Spis treści:

 

 

4

 

5

6

10

15

25

27

32

40

41

57

59

74

77

 

80

81

86

 

88

92

98

99

102

111

115

119

123

126

127

131

134

 

137

138

142

 

148

149

152

 

Wstęp

 

Część I. Historia rodziny Ćwierz

Rozdział 1. Baza osobowa rodziny Ćwierz

Rozdział 2. Jan Ćwierz 1775 – 1840 i Salomea Fijałkowska 1780 – 1850

Rozdział 3. Andrzej Ćwierz 1827 – 1892 i M. Braś (1. żona), M. Wylęgała (2. żona)

Rozdział 4. Dzieci Andrzeja Ćwierza

Rozdział 5. Karolina Ćwierz 1871-1936 i W. Kapłon (1. mąż), A. Karaś (2. mąż)

Rozdział 6. Jan Ćwierz 1881 – 1946 i Rozalia Kapłon 1886 – 1944

Rozdział 7. Dzieci Jana Ćwierza i Rozalii Kapłon

Rozdział 8. Bronisław Ćwierz 1907 – 1945 i Janina Gruszecka 1905 – 1991

Rozdział 9. Mieczysław Ćwierz 1911–1993 i Bronisława Danilewicz 1919-1991

Rozdział 10. Tadeusz Ćwierz 1914 – 1988 i Janina Nowak 1914 – 2008

Rozdział 11. Wacław Ćwierz 1920 – 1982 i Jadwiga Olszewska 1921 – 1991

Rozdział 12. Drzewa genealogiczne rodziny Ćwierz

 

Część II. Historia rodziny Nowak

Rozdział 13. Baza osobowa rodziny Nowaków

Rozdział 14. Sebastian Nowak 1836 – 1889 i Agnieszka Kołodziejczyk 1838 – 1865 (1. żona) i Marianna Surma 1835 – 1881 (2. żona) oraz Marianna Czarna 1856 – 1920 (3. żona)

Rozdział 15. Jan Nowak 1859 – 1902 i Marianna Urbańska 1856 – 1926

Rozdział 16. Jan Nowak 1887 – 1959 i Katarzyna Sęk 1892 – 1937

Rozdział 17. Dzieci Jana Nowaka i Katarzyny Sęk 1892 - 1937

Rozdział 18. Joanna Nowak 1911 – 1994 i Stanisław Leżański 1907 – 1999

Rozdział 19. Stanisława Nowak 1913 – 1946 i Aleksander Białowolski 1902-1972

Rozdział 20. Janina Nowak 1914 – 2008 i Tadeusz Ćwierz 1914 – 1988

Rozdział 21. Władysława Nowak 1920 – 2003 i Zygmunt Krochmal 19182000

Rozdział 22. Tadeusz Nowak 1922 – 2007 i Stanisława Goch ur.1931

Rozdział 23. Antoni Nowak 1924 – 2003 i Sabina Wokalska 1926 – 2000

Rozdział 24. Julian Nowak 1926 – 1944

Rozdział 25. Stanisław Nowak 1928 – 2015 i Irena Sobczyńska 1929 – 2005

Rozdział 26. Zuzanna Nowak ur.1930 i Tadeusz Józefko 1928 – 2005

Rozdział 27. Drzewo genealogiczne rodziny Nowak

 

Część III. Rodziny spokrewnione z Ćwierzami i Nowakami

Rozdział 28. Rodzina Kapłon

Rozdział 29. Rodzina Sęk

 

Część IV. Zakończenie

Wywód przodków Ćwierzów i Nowaków

Bibliografia, dokumenty i inne źródła

 

Uwaga: W spisie treści i w książce pojawiają się czasami daty pisane szarą czcionką. Są to wartości oszacowane na podstawie różnych faktów i informacji, przy braku dokumentu z dokładną datą.

 

Wstęp

 

W niniejszej książce opisano historię rodzin Ćwierzów i Nowaków pochodzących z Ziemi Krakowskiej. Rodzina Ćwierz wywodzi się z powiatu Myślenice, rodzina Nowak z powiatu Limanowa. Pod koniec XVIII  i na początku XIX wieku powiaty te należały do Galicji pod zaborem austriackim. W 1872 roku obie rodziny wyemigrowały do zaboru rosyjskiego i osiedliły się w gminie Komarów koło Zamościa. W połowie XX wieku, w 1942 roku, nastąpiło połączenie rodzin Ćwierzów i Nowaków poprzez małżeństwo Tadeusza Ćwierza (1914 – 1988) i Janiny Nowak (1914 – 2008).

 

Opis: 01aa-Myślenice Limanowa Komarów

 

Mapa migracji rodzin Ćwierzów i Nowaków w drugiej połowie XIX w. z powiatów Myślenice i Limanowa do zaboru rosyjskiego w okolice Komarowa k/Zamościa.

 

Można zastanawiać się dlaczego włościanie z górskich terenów myślenicko – limanowskich wyemigrowali właśnie na Zamojszczyznę. Jest to odległość ponad 300 km, a przecież dość blisko był przemysłowy Śląsk i rolniczy obszar miechowski. Przyczyn wyboru Zamojszczyzny zapewne było kilka. Emigranci nigdy nie wybierają jednak przyszłych miejsc osiedlanie w ciemno i jadą tam, gdzie będzie im lepiej. Planujący wyjazd musieli więc być pewni, że w gminie Komarów jest ziemia do kupienia i to po przystępnych cenach i że są tam mile widziani. Dla Galicji Zamojszczyzna nie była terenem całkowicie obcym. Od I. rozbioru Polski w 1772 roku do 1809 roku należała do zaboru austriackiego i nazywała się Cyrkuł Zamojski Królestwa Galicji i Lodomerii. W tamtym okresie dokonano sprawnego przyjęcia ponad 90 rodzin niemieckich w miejscowościach Sitaniec, Płoskie i w innych wokół Zamościa, więc wiadomo było, że mieszkańcy Zamojszczyzny są już przyzwyczajeni do przybyszów z dalszych stron. Wiadomo było również, że na Zamojszczyźnie żyją zgodnie Polacy, Rusini, Ukraińcy i Żydzi i nie będzie żadnych problemów z przybyszami z Galicji.

 

Różnorodność narodowa i kulturowa ludności Zamojszczyzy wynikała z wcześniejszej, skomplikowanej historii tych ziem – patrz schemat obok oraz Historię Roztocza w Średniowieczu.

 

Tereny wokół Zamościa i Komarowa w różnych okresach czasu należały w kolejności do Grodów Czerwieńskich, Rusi Czerwonej, Rusi Halickiej i do Polski. Władzę sprawowali najpierw Piastowie (do około 1000 r.), potem Rurukowicze, za panowania których głównym Grodem Czerwieńskim był Czerwień. Grodzisko będące pozostałością po tym grodzie znajduje się w pobliżu wsi Czermno k/Tyszowiec, 20 km od Komarowa. Gród Czerwień został zniszczony w czasie najazdu Tatarów i po 1289 roku przestał istnieć. W tamtych czasach mieszkańcami tych terenów byli Rusini.

 

Za panowania Kazimierza Wielkiego (1333-1370) i po jego śmierci tereny przeszły pod panowanie polskie i pod zwierzchnictwo dynastii Piastów i Andegawenów, a potem Jagiellonów (Giedyminowiczów). Przy Polsce pozostały przez 400 lat, aż do rozbiorów pod koniec XVIII w.

 

W tym czasie napływała tu ludność polska i w każdej większej miejscowości powstawały kościoły katolickie. Przez cały ten długi okres żyli tu i dzielili wspólny los Rusini wyznania prawosławnego i wyznania greko – katolickiego oraz Polacy wyznania katolickiego, a także Żydzi wyznania mojżeszowego.

 

Mieszane małżeństwa zdarzały się dość często. Wśród przodków Ćwierzów i Nowaków również jest kilka osób z innych wyznań.

 

Charakterystyczną cecha wielu obecnych miast i miasteczek oraz wsi Zamojszczyzny są, obok kościołów, cerkwie i synagogi.

 

Opis: Kolegiata Zamoyska

 

Kolegiata Zamojska konsekrowana w 1637 r.

 

Opis: Rus_Czerwona

Przynależność i dynastie panujące w Grodach Czerwieńskich, Rusi Czerwonej i Rusi Halickiej.

                                                        Wg.Wikipedii

 

Opis: Komarów kosciół z 1765 1

 

Stary kościół w Komarowie konsekrowany w 1765 r.

 

Opis: kosciol w Łabuniach

 

Kościół w Łabuniach konsekrowany w 1605 r.

 

Opis: cerkiew w Zubowicach

 

Cerkiew w Zubowicach zbudowana około 1777 r.

 

Opis: Cerkiew prawosławna w Hrubieszowie

 

Cerkiew w Hrubieszowie zbudowana w latach 1867-1875

 

Opis: Jozefow synagoga

 

Synagoga w Józefowie zbudowana około 1875 r.

Opis: synagoga w Szczebrzeszyniw fot_Wejman

 

Synagoga w Szczebrzeszynie zbudowana na początku XVII w.

 

Część I.

Historia rodziny Ćwierz

 

Rozdział 1.

Baza osobowa rodziny Ćwierz

 

Nazwisko Ćwierz występowało na przestrzeni wieków w różnych formach – Cwirz, Cwiż, Świrz, Cwierz, Cwierzyk, Ćwierz. Wszystkie te formy należy traktować równoważnie. O etymologii nazwiska Ćwierz piszemy w dalszej części książki.

 

Najstarszymi znanymi osobami z rodziny Ćwierz są Sebastian Ćwierz i Kazimierz Ćwierz urodzeni około 1745 roku w parafii Myślenice. Informacja o Sebastianie pochodzi z aktu małżeństwa jego syna Mikołaja Ćwierza (ur.1775) z Katarzyną Rakoczy (ur.1795), natomiast informacja o Kazimierzu Cwirz pochodzi z aktu małżeństwa jego syna Franciszka Ćwierza (ur.1773) z Agnieszką Oleander (ur.1787). Oba akty znajdują się w księdze ślubów z lat 1811-1826 przechowywanej w Archiwum Diecezjalnym w Krakowie.

 

 

Parafia Myślenice 1820 r. – metryka ślubu Mikołaja Ćwierza i Katarzyny Rakoczy.

 

 

Parafia Myślenice 1815 r. – metryka ślubu Franciszka Cwirza i Agnieszki Oleander.

 

W Archiwum Diecezjalnym w Krakowie znajdują się księgi urodzeń, małżeństw i zgonów parafii Myślenice z lat: 1811-1826, 1828-1837, 1839-1854, 1871-1873, 1875-1889. Autorzy przejrzeli wszystkie te księgi i wynotowali każde urodzenie, małżeństwo i zgon Ćwierza we wsi Borzęta. Druga część informacji genealogicznych o Ćwierzach i ich małżonkach pochodzi z Zamojszczyzny z lat 1800–1920 i uzyskano je z portali „Lubelskie korzenie” i „Szukaj w archiwach”. Trzecią częścią zasobów, z których pozyskano informacje są archiwa rodzinne.

Poniżej przedstawiamy listę 500 Ćwierzów odnalezionych we wspomnianych archiwach oraz w bazach rodzinnych. Na liście podano imię i rok urodzenia każdej osoby, zaś dla Ćwierzów, którzy zawarli związek małżeński podano w nawiasie nazwisko małżonka lub małżonki wraz z datą ślubu.

Z uwagi na ochronę danych osobowych książka nie zawiera danych osób żyjących.

 

Lista 500 Ćwierzów.

Sebastian1745 (Agnieszka1770), Kazimierz1745 (Zofia Solarz1770), Katarzyna1750 (Kazimierz Seruło1770), Zofia1755 (Jan Nowak1780), Barbara1760 (Antoni  Gubała1780), Mikołaj1760 (Regina Dziad1785), Stanisław1765 (Franciszka Putanowicz1785), Franciszka1765 (Jacenty  Smakowski1785), Piotr1765 (Katarzyna Serafin1790), Szymon1765 (Marianna Brzekowska1785), Cyprian1765 (Tekla Weis1790), Wawrzyniec1765 (Wiktoria Kasperek1785), Franciszek1765 (Zofia Ćwierz1790), Marianna1770 (Andrzej Gubała1795), Wojciech1770 (Franciszka  Kowal1795), Maciej1770 (Katarzyna Panuś1795), Ignacy1770 (Zofia Szczepaniak1800), Franciszek1773 (Agnieszka Oleander1815), Franciszek1773 (Zofia Antosiak1800), Sebastian1775 (Agnieszka Serafin1795), Jadwiga1775 (Andrzej Wierciak1800), Błażej1775 (Anna Surówka1795), Regina1775 (Jan Sowiński1800), Mikołaj1775 (Katarzyna Rakoczy1820), Konstancja1775 (Kazimierz Panuś1800), Franciszka1775 (Maciej Pilch1800), Mikołaj1775 (Magdalena Kudas1800), Szymon1775 (Małgorzata Żelazny1800), Katarzyna1775 (Marcin Kasperek1800), Jan1775 (Regina Kasperek1810), Jan1775 (Salomea Fijałkowska1819), Michał1775 (Teresa Saletnik1795), Katarzyna1775 (Tomasz  Żelazny1800), Wawrzyniec1780, Agnieszka1780 (Antoni  Kasperek1805), Kazimierz1780 (Apolonia  Opryszek1800), Katarzyna1780 (Jakub Cichoń1810), Regina1780 (Jan Kochoń1805), Zofia1780 (Józef Kochoń1805), Marcin1780 (Katarzyna Kasperek1805), Jadwiga1780 (Wawrzyniec Żelazny1810), Zofia1780 (Wojciech Surówka1805), Józef1785 (Agnieszka Koprek1810), Jan1785 (Agnieszka Domanus1810), Barbara1785 (Andrzej Szymski1810), Kazimierz1785 (Barbara Wojczyk1810), Kazimierz1785 (Barbara Wójcik1810), Andrzej1785 (Franciszka Nowak1811), Marcin1785 (Katarzyna Gubała1810), Mikołaj1785 (Marianna Opoczka1810), Regina1785 (Michał Gubala1810), Wawrzyniec1785 (Regina Kasperek1810), Natalia1785 (Tomasz Żądło1810), Agnieszka1785 (Wojciech Kudał1810), Jakub1785 (Zofia Wójcik1810), Marianna1788 (Kazimierz Smakowski1814), Franciszka1790 (Antoni Budziszowski1813), Teresa1790 (Augustyn Cichoń1815), Kacper1790 (Barbara Wróbel1815), Jan1790 (Franciszka Opocka1825), Marcin1790 (Franciszka  Wierciak1810), Franciszka1790 (Jan Ćwierz1815), Michał1790 (Katarzyna Surówka1814), Antoni1790 (Regina Saletnik1815), Franciszka1790 (Wincenty Koziołkiewicz1815), Franciszka1792 (Andrzej Średniawski1813), Agnieszla1793 (Antoni  Wołek1818), Agnieszka1793 (Jakub Płaskonka1827), Agnieszla1793 (Maciej  Żądło1820), Barbara1794 (Jan Gubała1818), Teresa1794 (Marcin Nowak1813), Zofia1795 (Jakub  Surówka1820), Szymon1795 (Katarzyna Bugaj1820), Magdalena1795 (Kazimierz Seruło1820), Michał1795 (Magdalena Machajska1820), Barbara1796 (Józef Gubała1818), Franciszek1798 (Helena  Gubała1820), Franciszka1800, Jan1800 (Agnieszka Kochoń1830), Regina1800 (Andrzej Ćwierz1825), Jakub1800 (Jadwiga Regina? Gubała1825), Mikołaj1800 (Katarzyna Panuś1830), Franciszek1800 (Marianna Nowacka1825), Katarzyna1800 (Michał Suruło1825), Wojciech1800 (Regina  Ćwierz1825), Wojciech1800 (Regina Bukowska1825), Andrzej1800 (Regina Ćwierz1825), Regina1800 (Wojciech Ćwierz1825), Barbara1800 (Wojciech Panuś1825), Jan1800 (Zofia Kowal1820), Jan1805 (Franciszka Ćwierz1830), Józef1805 (Franciszka Serafin1830), Franciszka1805 (Jan Ćwierz1830), Wojciech1805 (Katarzyna Kasperek1830), Andrzej1805 (Magdalena  Żądło1830), Wojciech1805 (Regina Jantosz1830), Katarzyna1805 (Szymon Gubała1825), Barbara1805 (Wojciech Panuś1830), Michał1807 (Marianna Kochoń1839), Michał1807 (Regina  Ćwierz1830), Jan1810 (Regina Panuś1845), Magdalena1810 (Tomasz Rakoczy1840), Jan1811, Stanisław1811, Jakub1811, Józef1811 (Franciszka Rakoczy1847), Anna1812, Marcin1812, Józef1812, Michał1812, Zofia1813, Stanisław1813, Regina1813, Józef1813 (Agnieszka Ćwierz1843), Franciszka1813 (Tomasz Wierciak1835), Piotr1813 (Zofia Rakoczy1844), Marianna1815, Wojciech1815, Marcin1815 (Franciszka Kochoń1852), Józef1815 (Jadwiga Gubała1840), Małgorzata1815 (Jakub Gubała1840), Regina1815 (Marcin Żądło1846), Walenty1815 (Marianna Kraus1830), Zofia1815 (Tomasz  Rakoczy1842), Stanisław1815 (Zofia Pilch1835), Franciszka1816 (Jakub Nowacki1849), Franciszka1816 (Michał Serafin1840), Jan1817, Michał1817, Józef1818, Anna1818, Małgorzata1818, Marcin1818, Katarzyna1819, Tomasz1820, Regina1820, Marianna1820, Jan1820 (Barbara Suruło1845), Anna1820 (Jan Daniek1845), Marianna1820 (Jan Gubała1848), Marianna1820 (Jan Łuczyński1840), Marianna1820 (Jan Suruło1845), Stanisław1820 (Tekla Opydo1845), Jan1821, Michał1821, Agnieszka1821 (Józef Ćwierz1843), Józef1822, Wojciech1822, Jan1822, Regina1822, Józef1823, Regina1823, Michał1823, Katarzyna1824, Antoni1824, Zofia1824, Katarzyna1825, Jan1825, Katarzyna1825, Zofia1825, Jan1825, Franciszek1825 (Anna Gubała1850), Jan1825 (Franciszka Kowalik1850), Marianna1825 (Jan Gubała1850), Jakub1825 (Zofia  Opydo1850), Antoni1826, Zofia1826, Andrzej1827 (Marianna Grzybek1857), Antoni1827 (Marianna Nowak/Kubacka1850), Józef1828, Michał1828, Jan1828, Andrzej1828, Piotr1828 (Franciszka Daniek1849), Józef1828 (Marianna Jędrzejczyk1885), Józef1828 (Marianna Serafin1858), Piotr1828 (Regina Poznacki1850), Piotr1829, Barbara1829, Józef1829, Wawrzyniec1830, Michał1830, Jan1830, Franciszka1830, Józef1830, Wojciech1830 (Agnieszka Ćwierz1855), Józef1830 (Augusta Ćwierz1855), Katarzyna1830 (Franciszek Panuś1855), Jan1830 (Franciszka Ćwierz1855), Franciszka1830 (Jan Kasperek1849), Franciszka1830 (Jan Kasperek1849), Tomasz1830 (Julia Saletnik1855), Wojciech1830 (Katarzyna Bata1860), Józef1830 (Magdalena Morus1855), Marcin1830 (Marianna Nalepa1855), Andrzej1830 (Rozalia Panuś1860), Andrzej1830, Zofia1831, Józef1831, Zofia1831, Katarzyna1831 (Jan Mleczek1849), Józef1831 (Marianna Jędrzejczyk1855), Antoni1831 (Zofia  Gubała1870), Marianna1832, Regina1832, Rozalia1832, Katarzyna1832, Michał1832, Jan1832, Piotr1832, Barbara1833, Katarzyna1834, Marianna1834, Barbara1834, Piotr1834, Barbara1834, Piotr1834, Jan1834, Katarzyna1834, Józef1834 (Anna Knet1870), Zofia1835, Piotr1835, Jan1835 (Agnieszka Ćwierz1865), Jan1835 (Katarzyna Goral1875), Jan1835 (Katarzyna Goral1875), Józef1835 (Katarzyna Podbiera1860), Jan1835 (Zofia Ćwierz 1865), Jan1835 (Zofia Ćwierz 1865), Tomasz1836, Agnieszka1836, Barbara1836, Zofia1836 (Tomasz Cichoń1871), Zofia1836 (Walenty Wierciak1855), Józef1837, Katarzyna1837, Jan1837, Józef1837 (Agnieszka Żądło1870), Jan1837 (Maria Opryszek1860), Jan1838 (Anna Kasperczyk1878), Jan1838 (Anna Kasperczyk1878), Jan1838 (Franciszka Gubała1870), Jan1838 (Franciszka Gubała1870), Jan1838 (Franciszka Gubała1860), Zofia1839, Franciszka1839, Barbara1839, Wiktoria1839 (Piotr Poznacki1865), Katarzyna1840, Anna1840, Zofia1840, Franciszka1840, Zofia1840, Jan1840 (Barbara Litwa1865), Piotr1840 (Barbara Żądło1870), Piotr1840 (Barbara Żądło1870), Agnieszka1840 (Jan Ćwierz1865), Rozalia1840 (Marcin Opryszek1860), Rozalia1840 (Marcin Opryszek1860), Franciszka1840 (Michał Cichoń1873), Rozalia1840 (Michał Żelazny1865), Rozalia1840 (Michał Żelazny1865), Katarzyna1840 (Sebastian Baran1875), Andrzej1841, Józef1841 (Barbara Cichoń1889), Józef1841 (Zofia  Kraus1880), Zofia1843, Agnieszka1843, Agnieszka1843, Michał1843 (Anna Kraus1873), Jan1843 (Anna Żądło1860), Rozalia1843 (Franciszek Panuś1870), Rozalia1843 (Franciszek Panuś1870), Józef1843 (Marianna Firek1881), Marianna1844, Katarzyna1844, Józef1844, Katarzyna1844, Antoni1844, Antoni1844, Walenty1844, Piotr1844, Walenty1844, Józef1844 (Ewa Suruło1860), Józef1844 (Ewa Suruło1860), Józef1845, Zofia1845, Katarzyna1845, Zofia1845, Katarzyna1845, Zofia1845, Piotr1845 (Anna Panuś1870), Piotr1845 (Anna Panuś1870), Walenty1845 (Antonina Wilk1870), Zofia1845 (Filip Kasperek1875), Zofia1845 (Filip Kasperek1875), Marianna1845 (Franciszek Daniek1865), Zofia1845 (Jan Ćwierz1889), Zofia1845 (Jan Ćwierz1889), Franciszka1845 (Józef Fijał1870), Barbara1845 (Michał Surówka1870), Józef1845 (Wiktoria Fałek1870), Andrzej1845 (Zofia Gubała1870), Marcin1847, Piotr1847, Franciszka1847, Józef1847, Franciszka1847, Rozalia1847, Wojciech1848, Józef1849, Antoni1849, Walenty1849, Katarzyna1850, Marcin1850 (Barbara Domanus1904), Marcin1850 (Katarzyna Sajdak1880), Józef1850 (Maria  Żelazny1880), Józef1850 (Maria Mleczek1880), Katarzyna1850 (Wojciech Cichoń1875), Franciszka1851, Jan1851 (Katarzyna Żądło1873), Jan1851 (Zofia Kochoń 1889), Wiktoria1852 (Piotr Ćwierz1885), Piotr1852 (Wiktoria Ćwierz1885), Marianna1853, Wiktoria1854, Jan1854 (Franciszka Piotrowska1876), Anna1854 (Józef Piotrowski1882), Józef1855 (Anna Knecht1880), Antoni1855 (Antonina Kluska1880), Michał1855 (Katarzyna Szustkowska1880), Maryanna1858 (Kajetan Kuczaj1880), Wiktoria1858 (Piotr Wierciak1880), Wojciech1859 (Franciszka Gubała1884), Anna1860 (Andrzej Wątor1885), Jan1860 (Anna Galas1880), Jan1860 (Anna Matulska1885), Wojciech1860 (Franciszka Gubała1885), Jan1860 (Franciszka Kasperczyk1885), Marianna1860 (Jan Kasperczyk1885), Michał1860 (Karolina Szymska1885), Franciszek1860 (Katarzyna Panek1885), Jan1860 (Maria Wójcik1885), Franciszek1860 (Salomea Węgary1885), Anna1860 (Tomasz Bułak1885), Maria1862 (Jan Gubała1878), Marianna1865 (Jan Surówka1887), Wiktoria1865 (Józef Rój1893), Piotr1865 (Zofia Suruło1885), Karolina1871 (Władysław Kapłon1896), Anna1869 (Jakub Pietrzyk1896), Katarzyna1869 (Jan Owsiak1904), Jan1870 (Maria Panus1900), Anna1871, Józef1871, Agnieszka1871, Maria1871, Józef1871, Maria1871, Józef1872, Anna1872, Piotr1872, Anna1872, Piotr1872, Marcin1873, Józef1873, Franciszek1873, Józef1873, Franciszek1873, Franciszek1873, Zofia1873 (Franciszek Kasperczyk1905), Zofia1873 (Franciszek Kasperczyk1905), Piotr1874 (Maria Krawczyk1902), Maria1875, Julianna1875, Franciszka1875, Józef1875 (Anna Kasperek1900), Józef1875 (Maria Jania1903), Julia1876, Andrzej1876, Marcin1876, Jan1876, Julia1876, Józef1876 (Marianna Nalepa1900), Jan1876 (Paulina Klakla1898), Konstancja1877, Antoni1877, Jan1877, Franciszek1877, Antoni1877, Franciszek1877, Józef1877, Jan1877, Józef1877 (Józefa Święch1907), Franciszek1877 (Maria Alexandrowicz1902), Andrzej1878, Jan1878, Franciszek1878, Jan1878, Franciszek1878, Józef1878, Andrzej1878, Anna1879, Józef1879, Piotr1879, Jan1879, Katarzyna1879, Jan1879, Katarzyna1879, Piotr1880, Marcin1880, Maria1880, Marcin1880, Maria1880, Piotr1880, Wiktoria1880, Piotr1880, Józef1881, Andrzej1881, Julianna1881, Julia1881, Julianna1881, Maria1881, Józef1881, Jan1881 (Rozalia Kapłon1905), Agnieszka1882, Marianna1882, Franciszek1882, Marianna1882, Franciszek1882, Marianna1882, Maria1883 (Franciszek Cieślik1901), Katarzyna1883 (Wojciech Matusiak1903), Jan1884, Maria1884, Anna1884, Maria1884, Anna1884, Wojciech1884, Wiktoria1884, Franciszka1885, Jan1885, Wojciech1885, Jan1885, Michał1885 (Maria Bafija1908), Piotr1886, Anna1886, Józef1886, Anna1886, Katarzyna1886, Piotr1886, Anna1886, Piotr1886, Franciszek1886, Anna1886, Maria1886, Katarzyna1887, Jan1887, Franciszek1887, Julianna1887, Anna1888, Piotr1888, Katarzyna1889, Marcin1889, Anna1889, Andrzej1889, Marcin1889, Andrzej1889, Marianna1889, Andrzej1889, Franciszka1889, Marianna1889, Wiktoria1889, Jan1890, Karolina1890, Stefania1890, Katarzyna1891, Adam1891, Wincenty1892, Marcin1893, Franciszek1893, Józef1894, Stanisław1895, Katarzyna1896, Franciszka1896, Edward1897, Jan1900, Józef1902, Józef1906 (Melania Ćwierz1930), Bronisław1907 (Janina 1935), Stanisława1908, Mieczysław1911 (Bronisława Danilewicz1944), Melania1911 (Józef Ćwierz1930), Józef1912 (Maria Cichoń1925), Tadeusz1914 (Janina Nowak1942), Wacław1920 (Jadwiga Olszewska1944).

 

Na powyższej liście jest 58 Ćwierzów o imieniu Jan, 54 o imieniu Józef, 33 o imieniu Katarzyna, itd. Oto pełne zestawienie imion Ćwierzów:

 

Jan 58, Józef 54, Katarzyna 33, Piotr 28, Zofia 27, Franciszka 25, Franciszek 21, Anna 20, Marianna 20, Marcin 17, Andrzej 16, Michał 16, Wojciech 14, Barbara 13, Agnieszka 12, Antoni 11, Maria 11, Regina 11, Rozalia 8, Wiktoria 8, Stanisław 6, Mikołaj 5, Walenty 5, Jakub 4, Julianna 4, Kazimierz 4, Wawrzyniec 4, Julia 3, Szymon 3, Tomasz 3, Jadwiga 2, Karolina 2, Konstancja 2, Magdalena 2, Małgorzata 2, Sebastian 2, Teresa 2, Adam 1, Błażej 1, Bronisław 1, Cyprian 1, Edward 1, Ignacy 1, Kacper 1, Maciej 1, Maryanna 1, Melania 1, Mieczysław 1, Natalia 1, Stanisława 1, Stefania 1, Tadeusz 1, Wacław 1, Wincenty 1.

 

Spośród wszystkich 500 Ćwierzów zawartych na liście, prawie 250 osób zawarło związek małżeński. Aż 24 Ćwierzów zawarło związek małżeński między sobą. Świadczy to o tym, że Ćwierzowie od wielu pokoleń żyli w Borzętach i utworzyli wiele linii rodzinnych a przez to pokrewieństwa pomiędzy osobami z różnych linii stały się dość odległe i umożliwiały zawieranie prawnych małżeństw. Oto przykład jednej metryki, w której występuje aż dziewięcioro Ćwierzów.

 

 

Borzeta 1872 r. – metryka urodzenia Józefa Ćwierza, w której występuje dziewięcioro Ćwierzów:

1. urodzony Józef Ćwierz, 2. ojciec Józefa, Jan Ćwierz, 3. matka Zofia Ćwierz, 4. dziadek od strony ojca Andrzej Ćwierz, 5. babka od strony ojca Regina Ćwierz, 6. dziadek od strony matki Jan Ćwierz, 7. babka od strony matki Franciszka Ćwierz, 8. ojciec chrzestny Michał Ćwierz, 9. matka chrzestna Katarzyna Ćwierz.

 

Również dużą liczbę małżeństw zawarli Ćwierzowie z Gubałami, było ich 21. Oto pełna lista nazwisk małżonków Ćwierzów:

 

Ćwierz 24, Gubała 21, Kasperek 12, Panuś 12, Żądło 9, Cichoń 7, Kasperczyk 6, Kochoń 6, Surówka 6, Suruło 6, Żelazny 6, Rakoczy 5, Serafin 5, Wierciak 5, Nowak 4, Opryszek 4, Daniek 3, Kraus 3, Saletnik 3, Wójcik 3, Domanus 2, Fijał 2, Goral 2, Jędrzejczyk 2, Kapłon 2, Knecht 2, Kowal 2, Mleczek 2, Nalepa 2, Nowacka 2, Opocka 2, Opydo 2, Pilch 2, Piotrowska 2, Poznacki 2, Seruło 2, Smakowski 2, Szymski 2, Alexandrowicz 1, Antosiak 1, Bafija 1, Baran 1, Bata 1, Brzekowska 1, Budziszowski 1, Bugaj 1, Bukowska 1, Bułak 1, Cieślik 1, Danilewicz 1, Dziad 1, Fałek 1, Firek 1, Galas 1, Grzybek 1, Jania 1, Jantosz 1, Klakla 1, Kluska 1, Koprek 1, Kowalik 1, Koziołkiewicz 1, Kuczaj 1, Kudał 1, Kudas 1, Litwa 1, Łuczyński 1, Machajska 1, Matulska 1, Matusiak 1, Morus 1, Kubacka 1, Oleander 1, Olszewska 1, Owsiak 1, Panek 1, Pietrzyk 1, Płaskonka 1, Podbiera 1, Putanowicz 1, Rój 1, Sajdak 1, Solarz 1, Sowiński 1, Szczepaniak 1, Szustkowska 1, Średniawski 1, Święch 1, Wątor 1, Weis 1, Węgary 1, Wilk 1, Wojczyk 1, Wołek 1, Wróbel 1,

 

Nazwisko Ćwierz, według słownika Kazimierza Rymuta „Nazwiska Polaków”, pojawiło się po raz pierwszy w Polsce w 1786 roku i pochodzi od staropolskiego słowa ćwierzyć - zabawić się, cieszyć się. Natomiast według „Słownika języka polskiego” Samuela Bogumiła Lindego staropolskie słowo cwierzyć oznacza – przeorywać, odwracać, radlić. Nie jest wykluczone, że nazwisko Ćwierz powstało od innego słowa, np. Ćwik, Ćwirk, Ćwierk, Świrk, Świerk, itp.

 

Rozdział 2.

Jan Ćwierz 1775 – 1840 i Salomea Fijałkowska 1780 - 1850

 

Jan Ćwierz urodził się około 1775 r. Metryka urodzenia Jana była intensywnie poszukiwana w Archiwach, jednak nie przyniosło to rezultatu. Rok 1775 oszacowaliśmy na podstawie różnych dokumentów i informacji dotyczących jego rodziny.

 

Drzewo genealogiczne Jana Ćwierza (ur.1775).

W drzewie wyszczególniono Ćwierzów oraz ich małżonków o nazwiskach: Kasperek, Serafin, Nowacki, Fijałkowska, Suruło, Gubała, Braś, Kuczaj, Rój, Kapłon (2 osoby), Ożóg, Karaś, Szajewska, Wylęgała, Gruszecka, Danilewicz, Nowak, Momot, Olszewska, Kryńska, Małyska.

Średnia długość życia osób dorosłych Ćwierzów wynosi 63 lata.

 

Miejsce urodzenia Jana Ćwierza nie zostało ustalone, ale ponieważ żył z rodziną w Borzętach, więc chyba również tam się urodził.

Jan Ćwierz miał dwie żony. Z pierwszą, Reginą Kasperek, miał czworo dzieci: Mikołaj 1810, Zofia 1813, Franciszka 1816 i Józef 1818. Franciszka 1816 jest podwójnie wymieniona, ponieważ miała dwóch mężów: Michała Serafina i Jakuba Nowackiego. Z drugą żoną Salomeą Fijałkowską Jan miał sześcioro dzieci: Katarzyna 1819 (zmarła jako niemowlę), Marianna 1820 (miała dwóch mężów, Jana Suruło i Jana Gubałę), Jan 1821, Józef 1823, Katarzyna 1825 i Andrzej 1827. Andrzej 1827 jest również wymieniony dwa razy, gdyż miał dwie żony. Jego dzieje będą szczegółowo opisane w następnym rozdziale.

W powyższym drzewie przedstawiono jeszcze innych, dalszych potomków Jana Ćwierza. Są to niektóre jego wnuki i prawnuki.

 

Wieś Borzęta, w której żyła rodzina Jana ma swoje hasło w Słownikach Geograficznym i Historycznym a także w Wikipedii. Występuje również na mapach Polski z XIX w.

 

 

 

Wieś Borzęta k/Myślenic na mapie z 1850 r.

 

Wieś Borzęta to kolebka rodziny Ćwierz od XVIII wieku, a być może od Średniowiecza.

Borzęta leżą 5 km od Myślenic i graniczą z wsiami: Dolna Wieś, Polanka, Wołówka, Zawada Szembek, Siepraw, Kawęczyn, Czechówka, Zakliczyn, Brząszowice. Południowo – wschodnia część Borzęt przylega do rzeki Raby.

Borzęta (wg Wikipedii)  wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice. Pod względem geograficznym znajduje się na Pogórzu Wielickim. 

Wieś została założona przez wójtów myślenickich przed 1364 rokiem, z którego pochodzą informacje o istnieniu tu sołtysostwa. Potem wieś wchodziła w skład dóbr kasztelanii krakowskiej. Wieś Borzęta składa się 6 części: Brzeg, Gościniec, Panasiówka, Przylesie, Przymiarek i Tyrol.

Nazwa Borzęta pochodzi prawdopodobnie od imienia o takim brzmieniu, bardzo popularnego w Średniowieczu. Pierwotna nazwa wsi brzmiała Borzanca – osada położona na górze Borzanta (obecnie Borzęcka Góra). W 1325 roku wchodziła w skład parafii w Myślenicach. W 1364 roku była własnością wójta Jana. W 1557 roku ówczesny właściciel Spytek Jordan podarował ją, wraz z kilkoma innymi okolicznymi wioskami kasztelanii krakowskiej. W skład tych dóbr wchodziła do 1772 roku. W roku 1777, wraz z częścią kasztelanii krakowskiej, sprzedana została księżnie Franciszce z Krasińskich, żonie Karola, syna Augusta III Sasa.

W Borzętach rozwijało się rzemiosło kamieniarskie, któremu wieś zawdzięcza ocalałe pamiątki przeszłości – kamienne figury przydrożne. Najstarszy jest posąg Matki Boskiej z 1795 roku oraz miejscowa, także kamienna Pieta. Z początku XIX w. pochodzą natomiast posągi Matki Boskiej Różańcowej, św. Antoniego Padewskiego – dzieło słynnej w okolicy rodziny kamieniarskiej Gubałów.

 

 

„BORZĘTA (1364 Borzancze, Borzanta, 1470-80 Borzantha i Borzanczycze, Borzanda, Borzątha, Bozantcza, Borząnta) 5 km na NE od Myślenic.

1. Podstawowe dane historyczne: 1581 pow. szczyrzycki. (RP k. 34; ŹD s. 45); 1470 parafia Myślenice (DLb. 2 s. 179).

2. Topografia: 1470-1480 BORZĘTA nad rzeką Rabą położona wśród gór (DLb. 1 s. 137); 1515 kamieniołom, lasy bukowe i dębowe; 1565 BORZĘTA graniczy z Sieprawiem i Zakliczynem; BORZĘTA graniczy z Zakliczynem i Popowicami; Dąbrowa w parafii Droginia (ZK 407 s. 20, 26-7).

3. Stosunki własnościowe: Własność kasztelanii krakowskiej 1422; Mikołaj kmieć z BORZĘTA (GK 1 s. 63); 1445 Mikołaj z BORZĘTA (GK 9 s. 79); 1456 Jan, Maciej i Stanisław z BORZĘTA (SP 2, 3581); 1470-80 a) własność kasztelanii krakowskiej: łany kmiece, z których dziesięcina należy do prebendy Marchockiej krakowskiej (DLb. 2 s. 179); b) wieś nad rzeką Rabą położona wśród gór, o nieurodzajnej glebie. Zasiedlona przez liczną szlachtę z różnych rodów, na nierównej wielkości rolach i folwarkach. Brak kmieci, jeśli są, to nieliczni. Nie dają dziesięciny snopowej, jakkolwiek i rycerze, i kmiecie są do niej obowiązani, lecz razem z Dolną Wsią płacą za dziesięcinę snopową 3 grzywny prebendzie Marchockiej (DLb. 1 s. 137); 1512 Szymon Dąbek, Jan Gruchała i Stanisław Prochala kmiecie z BORZĘTA (Wypisy 1501-15, 163); 1527 Krzysztof z Szydłowca [pow. radom.] otrzymuje kasztelanię krakowską z miastem Myślenice i przynależnymi wsiami, m. in. z BORZĘTA (MS 4, 15 154); 1530 pobór z 4 łanów, 1 karczmy i 1 młyna o 1 kole (RP k. 34).

4. Informacje wynikające z prawa lokacji: Sołectwo, własność wójtostwa w Myślenicach. 1364 w podziale dóbr między Janem wójtem Myślenic a jego bratem Mikołajem Jan otrzymuje sołectwo w BORZĘTA (ZDM 1, 107); 1513 Zygmunt Stary powołuje komisję do otaksowania wójtostwa w Myślenicach i sołectw w BORZĘTA, Polance i Bysinie (MS 4, 10 468); 1515 komisarze królewscy oceniają na 6135 grzywien wójtostwo miasta Myślenice z sołectwami w BORZĘTA, Bysinie i Polance. Sołectwo w BORZĘTA jest włączone do tegoż wójtostwa. Wójt pobiera szósty denar z czynszów o wartości 30 gr. Czynsz może się powiększyć, jeśli zostaną osadzeni [nowi] kmiecie w lesie. Wójt ma tu 2 własnych kmieci, z których jeden płaci 40 gr czynszu, pracuje 2 dni w roku, daje 2 kury, 20 jaj, 2 sery, 2 korce owsa miary wierzchowatej, drugi płaci 30 gr, pracuje 2 dni w roku, daje 2 kury, 20 jaj, 2 sery, 3 korce owsa tejże miary. Wójt posiada w BORZĘTA własną karczmę, z której karczmarz płaci mu 1 1/2 grzywny, daje 4 kury rocznie i w czasie sądu w BORZĘTA obiad dla wójta. Kmiecie w czasie sądu dają piwo. W granicach miasta Myślenice i wsi Bysina, Polanka i BORZĘTA wszystkie kamieniołomy należą do wójta myślenickiego i kopiący kamień płacą wójtowi. Łowiący w sidła zające w obrębie miasta Myślenice, przedmieść i wsi Bysina, Polanka i BORZĘTA dają wójtowi i kasztelanowi po 1 zającu. Łowiący bobry i wydry składają tymże daninę wg starego zwyczaju. Od spasających trzodę na żołędziach i buczynie we wszystkich lasach między miastem Myślenice a wsiami Bysina, Polanka i BORZĘTA wójt pobiera w czasie od św. Michała [29 IX] do św. Marcina [11 XI] opłatę zwaną gaj, a przez pozostałą część roku gaj w owsie lub w pieniądzach, ok. 15 grzywny, lub też 90 korców żołędzi i buczyny. Wójt myślenicki mianuje w BORZĘTA podwójciego spośród mieszkańców wsi (MK 29 k. 247-59); 1557 Spytek Jordan z Melsztyna wójt myślenicki darowuje kasztelanii krakowskiej wójtostwo w Myślenicach, m. in. z sołectwem w BORZĘTA (J. W. Kutrzeba, Myślenice, s. 58).

5. Sprawy kościelne: 1529 dziesięcina pieniężna wartości 10 grzywien płacona łącznie z: Myślenic, Górnej Wsi, Dolnej Wsi, Polanki i BORZĘTA plebanowi w Myślenicach. 2 grzywny dziesięciny pieniężnej należy do prebendy Marchockiej (LR s. 126, 315).

6. Literatura: W. Pałucki, Studia nad uposażeniem urzędników ziemskich w Koronie do schyłku XVI w., W. 1962, s. 120-2.

7. Źródła archeologiczne: Ślady 3 rozoranych kurhanów (H. Zoll-Adamikowa. Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski, cz. I. Źródła, Wr. 1975, s. 273.”

 

Z powyższych opisów wsi Borzęta wynika, że w Borzętach w XV w. były kamieniołomy, w których pracowała miejscowa ludność. Przy kamieniołomach rozwijało się rzemiosło kamieniarskie. Wokół Borzęt były również lasy bukowo - dębowe i niektórzy mieszkańcy byli drwalami i cieślami. W Borzętach zamieszkiwała licznie szlachta i brak było kmieci, a jeśli byli, to nieliczni. Część mieszkańców trudniła się łowieniem bobrów i wydr w rzece Rabie. W połowie XVI w. właściciel Borzęt Spytek Jordan podarował wieś kasztelanii krakowskiej.

 

W Słowniku Historycznym informacje o Borzętach można znaleźć również w opisach sąsiednich miejscowości. Np. w opisie Myślenic, które były parafią dla Borzęt, znajdujemy interesujący rozdział o kamieniołomach położonych w okolicznych wsiach: Dolnej i Górnej Wsi, Borzętach, Bysinie i Polance. Wszystkie te kamieniołomy należały do wójtów myślenickich. Od 1508 r. wydobywany w nich kamień ociosywano i w postaci bloków transportowano wozami konnymi na budowę zamku królewskiego na Wawelu. W dokumentach archiwalnych zachowały się nazwiska osób, które otrzymały zapłatę za przywóz kamieni z kamieniołomów myślenickich. Pełny spis zawiera ponad 100 osób, autorzy wybrali tylko dostawców z Borzęt. Oto ich lista:

 

1525 r. – Jan Świrk, Fumfara, Jan Byk, Maciej, Maciej Szklarz, Maciej Wójtowicz, Marcin, Marcin Czapowicz, Mikołaj Byk, Piotr, Stanisław, Stanisław Jaga, Stanisław Surówka, Świder, Wawrzyniec Wieczorek, Wojciech Protosz.

1529 r. – Andrzej Protosz, Błażej Kapica, Jan, Jan Giza, Jan Krzyżak, Jan Protosz, Jan Tokarz, Marcin, Piotr, Stanisław, Stanisław Klatura, Stanisław Panosza, Mikołaj, Wawrzyniec Wieczorek, Wojciech.

1530 r. – Adam, Błażej, Jan Klatura, Marcin Kapica, Mikołaj, Stanisław Protosz, Stanisław Żelazko, Świder, Wojciech Żelazko.

1531 r. – Jakub Świder, Stanisław Protosz, Wojciech, Stanisław Sowa, Mikołaj, Wojciech Kózka, MikołajWojciech Protosz, Stanisław Szabla, Jan Wierciak, Jan Drap.

 

Wśród wymienionych osób nie występuje nazwisko Ćwierz. Jednak niektóre osoby mają same imiona bez nazwisk i nie wszyscy mieszkańcy Borzęt byli dostawcami kamienia, więc niewykluczone, że wśród takich osób byli przyszli Ćwierzowie. Najciekawsze jest jednak to, że na liście są osoby, których potomkowie pojawiają się 300 lat później w bazie osobowej 500 Ćwierzów. Są to osoby o nazwiskach Surówka, Panosza, Wierciak i Źelazko. Takie nazwiska występują wśród krewnych i powinowatych Ćwierzów. Jeśli rodziny o takich nazwiskach przetrwały tyle wieków, to również przodkowie genetyczni Ćwierzów, jeszcze wtedy bez nazwisk, prawdopodobnie mieszkali w Borzętach w Średniowieczu.

 

Zanim powstało nazwisko Ćwierz trwał długi proces jego kształtowania. Poniżej przedstawiamy przykładowe metryki z nazwiskami Ćwirz i Cwirzyk.

 

 

Borzęta 1812 r. – przykład metryki z nazwiskiem Ćwirz. Nazwisko to nosiła Zofia, matka Walentego, żona Józefa Kochonia.

 

 

Borzęta 1813 r. – przykład metryki z nazwiskiem Cwirzyk. Nazwisko to nosiła Franciszka, córka Stanisława Cwirzyka, żona Antoniego Budziszewskiego z Częstochowy.

 

Proces kształtowania nazwiska Ćwierz mógł przebiegać na wiele różnych sposobów. Mogło ono powstać np. z nazwiska Świrk, jakie nosił Jan Świrk z Borzęt, dostawca kamieni na Wawel w 1525 r. Z biegiem czasu Świrk mogło zmienić się na Ćwirk, później na Ćwirz, aby ostatecznie przyjąć formę Ćwierz.

 

Rozdział 3.

Andrzej Ćwierz 1827-1892

i Marianna Braś (1. żona) oraz Marianna Wylęgała (2. żona)

 

Andrzej Ćwierz urodził się w 1827 roku we wsi Borzęta, parafia Myślenice, jako syn Jana Ćwierza i Salomei Fijałkowskiej. Nie odnaleziono metryki urodzenia Andrzeja, ale jego rok urodzenia oraz nazwiska rodziców wynikają z metryk urodzeń jego dzieci oraz z metryki jego drugiego ślubu, a także z metryki zgonu. Np. w metryce urodzenia córki Konstancji z 1877 r. podano, że ma on 51 lat, czyli urodził się w 1826 r. W metryce ślubu z 1881 r. (metryka ta znajduje się w dalszej części niniejszego rozdziału) podano, że ma 54 lata, czyli urodził się w 1827 r. W metryce zgonu z 1892 r. podano, że przeżył 65 lat, czyli urodził się w 1827 r. W metryce ślubu i w metryce zgonu podano, że jego rodzicami są Jan Ćwierz i Salomea Fijałkowska.

W 1857 roku Andrzej ożenił się z Marianną Braś (ur.1836), córką Tomasza Braś i Katarzyny Grzybek, zamieszkałą w sąsiedniej wsi Zawada, parafia Siepraw – patrz mapa Borzęt w poprzednim rozdziale. Po ślubie Andrzej i Marianna zamieszkali w Zawadzie i w tej miejscowości przyszło na świat ich troje dzieci: Marianna ur.1858, Wiktoria ur.1865, Karolina ur.1871.

Andrzej i jego rodzina żyli w trudnych i niespokojnych czasach. W połowie XIX w. trwała Wiosna Ludów i dokonała się rzeź galicyjska. W drugiej połowie XIX w. w zaborze austriackim nastał okres głodu i dużej biedy, stąd wzięło się znane powiedzenie „nędza galicyjska”. Rodziny były wielodzietne a gospodarstwa rozdrobnione, co powodowało migrację ludności w różne strony kraju i za granicę. Oto opis sytuacji społeczno – ekonomicznej w Galicji z książki Jerzego Jura „Emigracja z Galicji w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku”.

 

Galicja była jednym z najbardziej przeludnionych obszarów Europy o największych problemach socjalnych. Nędza, niedożywienie to przyczyny osłabienia sił witalnych, obniżenia przeciętnej długości życia ludzi. W Galicji było najwięcej mężczyzn niezdolnych do służby wojskowej (w stosunku do pozostałych krajów monarchii austro-węgierskiej). Przeludnienie wsi, nadmiar rąk do pracy w gospodarstwach rolnych, konieczność zaspokajania podstawowych potrzeb konsumpcyjnych wieloosobowych rodzin określały w dużym stopniu sposób uprawy roli - rodzaj uprawianych zbóż i roślin okopowych. Należy także dodać, że przeciętne zbiory z hektara były bardzo niskie (dwa razy mniejsze niż w zaborze pruskim). Gospodarstwa takie nie mogły być rozwojowe, nastawione były na przetrwanie - wyżywienie rodziny. Wysoki stopień analfabetyzmu, sięgający prawie 70%, był jednym z czynników hamujących podnoszenie kultury rolnej. Problem stanowiło także coraz wyższe spożycie alkoholu: na terenie starostwa sanockiego było 158 karczem, 4 gorzelnie i 3 browary, natomiast na terenie starostwa krośnieńskiego 100 karczem, 4 gorzelnie i 2 browary8 .

Bardzo wolno rozwijający się przemysł nie mógł wchłonąć takiej ilości niewykwalifikowanej siły roboczej ze wsi. Nadmiaru ludności nie mogły przyjąć także miasta. W Galicji w 1870 roku w miastach powyżej 10 tysięcy zamieszkiwało 5,6% ludności, natomiast w 1910 roku 13,1%, w Królestwie zaś w tych samych latach 8,6% i 18,6%9 .

Gdy na taki grunt dotarła agitacja pośredników pracy z innych państw spotkała się z przychylnym odgłosem. Nadzieja i chęć poprawy losu, naturalna dla każdego człowieka, a niemożliwa do osiągnięcia przez większość mieszkańców zacofanej gospodarczo Galicji tłumaczy w dużym stopniu ryzykowny nieraz wyjazd z rodzinnej wsi. W wielu przypadkach, głównie poza przymusem ekonomicznym, na decyzje o emigracji wpływały także czynniki emocjonalne. Dla pokolenia, które pamiętało czasy poddaństwa i pańszczyzny okazja wyjazdu stanowiła zaspokojenie tęsknoty za wolnością. Dla jednych przez emigrację realizowała się chęć przeżycia jakiejś przygody, dla innych była to forma uchylenia się od służby wojskowej.

 

W 1872 roku Andrzej Ćwierz, mając 45 lat, wyemigrował z żoną Marianna i trójką dzieci do zaboru rosyjskiego w okolice Komarowa, w pobliżu Zamościa i Tyszowiec.

 

 

Mapa z drugiej połowy XIX w. przedstawiająca okolice Komarowa przed przybyciem osadników z Galicji.

Wokół Komarowa istniały wówczas wsie: Wólka Łabuńska, Krzywystok, Księżostany, Huta Komarowska, Janówka, Kruczew, Zubowice, Wola Brzozowa, Śniatycze i Wola Śniatycka.

 

Od 1872 roku do gminy Komarów zaczęli przybywać osadnicy z Galicji. Ówczesna sytuacja w dobrach i w majątkach komarowskich przedstawiała się następująco.

Dobra na zachód od Komarowa stanowiły folwark Krzywystok należący do Walentego Gołuchowskiego.

 

 

Plan dóbr Krzywystok w 1876 r. Dwór i park dworski - czerwone kółko.

W południowej części dóbr powstała Kolonia Krzywystok – żółty obszar.

Z północnych części dóbr Krzywystok została wydzielona Ruszczyzna – w żółtych granicach.

(Archiwum Państwowe Zamość, sygn. 88/101/0/3/41)

 

Majątek Krzywystok składał się z dworu, parku i sadu oraz folwarku z 700 morgami ziemi i 200 morgami lasu dworskiego. W 1871 r. zmarł Gołuchowski i jego dobra zostały wystawione na licytację. Zakupił je Ksawery Jagniński, który w1872 r. sprzedał lasy dworskie osadnikom z Galicji, a oni wykarczowali las i z pozyskanego budulca zbudowali kilkanaście domów tworząc Kolonię Krzywystok. Technika drwalska i ciesielska nie była im obca, byli przecież góralami prawie „spod samiuśkich Tater”.

W północnej części dóbr folwarku Krzywystok wydzielono 270 mórg ziemi i utworzono Kolonię Ruszczyzna. (Dlaczego kolonię tę nazwano Ruszczyzna nikt mnie wie do chwili obecnej.)

 

Opis: C:\Users\EJ\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\1876 wykaz hipoteczny.jpg

 

Wykaz hipoteczny z 1876 r. – informacja o wydzieleniu z dóbr Krzywystok Kolonii Ruszczyzna.

(Archiwum Państwowe Zamość, sygn. 88/101/0/9/130)

 

W 1886 r. Ruszczyznę zakupił Stefan Rostworowski i w następnym roku rozparcelował ziemię na mniejsze kawałki a następnie sprzedał je miejscowym włościanom i osadnikom z Galicji. Po kilku latach Ruszczyzna zaczęła się zasiedlać, włościanie - nabywcy ziemi - budowali domy i budynki gospodarcze.

 

 

Plan gruntów na Ruszczyźnie z 1874 r.

Miejsce oznaczone na żółto, to lokalizacja przyszłych siedlisk rodzin Ćwierzów i Nowaków.

(Archiwum Państwowe Zamość sygn. 88/101/0/3/36)

 

Dobra Śniatycze leżące na północ od Komarowa należały do Maurycego Załuskiego i jego żony Władysławy z Estków. W 1868 r. rząd carski skonfiskował te dobra (prawdopodobnie za udział Załuskiego w powstaniu styczniowym) i sprzedał na licytacji Stanisławowi Węglińskiemu. W następnych latach Węgliński rozparcelował ziemię folwarczną w Śniatyczach i Woli Śniatyckiej, sprzedając działki miejscowym włościanom i osadnikom z Galicji. Wkrótce powstały tam dwie nowe wsie Wolica Śniatycka i Antoniówka.

 

 

Mapa okolic Komarowa z początku XX w. po zmianach własnościowych i osiedleniu się kolonistów z Galicji.

 

Porównując powyższą mapę z mapą przedstawioną dwie strony wcześniej, widzimy, że pojawiły się cztery nowe wsie: Kolonia Krzywy Stok, Wolica Śniatycka, Ruszczyzna i Antoniówka. Dokładne daty ich powstania są trudne do ustalenia. Np. około 1874 roku funkcjonowała nazwa Ruszczyzna, oznaczająca 270 mórg ziemi wydzielonych z folwarku Krzywystok. Jednak dopiero około 1890 r. zaczęto budować tam domy a pierwsze urodzenie dziecka na Ruszczyźnie nastąpiło w 1893 r. Można wiec rok 1890 przyjąć za datę powstania wsi Ruszczyzna. Postępując analogicznie, czyli biorąc pod uwagę początek zasiedlenia i daty pierwszych urodzeń dzieci w nowych wsiach, można przyjąć, że rok powstania Kolonii Krzywystok to 1873, Wolicy Śniatyckiej 1870 i Antoniówki 1872.

 

 Opis: 10-1874 Śniatycka Kolonia Wola Wolica

 

 

W powyższym opisie wsi Komarów na szczególną uwagę zasługują dwie informacje. Pierwsza mówiąca o tym, że Komarów posiada kościół filialny należący do parafii Łabunie. Oznacza to, że w Komarowie nie było parafii, jednak ksiądz mógł spisywać akty metrykalne urodzeń, ślubów i zgonów dla mieszkańców okolicznych wsi. Z tego względu aż do 1905 roku większość metryk spisywanych w komarowski kościele rozpoczynała się słowami: „Działo się we wsi Łabunie …”, choć faktycznie działo się to w Komarowie.

Druga ważna informacja dotyczy Kolonii Komarów powstałej na zachód od Komarowa: „Kolonia Komarów powstała w r.1872 z osiadłych a przybyłych z Galicyi włościan, którzy zakupili budynki, grunta i lasy dworskie”.

 

 

Położenie Kolonii Komarów na mapie z końca XIX w.

Na powyższej mapie napis Kol. Komarów umieszczony jest w złym miejscu. W tym miejscu, czyli u podnóża wzniesienia 266, powinien być napis Kol. Krzywystok- patrz poprzednia mapa. Natomiast Kol. Komarów znajdowała się tuż przy Komarowie w miejscu nazywanym Obszarek – patrz poprzednia mapa.

W przedstawionym wyżej opisie wsi Krzywy Stok znajduje się podobna informacja: „Po wykarczowaniu lasu zakupionego przez przybyłych z Galicyi osadników w r.1873 założona została Kolonia Krzywystok. Jak widać, jest to prawie identyczna informacja jak dla Kol. Komarów. Wynika stąd, że w latach 1872 – 1873 osadnicy z Galicji osiedlili się w tych dwóch miejscach.

Wśród rodzin przybyłych na Zamojszczyznę były rodziny o nazwiskach: Bergiel, Bochenek, Cholewa, Czarna, Ćwierz, Firek, Grzybek, Harnik, Hass, Kania, Karaś, Klimek, Kłoda, Kozler, Kubacka, Kuczaj, Niedzielak, Nowak, Rogóż, Sobczak, Urbański, Waszenda, Wilczek, Wylęgała, Zaleśny. W rodzinach tych zaraz po przybyciu zaczęły rodzić się dzieci oraz zaczęły być zawierane związki małżeńskie. Oto wykazy tych pierwszych urodzeń i małżeństw.

 

 

Wykaz pierwszych urodzeń dzieci osadników z Galicji na Zamojszczyźnie.

Pierwszym dzieckiem był Jan Cholewa urodzony 2 czerwca 1872 r. zaś drugim była Petronela Kubacka urodzona 20 czerwca 1872 r. w Antoniówce. Pierwszym Ćwierzem urodzonym na Zamojszczyźnie była Konstancja Ćwierz (ur.1877).

 

Opis: 12d-1874-pierwsze małżeństwa osadników

 

Wykaz pierwszych małżeństw osadników z Galicji zawartych na Zamojszczyźnie.

Pierwsi zawarli ślub Marianna Kania i Jan Kłoda. W rodzinie Ćwierzów pierwsze małżeństwo na Zamojszczyźnie zostało zawarte pomiędzy Marianną Ćwierz i z Zawady i Kajetanem Kuczajem z Mszany Dolnej.

 

W tabeli małżeństw można dokonać ciekawego porównania miejsc urodzenia małżonków. Na 24 małżeństwa w 22 przypadkach oboje młodzi byli osadnikami z Galicji. Oznacza to, że pary kojarzyły się pomiędzy sobą - osadnikami. Tylko w dwóch przypadkach małżonek osadnika pochodził z zamojskiej ludności.

Z obu zestawień wynika, że osadnicy przybywali na Zamojszczyznę z trzech większych regionów Galicji. Z terenów myślenicko – limanowskich, z terenów borzęcińskich spod Tarnowa oraz z czeskich Moraw.

Udało się odszukać dokument o sprzedaży ziemi niektórym osadnikom z Galicji. Nie jest to jednak dokument z pierwszych lat po przybycia (1872 – 1873) lecz trochę późniejszy z 1886 r.

 

Opis: C:\Users\EJ\Pictures\od Anny Białowolskiej\1886-Wypis z akt o Kolonii Komarów.jpg

 

Wypis z akt notarisza lubelskiego Feliksa Wasiutyńskiego

1886 r. Nr 832

 

Tysiąc osiemset osiemdziesiątego szóstego roku 20 listopada/2 grudnia przede mną Feliksem Wasiutyńskim notariuszem lubelskim na ulicy Rynek nr 1, w obecności świadków Władysława Bernackiego i Jana Kułakowskiego, mieszkańców Lublina, stawili się: 1. Stefan graf Rostworowski, 2. Franciszek Bochenek, 3. Józef Turzyniecki, 4. Daniel Kozak, 5. Antoni Turzyniecki, 6. Jakub Niedzielak, 7. Stanisław Zaleśny, 8. wdowa po Wawrzyńcu Zaleśnym Zofia Zaleśna, 9. Wojciech Cholewa, 10. Tomasz Kłoda, 11. Józef Grzybek, 12. wdowa po Janie Gałeckim Katarzyna Gałecka, urodzona w Górnej. Pierwszy z wymienionych  (graf Rostworoeski) żyjący w majątku Garbacz powiatu opatowskiego Gubernii Radomskiej. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 żyjący w Kolonii Komarów, 12. w majątku Komarówek. Przybyli w sprawie umowy kupna – sprzedaży o następującej treści:

§ 1. Na licytacji publicznej odbytej w lubelskim Sądzie Okręgowym 17/29 listopada 1886 r. graf Stefan Rostworowski nabył grunty i majątek Komarówka za 17 762 ruble, położonego w pow. tomaszowskim Guberni lubelskiej. Plan gruntów został sporządzony w 1878 r. przez geometrę pow. tomaszowskiego Konrada Frimana i obejmuje powierzchnię 89 mórg i 230 prętów, z których sprzedaje:

a)      Franciszkowi Bochenek część oznaczoną nr 1 – 12 mórg 79 prętów, i z części nr 3 220 prętów, położonych pomiędzy częściami nr 1, drogą i gruntami wsi Komarów,

b)      Józefowi Turzynieckiemu z części nr 2 – 2 morgi 70 prętów za dworem,

c)      Danielowi Kozakowi z części nr 2 pozostałych 294 prętów przy cmentarzu żydowskim,

d)      Antoniemu Turzynieckiemu część nr 3 – 7 mórg 221 prętów,

e)      Jakubowi Niedzielakowi część nr 4 – 9 mórg 278 prętów,

f)        Stanisławowi Zaleśnemu z części nr 5  - 4 morgi 150 prętów,

g)      Zofii Zaleśnej pozostałą część nr 5 – 6 mór 207 prętów,

h)      Wojciechowi Cholewie część nr 6 – 4 morgi 4 pręty,

i)        Tomaszowi Kłodzie z części nr 8 – 2 morgi z lewej strony drogi z Komarowa,

j)        Józefowi Grzybkowi pozostałą część z nr 8 – 2 morgi 138 prętów, z prawej strony drogi z Komarowa,

k)      Katarzynie Gałeckiej z części nr 9 6 mórg od strony nr 8,

l)        Stanisławowi Zaleśnemu część z nr 9 – 2 morgi 186 prętów od strony części Cholewy,

 

Łącznie sprzedaje 62 morgi 47 prętów oraz na drogi 2 morgi 22 pręty, w sumie 64 morgi 69 prętów, wszystko za dobrowolną ugodą za pięć tysięcy osiemset rubli, czyli za 1 morgę 93 ruble 55 kopiejek. Kwotę pięć tysięcy osiemset rubli Stefan graf Rostworowski otrzymał od wyszczególnionych w niniejszym akcie kolonistów przy obecności notariusza i świadków i wprowadza kupujących w ich prawa hipoteczne.

---------------------------------------

 

Wracamy do opisu losów rodziny Andrzeja Ćwierza już na Zamojszczyźnie.

 

Po przybyciu na Zamojszczyznę w 1873 r. Andrzej zamieszkał z żoną Marianną Braś i trzema córkami w Kolonii Krzywystok, w jednym z kilkunastu nowo wybudowanych przez kolonistów domów. Później przeprowadzili się do Wolicy Śniatyckiej. W 1876 r. Andrzej został ojcem chrzestnym Ludwiki Kubackiej. Rodzina Kubackich miała istotny wpływ na dalsze losy rodziny Ćwierz.

 

Opis: 1876-ur-Ludwika-Kubacka-matka-Wylęgała

 

Wolica Śniatycka 1876 r. – metryka urodzenia Ludwiki Kubackiej, córki Piotra Kubackiego i Marianny z Wylęgałów. Ojcem chrzestnym Ludwiki był Andrzej Cwirz.

 

Rodzina Kubackich, ojciec Piotr, matka Marianna i córka Katarzyną (ur.1863), przybyła na Zamojszczyznę ze Stojowic k/Borzęt w 1872 roku. Zamieszkali we wsi Antoniówka, gdzie już w tym samym roku urodziła się im córka Petronela. Później przeprowadzili się do Wolicy Śniatyckiej i prowadzili tam gospodarstwo rolne. W 1876 roku urodziła się im córka Ludwika, której dotyczy powyższy akt.

 

W 1877 roku Andrzejowi Ćwierz i Mariannie Braś mieszkających w Wolicy Śniatyckiej urodziła się córka Konstancja. Było to ich czwarte dziecko i czwarta córka. W 1878 r. matka Marianna zmarła. Miała 42 lata. Przyczyna śmierci nie jest znana. W 1880 roku najstarsza córka Andrzeja i Marianny, Marianna (ur.1858), wyszła za mąż za Kajetana Kuczaja mieszkającego w Wolicy Śniatyckiej. Kajetan był osadnikiem z Galicji, urodzonym w 1853 roku we wsi Ontabe, należącej do parafii Mszana Dolna w powiecie Limanowa. Rodzicami Kajetana byli Józef Kuczaj i Marianna Węglarz.

 

W 1880 r. zmarł w Antoniówce Piotr Kubacki (60 lat). W  jego metryce zgonu podano, że pozostawił po sobie owdowiałą żonę Mariannę i czwórkę dzieci. Z tej czwórki znane są trzy córki: Katarzyna, Petronela i Ludwika, czwarte dziecko nie jest znane. W tym samym czasie Andrzejowi Ćwierzowi po śmierci żony i wydaniu najstarszej córki za mąż, pozostały na wychowaniu również trzy córki. W 1881 r. Andrzej i Marianna zawarli więc związek małżeński.

 

 

Wolica Śniatycka 1881 r. - metryka ślubu Andrzeja Cwiża (wdowca) i Marianny Kubackiej (wdowy).

Andrzej urodził się we wsi Borzęta, w dniu ślubu mieszkał w Wolicy Śniatyckiej. Marianna urodziła się we wsi Zakliczyn, 2 km od Borzęt. W dniu ślubu mieszkała w Antoniówce.

 

W metryce podano, że Andrzej jest wdowcem po Mariannie z Grzybków. Jest to informacja błędna. Nazwisko Grzybek, to nazwisko panieńskie jej matki, natomiast jej nazwisko rodowe to Braś. Wynika to z metryki urodzenia córki Konstancji z 1877 r.

W metryce jest jeszcze druga pomyłka. Napisano, że Marianna Kubacka (wdowa po Piotrze Kubackim) jest córką Franciszka i Katarzyny z Nowaków, małżonków Kubackich. Powinno być napisane, że jest córką małżonków Wylęgałów. Świadczy o tym metryka urodzenia jej córki Ludwiki Kubackiej przedstawiona wcześniej, w której podano, że Marianna jest z Wylęgałów. Również w późniejszej metryce śmierci męża Andrzeja zanotowano, że Marianna jest z Wylęgałów.

W metryce ślubu Andrzeja podano, że żona Marianna miała matkę Katarzynę Nowak. Podano również, że świadkami na ślubie byli Sebastian Nowak i Adam Nowak – patrz trzeci wiersz metryki. Sebastian i Adam należeli do rodziny Nowaków opisywanej w drugiej części książki. Czy Katarzyna Nowak, matka Marianny z Wylegałów, również do niej należała? Trudno to stwierdzić bez dodatkowych kwerend w Archiwach, ale jeśli tak było, to będzie to dużo wcześniejsze połączenie rodzin Ćwierzów i Nowaków niż małżeństwo Tadeusza Ćwierza z Janiną Nowak, które nastąpiło po 50-ciu latach w połowie XX w.

 

Andrzej Ćwierz w lutym 1881 roku, czyli w chwili ślubu z wdową Marianną Kubacką miał 54 lata, Marianna miała 42 lata. W sierpniu 1881 roku urodził się im syn Jan Ćwierz i było to jedyne ich wspólne dziecko. Przypomnijmy, że w tym czasie Andrzej i Marianna mieli przy sobie po trzy córki ze swoich pierwszych małżeństw. Wynika stąd, że nowo narodzony Jan mieszkał z sześcioma siostrami (trzy były przyrodnie) i chyba czuł się wyjątkowo dobrze pod taką opiekę. Cała ich rodzina składała się z 9 osób i mieszkała w Wolicy Śniatyckiej. W tej samej Wolicy Śniatyckiej mieszkała młoda rodzina najstarszej córki Andrzeja, Marianny po mężu Kuczaj. Ponieważ przed ślubem Andrzej miał dom i gospodarstwo oraz Kubaccy mieli swój dom i gospodarstwo, to po ślubie Andrzej i Marianna prowadzili prawdopodobnie dwa gospodarstwa i może nawet mieszkali w dwóch domach. Dziewczynki miały 4, 5, 9, 10, 16 i 18 lat. Starsze zapewne pomagały w prowadzeniu gospodarstwa, a młodszymi i niemowlakiem Janem opiekowała się Marianna. Andrzej był jedynym mężczyzną w ich dużej rodzinie i nie wiemy jak radził sobie ze wszystkimi obowiązkami gospodarskimi. Prawdopodobnie pomagał mu zięć Kuczaj.

 

Taka sytuacja rodziny Andrzeja i Marianny trwała przez następnych 11 lat. Dziewczęta dorastały, ale tylko najstarsza córka Marianny, Katarzyna Kubacka, wyszła w 1889 r. za mąż za Michała Oszusta z Łabuń.

W 1892 roku zmarł Andrzej. Miał 65 lat i pamiętając o wszystkim co napisaliśmy powyżej o jego losach, śmiało można nazwać jego życie heroicznym. W tych trudnych warunkach jego niewątpliwa pracowitość dawała rodzinie podstawy egzystencji. Dany mu był również łut szczęścia, gdyż każde jego dziecko, wliczając w to pasierbice, dożyło wieku dorosłego i założyło rodzinę. Pozostała też po nim pewna zagadka. W metryce zgonu zanotowano, że zmarł w Krzywymstoku, a przecież mieszkał z żoną i dziećmi oraz miał gospodarstwo w Wolicy Śniatyckiej. Można to wytłumaczyć biorąc pod uwagę dzieje rodziny Kuczajów, czyli rodziny jego najstarszej córki Marianny. Mianowicie, w 1888 r. Kuczajowie przeprowadzili się do Krzywegostoku i w latach 1888 – 1892 urodziło się im tam troje dzieci. Andrzej prawdopodobnie zmarł u Kuczajów, co potwierdzałby fakt, że jego zgon zgłosił u proboszcza mąż Marianny, Kajetan Kuczaj. Co ciekawe już w następnym roku Kuczajowie przeprowadzili się na Ruszczyznę, gdzie w latach 1894 – 1897 urodziło się im dwoje dzieci. Łącznie mieli ich dziesięcioro. Pięcioro urodziło się w Wolicy Śniatyckiej: Paulina 1881, Piotr 1882 (zmarł jako niemowlę), Jan 1883 (zmarł jako niemowlę), Walenty 1884 i Franciszek 1886 (zmarł jako niemowlę). Potem rodzina przeprowadziła się do Krzywego Stoku i tam urodził się Józef 1888 (zmarł w wieku 8 lat), Aniela 1890 i Weronika 1892. Na koniec zamieszkali na Ruszczyźnie i tam urodziła się Katarzyna (1894r.) i Aniela (1897r.).

 

Marianna po śmierci męża Andrzeja musiała sama prowadzić gospodarstwo, mając do pomocy córki i pasierbice oraz 11-letniego syna Jana. Po dwóch latach córki i pasierbice zaczęły kolejno wychodzić za mąż.

W 1893 r. pasierbica Wiktoria Ćwierz, wyszła za mąż za Józefa Roja z Wolicy Śniatyckiej. W metryce ślubu podano, że Wiktoria mieszkała na Ruszczyźnie i jest to bardzo ważna informacja dla rodziny Ćwierz. Mianowicie, jest to pierwsza data, od której Ćwierzowie pojawiają się na Ruszczyźnie. Oczywiście Wiktoria nie mogła mieszkać tam sama, więc prawdopodobnie ojciec Andrzej Ćwierz już w 1892 roku, czyli na krótko przed śmiercią, pozbył się gospodarstwa w Wolicy Śniatyckiej i założył gospodarstwo na Ruszczyźnie.

W 1894 r. córka Marianny, Ludwika, wyszła za mąż za Ludwika Skulskiego z Wolicy Śniatyckiej.

W 1896 r. pasierbica Marianny, Karolina Ćwierz, wyszła za mąż za Władysława Kapłona z Wólki Łabuńskiej. W metryce ślubu zanotowano, że mieszkała na Ruszczyźnie przy siostrze. Po śmierci Władysława Karolina wyszła za mąż za Bolesława Karasia z Wolicy Śniatyckiej. Jej historia opisana jest w następnym rozdziale.

W tym samym roku 1896 córka Marianny, Petronela, wyszła za mąż za Mateusza Wąsika, osadnika z Galicji mieszkającego na Ruszczyźnie.

O najmłodszej pasierbicy Marianny, Konstancji Ćwierz, nie udało się znaleźć żadnych informacji.

Marianna żyła po śmierci Andrzeja jeszcze co najmniej 13 lat, m.in. była obecna na ślubie syna Jana w 1905 roku mając wówczas 65 lat.

 

Rozdział 4.

 

 

 

 

 

 

 


Córki Andrzeja Ćwierza

              i Marianny Braś

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Syn Andrzeja Ćwierza

   i Marianny Wylęgała

 

Marianna Ćwierz (ur. 1858)

 

 

 

Wiktoria Ćwierz (ur. 1865)

 

 

 

Karolina Ćwierz (ur. 1871)

 

 

 

Konstancja Ćwierz (ur. 1877)

 

 

 

Jan Ćwierz (ur. 1881)

 

 

Rozdział 5.

Karolina Ćwierz 1866 – 1936

i Władysław Kapłon (1. mąż)

oraz Antoni Karaś (2. mąż)

 

Karolina Ćwierz urodziła się w 1871 r. we wsi Zawada koło Borzęt w powiecie Myślenice, jako córka Andrzeja Ćwierza i Marianny Braś. W 1872 roku przybyła z rodzicami i siostrami Marianą i Wiktorią do Krzywegostoku w gminie Komarów.

W 1878 r. zmarła matka Karoliny, Marianna, i ojciec Andrzej w 1881 r. ożenił się z wdową Marianną Kubacką. W 1892 r. zmarł ojciec Andrzej. W 1896 r. Karolina mieszkała przy zamężnej siostrze Wiktorii na Ruszczyźnie i wyszła za mąż za Władysława Kapłona.

 

 

Ruszczyzna 1896 r. – metryka ślubu Karoliny Ćwierz i Władysława Kapłona.

Władysław urodził się w 1875 r. w Wólce Łabuńskiej jako syn Piotra Kapłona i Rozalii Juśko. Drzewa genealogiczne Kapłonów znajdują się w Części III. książki.

 

Po ślubie Karolina i Władysław zamieszkali na Ruszczyźnie i prowadzili gospodarstwo rolne. W 1902 roku na Ruszczyźnie urodziła się im córka Antonina. Dwa lata później, w 1904 roku, zmarł Władysław, mający 29 lat. Przyczyna zgonu nie jest znana.

W 1910 r. Karolina wyszła za mąż za Antoniego Karasia.

 

 

Ruszczyzna 1910 r. – metryka ślubu Karoliny Ćwierz (wdowy po Władysławie Kapłonie) i Antoniego Karasia (wdowca po Annie Płachta). Antoni urodził się w 1869 r. w Borzętach k/Myślenic jako syn Kazimierza Karasia i Katarzyny Strakuła. Uwaga: w metryce nazwisko Karoliny wpisano jako Свирж (Swirz).

 

Antoni Karaś mieszkał w Wolicy Śniatyckiej i z poprzednią żoną Anną Płachtą miał dziesięcioro dzieci: Paulina ur.1883 (zmarła w 1896r.), Marianna ur.1885, Jakub ur.1886 (zmarł w 1896r.), Jan ur.1888, Józef ur.1890, Antoni ur.1892 (zmarł w 1896r.), Wojciech ur.1894 (zmarł w 1895r.), Joanna ur.1895, Katarzyna ur.1898 (zmarła w 1910) i Tomasz ur.1901. Z powyższych danych wynika, że w 1896 r. wydarzyła się w rodzinie Antoniego i Anny jakaś tragedia, prawdopodobnie choroba zakaźna, kiedy to w ciągu jednego roku zmarła czwórka dzieci w wieku 1, 4, 10 i 13 lat.

Po ślubie Karolina z mężem Antonim i z córką Antoniną (8 lat) oraz z pięcioma dziećmi Antoniego w wieku 9, 15, 20, 22, 27 lat mieszkała w Wolicy Śniatyckiej. Mieli gospodarstwo rolne, inwentarz, sad i ogród.

 

W 1911 r. Karolinie i Antoniemu urodził się syn Bolesław. Było to drugie dziecko Karoliny i 11. dziecko Antoniego. Ich liczna rodzina przeżyła w Krzywystoku I wojnę światową i tam również doczekała się odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 r. Dorosłe dzieci Antoniego z pierwszego małżeństwa zaczęły zawierać związki małżeńskie i zakładać własne rodziny. Również córka Karoliny z pierwszego małżeństwa, Antonina Kapłon (ur.1902), wyszła za mąż za Hieronima Ożóga. Ożogowie mieszkali na Ruszczyźnie i do chwili obecnej w tej wsi żyją ich potomkowie.

 

Syn Karoliny i Antoniego, Bolesław Karaś, w 1933 roku ożenił się z Karoliną Szajewską (ur.1909), córką Andrzeja Szajewskiego i Joanny Frankowicz z Księżostanów. Młodzi po ślubie zamieszkali w Kolonii Krzywymstok.

 

 

Kolonia Krzywystok 1930 r. – miejsce zamieszkania rodziny Bolesława Karasia (czerwone kółko z literą K).

 

 

Rozdział 6.

Jan Ćwierz 1881 – 1946 i Rozalia Kapłon 1886 – 1944

 

Jan Ćwierz urodził się w 1881 roku w Wolicy Śniatyckiej jako syn Antoniego (Andrzeja?), mającego 54 lata i Marianny mającej 42 lata.

 

 

Wolica Śniatycka 1881 r. - metryka urodzenia Jana Cwiża, syna Antoniego (Andrzeja) i Marianny z Nowaków (wdowy po Piotrze Kubackim).

 

W powyższej metryce nazwisko Jana zanotowano jako Ćwiż. Jest to dowód na to, że jeszcze pod koniec XIX w. nazwisko Ćwierz nie zostało ukształtowane. Ojciec Jana ma w metryce wpisane imię Antoni, co jest albo pomyłką, albo posługiwał się on zamiennie dwoma imionami Antoni i Andrzej. Również pomyłką jest nazwisko Nowak przypisane matce Jana, Mariannie. Marianna miała nazwisko z domu Wylęgała, natomiast Nowak było nazwiskiem panieńskim jej matki Katarzyny.

 

Rodzice Jana, Antoni (Andrzej) Ćwiż z żoną Marianną mieszkali w Wolicy Śniatyckiej i prowadzili gospodarstwo rolne. Mieli chyba i drugą profesję, ponieważ w opowieściach rodzinnych przetrwała informacja, że mieli warsztat tkacki i wyrabiali tkaniny lniane i wełniane.

W chwili urodzenia Jana, w 1881 roku, w domu rodziców było jeszcze sześć jego sióstr: Wiktoria Ćwierz (16 lat), Karolina Ćwierz(15 lat), Konstancja Ćwierz(4 lata), Katarzyna Kubacka (18 lat), Petronela Kubacka (9 lat) i Ludwika Kubacka (5 lat). Jego siódma siostra Marianna Ćwierz (ur.1858), rok wcześniej (1880), wyszła za mąż w Wolicy Śniatyckiej za Kajetana Kuczaja. Bliższe informacje o siostrach Jana podano w rozdziale dotyczącym Andrzeja Ćwierza.

Ojciec Jana, Andrzej, na krótko przed śmiercią w 1892 r. założył gospodarstwo na Ruszczyźnie. W następnym roku 1893 wieś Ruszczyzna jest wymieniona jako miejsce zamieszkania Wiktorii Ćwierz (siostry Jana), w metryce jej ślubu z Józefem Rojem.

 

Wieś Ruszczyzna nie występuje w Słowniku Geograficznym, ponieważ Słownik wydano w 1880 roku, czyli przed jej założeniem. Oto fragmenty opisu wsi Ruszczyzna z książki Dzieje miejscowości Komarów Osada - Anna Kupiec – Niedźwiedź i Józef Niedźwiedź:

 

Ruszczyzna

Wieś położona na zachodnim skraju gminy Komarów, na pograniczu Kotliny Hrubieszowskiej i Padołu Zamojskiego.

Podczas badań powierzchniowych odkryto na terenie miejscowości 7 stanowisk archeologicznych (punktów osadniczych). Najbardziej interesującym znaleziskiem z terenu wsi jest skarb monet srebrnych (rzymskich denarów) w ilości 85 sztuk, datowany na II w. i związany zapewne z kulturą przeworską. Stosunkowo liczny materiał ceramiczny reprezentuje okres wczesnośredniowieczny, z czego część datowana jest na XI – XII wiek, a część na XII – XII wiek.

W 1871 roku Kolonię Ruszczyzna wraz z Krzywymstokiem i innymi dobrami komarowskimi nabył na publicznej licytacji Ksawery Jagniński. W 1881 roku dobra te odziedziczyły po nim dzieci: Konstanty, Maria, Jan, Jadwiga, Stanisław i Franciszek. W 1886 roku Kolonię Ruszczyzna za 5406 rubli kupił Stefan Rostworowski, syn Romana a w roku następnym rozparcelował i sprzedał te dobra.

Na Mapie Austriackiej z 1910 roku zaznaczono miejscowość jako Kolonię Ruszczyzna i liczyła wówczas 22 domy. W 1921 roku jeszcze jako kolonia liczyła 28 domów i 168 mieszkańców, w tym 3 Ukraińców.

W okresie międzywojennym mieszkańcy przejawiali sporą inicjatywę społeczną i gospodarczą. W 1920 roku powstała szkoła dla dzieci z Ruszczyzny jako filia szkoły w Wolicy Śniatyckiej. Pierwszą nauczycielką została Józefa Szydłowska. W 1923 roku szkoła w Ruszczyźnie stała się samodzielną placówką. Naukę prowadzono tu także w początkowym okresie okupacji hitlerowskiej. Dopiero w 1942 roku Niemcy zamknęli polską szkołę.

W latach 20-tych założono we wsi Spółdzielnię Mleczarską notowaną w 1929 roku. Z inicjatywy Jana Nowaka (dziadka autorki Barbary), Bronisława Kapery, Feliksa Skulskiego, Aleksandra Stąśka i Bolesława Kowala powstała w 1923 roku drużyna OSP.

W okresie okupacji hitlerowskiej powstał na Ruszczyźnie pluton AK, którego dowódcą był Franciszek Kowal „Łysy”, a jego zastępcą plut. Antoni Dzięgiel „Wilk”.

15 grudnia 1942 roku wieś wraz z sąsiednimi miejscowościami została wysiedlona przez Niemców.

 

Kilka informacje o Ruszczyźnie z okresu jej powstawania odnaleziono w Archiwum Państwowym w Zamościu.

 

Opis: 17c-1890 ksiega ludności stałej Ruszczyzny

 

Kniga postajannogo narodonasiedlenija derewni Ruszczyzna (Księga stałej ludności wsi Ruszczyzna)

1890 – 1892 (Archiwum Państwowe Zamość, sygn. 88/42/0/-/27).

 

Powyższa księga ludności jest zdekompletowana i zawiera tylko kilka luźnych kartek z tabelami osób zamieszkałych na Ruszczyźnie w latach 1890 - 1892. Są to osoby z dwóch rodzin: z rodziny Cymbał – 5 osób i z rodziny Cisek – 15 osób. Dla każdej z tych osób podane jest miejsce urodzenia i wszystkie one urodziły się we wsi Ruskie gmina Krasnobród.

 

Opis: 1880 Ruskie Opis: 1824-Krasnobród i Ruskie

 

Wieś Ruskie w gminie Krasnobród w XIX wieku, z której pochodzili pierwsi mieszkańcy Ruszczyzny.

 

Wieś Ruskie należała do klasztoru dominikanów położonego we wsi Podklasztor k/Krasnobrodu. W drugiej połowie XIX w. rosyjskie władze zaborcze zlikwidowały klasztor i wieś Ruskie podupadła. Rodziny Cymbał i Cisek prawdopodobnie cierpiały biedę i wyjechały lub zostały przesiedlone do gminy Komarów, do nowo tworzonej wsi Ruszczyzna.

 

-------------------------------

 

W 1905 roku Jan Ćwierz, mając 24 lata, zawarł związek małżeński z Rozalią Kapłon (ur.1886) ze wsi Wierzbie. ). Historię rodu Kapłonów przedstawiono w części III – Rodziny spokrewnione.

 

 

Roszczyzna i Wierzbie 1905 r. - metryka ślubu Jana Ćwierza i Rozalii Kapłon.

 

W powyższej metryce Jan Ćwierz jest określony jako крестьянин земледелец, czyli włościanin posiadający własną ziemię. Miejsce urodzenia podano Krzywystok. Ponieważ w metryce urodzenia jest podana Wolica Śniatycka, więc albo w metryce ślubu, albo w metryce urodzenia jest pomyłka.

Żona Jana, Rozalia, jest określona jako крестьянка (włościanka). Rozalia była córką Michała Kapłona i Rozalii Ćwik zamieszkałych we wsi Wierzbie, parafia Łabunie.

 

 

 

W powyższym opisie wsi Łabunie widzimy informację o kościele filialnym w Komarowie. Podano tam, że znajdują się w nim księgi metryczne (metrykalne) wsi leżących wokół Komarowa (Janówka, Księżostany, Huta Komarowska, Wolica Brzozowa, Wolica Śniatycka i Krzywystok). Nie jest wymieniona wieś Ruszczyzna, co oznacza, że jeszcze w 1880 roku nie istniała.

W opisie wsi Wierzbie, w której mieszkała rodzina Rozalii Kapłon, podano, że była to wieś z folwarkiem. Z metryki ślubu Jana i Rozalii wynika, że Kapłonowie byli gospodarzami we wsi i prowadzili gospodarstwo rolne.

 

Jan i Rozalia Ćwierz po ślubie w 1905 r. mieszkali na Ruszczyźnie i prowadzili gospodarstwo rolne. W 1905 r. utworzono w Komarowie samodzielną parafię.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia BIAŁOWOLSKI\zdjęcia\stary kościół w Komarowie.jpg

 

Komarów 1905 r. – uroczystość erygowania parafii komarowskiej z udziałem biskupa Franciszka Jaczewskiego.

 

Od 1905 roku kościół w Komarowie przestał być kościołem filialnym parafii Łabunie i w metrykach zamiast sformułowania „Działo się we wsi Łabunie …” zaczęto pisać „Działo się we wsi Komarów …”. Również od tego roku zamiast Рощизна (Roszczyzna) zaczęto pisać Рущизна (Ruszczyzna.

W latach 1908 – 1911 wybudowano w Komarowie nowy kościół.

 

 

Komarów 1911 r. – nowy kościół p.w. Św. Trójcy.

 

Wieś Ruszczyzna rozwijała się bardzo prężnie, szczególnie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę od 1918 r. Szybko przybywało nowych domów i gospodarstw. Zbudowano szkołę, powstała Spółdzielnia Mleczarska, powołano Straż Pożarną i zbudowano dla niej remizę.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1925-straż pożarna na Ruszczyźnie.jpg

 

Ruszczyzna 1934 r. – Straż Pożarna.

Wśród założycieli SP był Jan Nowak (ur.1887), dziadek autorki Barbary (siedzi pierwszy z prawej).

 

--------------------------------------------

 

Żona Jana Ćwierza, Rozalia Kapłon, pochodziła ze wsi Wierzbie w parafii Łabunie. Jej rodzicami byli Michał Kapłon (ur.1858) i Barbara Kapłon (ur.1838).

Jan Ćwierz i Rozalia Kapłon mieli na Ruszczyźnie czworo dzieci, samych synów: Bronisław (ur.1907), Mieczysław (ur.1911), Tadeusz (ur.1914) i Wacław (ur.1920).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1881-Jan-Ćwierz.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1886-Rozalia-Kapłon.jpg

 

Jan Ćwierz i Rozalia Kapłon na Ruszczyźnie około 1930 r.

 

Jan i Rozalia Ćwierz mieszkali we wsi Ruszczyzna prowadzili gospodarstwo rolne.

 

 

Ruszczyzna 1930 r. – rodzina Jana Ćwierza miała swój dom i gospodarstwo w miejscu oznaczonym literą C.

W pobliżu Ćwierzów, w miejscu oznaczonym literą N, miała swój dom i gospodarstwo rodzina Nowaków opisywana w drugiej części książki..

 

Żona Jana Ćwierza, Rozalia z Kapłonów, zmarła w 1944 r. Jan Ćwierz zmarł w 1946 roku.

 

 

Ruszczyzna 1946 r. – metryka zgonu Jana Ćwierza.

W rubryce „Imiona rodziców” jest pomyłka, powinno być Antoni i Marianna.

 

Jan Ćwierz przeżył 65 lat. Do 11. roku życia mieszkał w Wolicy Śniatyckiej, zaś całe dalsze życie mieszkał na Ruszczyźnie. Doczekał się tam odzyskania niepodległości przez Polskę, później zmagał się kryzysem gospodarczym lat 30-tych, a ostatnie lata jego życia, to II wojna światowa i wysiedlenie. O wysiedleniu piszemy w rozdziale dotyczącym jego syna Tadeusza.

Jan i Rozalia Ćwierzowie zostali pochowani na cmentarzu w Komarowie.

 

 

Komarów 1944 – 1946 – tablica na grobie Jana i Rozalii Ćwierzów.

Zosia była córką Wacława Ćwierza, syna Jana i Rozalii.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rozdział 7.

 

Dzieci Jana Ćwierza i Rozalii Kapłon

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1930-Bronisław Ćwierz.jpg

Bronisław ur.1907

 

Mieczysław ur.1916

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1914-Tadeusz Ćwierz 1.jpg

Tadeusz ur.1914

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1920-Wacław-Ćwierz.jpg

Wacław ur.1920

 

Rozdział 8.

Bronisław Ćwierz 1907 – 1945 i Janina Gruszecka 1905 - 1991

 

Bronisław Ćwierz urodził się w 1907 roku we wsi Ruszczyzna w parafii Komarów jako syn Jana Ćwierza i Rozalii Kapłon.

 

 

Komarów 1907 r. – metryka urodzenia Bronisława Ćwierza we wsi Рущизна (Ruszczyzna).

 

W 1933 roku Bronisław Ćwierz jako podchorąży Wojska Polskiego pełnił służbę wojskową w Pińsku w obwodzie brzeskim (obecnie Białoruś) i tam poznał Janinę Gruszecką, urodzoną w Monasterzyskach koło Buczacza w woj. tarnopolskim (obecnie Ukraina).

 

 

Pińsk 1933 r. – narzeczeni Bronisław Ćwierz i Janina Gruszecka

 

W 1935 roku Bronisław i Janina zawarli związek małżeński i podjęli pracę w nowo wybudowanej szkole w Ostrówkach k/Radzynia Podlaskiego. Bronisław został kierownikiem szkoły, Janina była nauczycielką.

Oto historia Szkoły Podstawowej w Ostrówkach w latach 1939 – 1945 spisana przez jednego z mieszkańców. Z historii tej dowiadujemy się wielu interesujących szczegółów o budowie szkoły, o nauczycielach oraz o sytuacji we wsi w czasie II wojny światowej i śmierci kierownika szkoły Bronisława Ćwierza w lipcu 1945 r.

 

 

 

 

 

 

 

Szczebrzeszyn 1937 r. – Męskie Seminarium Nauczycielskie, w którym Bronisław Ćwierz uzyskał wykształcenie pedagogiczne. Bronisław znajduje się pod literami ”MAT” w słowie MATURA.

 

Bronisław i Janina mieli trzy córki: Danuta (ur. 1936), Barbara (ur.1940), Alicja (ur.1943).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1944-Bronek-Cwierz-z-Marysią.jpg   Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1931-Bronisław-Ćwierz-żona-Władysława.jpg

 

Ruszczyzna 1939 r. - Bronisław i Janina Ćwierzowie z córką Danutą

 

 

Ruszczyzna 1942 r. - Józefa Kapłon, Danusia i Basia Ćwierz, Stanisław Churszyński

 

W 1943 r. Bronisław Ćwierz zachorował na gruźlicę, sytuację swoją opisuje w liście do brata Tadeusza w marcu 1945 r. Zdawał sobie sprawę o postępie choroby i o braku możliwości odpowiedniego leczenia, ale chciałby jeszcze odwiedzić ojca i rodzinne strony.

 

Bronisław Ćwierz zmarł w 1945 roku w Ostrówkach. Po zakończeniu II wojny światowej Janina z dziećmi przeprowadziła się na Ziemie Odzyskane do Wrocławia, gdzie przebywała już jej rodzina.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Danuta Barbara Alicja.jpg

 

Wrocław 1950 r. - córki Bronisława i Janiny: Danuta, Barbara i Alicja.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\s15-Ala Barbara i mama 1964.jpg

 

Wrocław 1963 r. – Alicja (z kotem), Barbara i ich matka Janina Ćwierz

 

 

Wrocław 2011 r. – Barbara Ćwierz – Matysiak otrzymuje od studentów Uniwersytetu Ekonomicznego nagrodę „The B.e.s.t.” w kategorii „Diabeł Tasmański (pozytywnie zakręcony)”.

 

Rozdział 9.

Mieczysław Ćwierz 1911–1993 i Bronisława Danilewicz 1919-1991

 

Mieczysław Ćwierz urodził się w 1911 roku jako syn Jana Ćwierz i Rozalii Kapłon

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\metryki\metryki Ćwierz\1911-ur.Mieczysław Ćwierz.jpg

 

Metryka urodzenia Mieczysława Ćwierz z 1911 r.

 

 

 

W 1944 roku Mieczysław Ćwierz zawarł związek małżeński z Bronisławą Danilewicz.

 

Mieczysław i Bronisława mieli dwie córki: Teresę i Annę.

 

Rozdział 10.

Tadeusz Ćwierz 1914 – 1988 Janina Nowak 1914 - 2008

 

Tadeusz Ćwierz urodził się 14 października 1914 roku we wsi Ruszczyzna należącej do parafii i gminy Komarów, powiat Tomaszów Lubelski. Tadeusz był trzecim synem Jana Ćwierza (33 lata) i Rozalii Kapłon (28 lat).

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\próba\zestaw Tadeusza.jpg

1935 r.            1942 r.              1949 r.              1960 r.              1970 r.              1975 r.               1980 r.

 

Tadeusz ukończył szkołę powszechną w Komarowie a następnie uczęszczał do Gimnazjum w Międzyrzeczu Podlaskim.

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\tadeusz12.jpg

 

Poświadczenie ukończenia Gimnazjum w Międzyrzeczu Podlaskim w 1932 roku.

 

W marcu 1936 roku Tadeusz Ćwierz został powołany do służby wojskowej w 44 pułku piechoty w Równem (obecnie Ukraina). Jesienią tego roku został przydzielony do szkoły podoficerskiej, po ukończeniu której awansował na stopień kaprala. W 1937 roku został przeniesiony do 30 pułku piechoty w Warszawie-Cytadeli. Jesienią 1938 roku został wysłany na półroczny kurs podoficerski do 31 Pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi. Po ukończeniu kursu w marcu 1939 roku powrócił do jednostki w Warszawie jako dowódca drużyny.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1938-Tadeusz-Ćwierz.jpg

 

Warszawa 1938 r. – Tadeusz Ćwierz (pierwszy z lewej) z kolegami z wojska

 

W sierpniu 1939 roku, po ogłoszeniu w Polsce powszechnej mobilizacji, Tadeusz ze swoją jednostką został skierowany w okolice Wielunia przy zachodniej granicy. W pierwszym dniu II wojny światowej 1 września 1939 roku Niemcy zaatakowali Wieluń i była to pierwsza akcja wojenna, wcześniejsza niż atak na Westerplatte. Tadeusz brał udział w walkach w rejonie Wielunia i po rozbiciu jego kompanii pododdziały zostały wycofane do Warszawy, a Tadeusz został przydzielony do obrony sztabu Armii.

W czasie obrony Warszawy w dniu 20 września Tadeusz Ćwierz został ranny w lewy bok i dostał się do niewoli. Transportem kolejowym został przewieziony do Serocka, potem do Nasielska, a w końcu do jenieckiego obozu pracy Stablack IX A (Stabławki to dzisiejsze Dołgorukowo) pow. Pruska Iławka w Prusach Wschodnich. Jeńcy pracowali w gospodarstwach rolnych i Tadeusz również pracował u bauera. Pewnego dnia Tadeusz poczuł się źle i po nocy ciężkich bólów został przewieziony do szpitala w Piszu (Jansborg). Okazało się, że ma silne zapalenie ropne opłucnej i został operowany. Podczas leczenia nastąpiły komplikacje i musiał być jeszcze dwukrotnie operowany. Po półrocznym pobycie w szpitalu został odesłany do obozu w Stablacku, a w kwietniu 1940 roku został zwolniony jako niezdolny do pracy. Po powrocie do domu na Ruszczyznę Tadeusz w dalszym ciągu musiał być pod opieką lekarską i stan jego zdrowia nie pozwalał na pracę w gospodarstwie ani na udział w ruchu oporu.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Tadeusz służba wojskowa1.jpg

 

Zaświadczenie Tadeusza o zwolnieniu ze służby wojskowej

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\medal Tadeusza.jpg

 

Medal Tadeusza Ćwierza za udział w wojnie obronnej 1939 r.

 

W dniu 1 września 1942 roku Tadeusz Ćwierz (28 lat) zawarł związek małżeński z Janiną Nowak (28 lat), zamieszkałą w Zubowicach, córką Jana Nowaka (ur.1887) i Katarzyny Sęk (ur.1892) (Historia rodzin Nowaków i Sęków jest opisana w dalszej części książki). Tadeusz i Janina znali się od dziecka, razem chodzili do szkoły, ich rodziny mieszkały po sąsiedzku na Ruszczyźnie.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\tadeusz9-1942-śl-z-janiną.jpg

 

Odpis aktu małżeństwa Tadeusza Ćwierz i Janiny Nowak wydany przez USC w Tyszowcach w 1949 r. Ślub odbył się w 1942 r. w kościele w Zubowicach

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1939-Tadeusz-i-Janina.jpg

 

Tadeusz Ćwierz i Janina Nowak w 1942 r.

 

Po ślubie młodzi zamieszkali w domu Tadeusza na Ruszczyźnie, ale już w grudniu 1942 roku dopadła ich tułacza dola wysiedleńców. Wiele razy śmierć zaglądała im w oczy i przez wiele dalszych lat nikt i nic nie zdołało zatrzeć im tych tragicznych przeżyć. Wiele lat później Janina spisała wspomnienia z tamtych ciężkich dni:

 

12 grudnia 1942 roku rozeszła się wiadomość, że lada dzień Niemcy będą wysiedlać gminę komarowską. Dwie moje siostry z jednorocznymi dziećmi i mnie w 4-tym miesiącu ciąży szwagier wywiózł w hrubieszowskie do Małkowa nad Bug, że niby tam nie będą wysiedlać.

Mój ojciec zamieszkały w Zubowicach również wyjechał z rodziną do Małkowa, gdyż tam mieszkała rodzina jego drugiej żony (mojej macochy). W gospodarstwie ojca w Zubowicach pozostał cały dobytek z inwentarzem żywym i Niemcy osadzili tam niemiecką rodzinę. Taki właśnie był cel akcji wysiedleńczej, wygonić polskich gospodarzy i zagarniętą ziemię wraz z budynkami przydzielić niemieckim osadnikom. 31 grudnia 1942 roku gospodarstwo ojca w Zubowicach zostało spalone przez partyzantów z całym dobytkiem i inwentarzem żywym, a nasiedleni Niemcy uciekli. Ktoś usłużny poinformował Niemców dokąd ojciec wyjechał i 1 stycznia 1943 r. o zmierzchu do Małkowa przyjechało gestapo po cywilnemu i zabrali ojca do Zamościa. Trzeba było zawiadomić o aresztowaniu ojca jego braci i synów, którzy przypuszczalnie przebywali u szwagra Krochmala na Przewalu, przecież gestapo będzie go o synów i zięciów wypytywać, o mojego męża też. Zastanawiałyśmy się, która z nas pójdzie w taki duży mróz i zadymkę, że świata nie widać, więcej jak 30 km. Zgłosiłam się, bo obie siostry miały pod opieka 1-roczne dzieci.

Wstałam rano o 6-tej i noga za nogą dostałam się do Tyszowiec na 8 wieczorem. Na tej swojej drodze nie spotkałam ani jednej żywej duszy, ale do dzisiaj widzę te 20-to kilometrowy las, głęboki śnieg, zadymkę i przeciągłe wycie wilków. Potem kilka kilometrów od Lipowca do Tyszowiec pustkowie, przejmujący wiatr. Odbiło się to na moim zdrowiu, od tamtej pory zawsze mnie bolały i bola nogi. Przenocowałam u siostry szwagra Krochmala i rano do Przewala 4 km szosą, gdzie szły kolumny niemieckie jedna za drugą, przyszłam na godzinę ósmą. Zastałam w domu nie tylko swoich, ale kilkunastu młodych ludzi z bronią. Jedli śniadania i kiedy powiedziałam, że gestapo aresztowało ojca wszyscy rozproszyli się w jednej chwili czując, że są przeze mnie uratowanymi.

Ojciec po dwóch tygodniach pobytu w piwnicach gestapo na ulicy Kościuszki w Zamościu za moim staraniem został zwolniony. Za kilka tygodni Małków został wysiedlony i ojciec z żoną i dwojgiem najmłodszych dzieci Stanisławem - 15 lat i Zuzanną – 12 lat znów został aresztowany i umieszczony w obozie przy ulicy Okrzei w Zamościu. Brat Stanisław został wywieziony na roboty do Niemiec skąd wrócił w 1945 roku.

Z Małkowa przyjechaliśmy na jakiś czas na Ruszczyznę, gdzie w 1943 roku urodziła się córka Maria. Potem znów musieliśmy z córką i ojcem Tadeusza, Janem, uciekać i zamieszkaliśmy w Bródku k/Wolicy Śniatyckiej, skąd znów wróciliśmy na Ruszczyznę, gdzie w 1945 roku urodził się syn Ryszard.”

 

Oto fragment Monografii rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy w Komarowie autorstwa Renaty i Henryka Kulig:

14 grudnia 1942 roku, w okresie okupacji niemieckiej, prawie cała parafia została wysiedlona razem z księdzem proboszczem. Podczas pacyfikacji wykonano publiczną egzekucję 51 osób, w tym 16 kobiet i troje dzieci. Przez okres około półtora roku parafia nie miała proboszcza (do 12 sierpnia 1944 roku). Parafianie brali udział w mszy św. w kościele w Zamościu. Następnie od września 1943 roku parafianie chodzili na mszę św. do Wólki Łabuńskiej. Msza była odprawiana w mieszkaniu Władysława Wszoły a następnie, w okresie jesiennym, w stodole Stanisława Sęka, na klepisku.

Stanisław Sęk (ur.1900) występujący w powyższym fragmencie, to rodzony brat Katarzyny Sęk, żony Jana Nowaka.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\z17.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\z16.jpg

 

Bródek 1943 r. – Janina i Tadeusz z córką Marysią.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1943-Bródek-na-wysiedleniu.jpg

 

Bródek 1943 r. – Janina i Tadeusz Ćwierz na wysiedleniu

 

Po wyzwoleniu w roku 1945 Tadeusz i Janina Ćwierz z rodziną przeprowadził się do Zamościa do wynajętego mieszkania przy ul. Młyńskiej 30. Na Ruszczyźnie pozostało im 3 ha ziemi.

 

 

Ruszczyzna 1946 r. – tabela podatku rolnego Tadeusza i Wacława Ćwierzów.

 

W 1947 roku Tadeusz rozpoczął starania o otwarcie sklepu i uzyskał do tego wymagane zaświadczenie z Gminy Komarów.

 

 

1947 r. – zaświadczenie o narodowości polskiej i o nie szkodzeniu Państwu i Narodowi Polskiemu.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Tadeusz-Cwierz.jpg

 

Zamość 1947 r. – Tadeusz Ćwierz i jego sklep spożywczy

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Basia-z-mama-i-sasiadami.jpg

 

Zamość ul. Młyńska 1947 r. – od lewej sąsiadka Morawska, Tadeusz i Janina Ćwierz; dzieci: Marysia Ćwierz, Renia Morawska, Rysiek Ćwierz

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\z25.jpg

 

Zamość 1947 r. – Janina Ćwierz (z lewej) i jej dwójka dzieci (z lewej Marysia w środku Rysiek). Dziewczynka po prawej Renia, powyżej jej matka Morawska.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1948-Marysia Rysiek.jpg

 

Zamość 1948 r. – od lewej Renia Morawska, Marysia i Rysiek Ćwierz; Grażyna Radwańska

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Basia-z-mama-w-oknach.jpg

 

Zamość 1948 r. – Janina Ćwierz i córka Marysia w domu przy ul. Młyńskiej 30

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Basia-u-mamy-na-kolanach.jpg

 

Zamość 1954 r. – Janina Ćwierz z córką Basią (na kolanach) i synem Januszem oraz siostry Jurkowskie

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s20-zbiorowe-w-sali.jpg

 

Zamość 1952 r. – Tadeusz Ćwierz ze współpracownikami Spółdzielni „Rozwój”

 

W 1949 roku Tadeusz Ćwierz zrezygnował z prowadzenia sklepu z powodu nękania przez władze i podjął pracę w Spółdzielni Inwalidów „Rozwój” w Zamościu, której był jednym z organizatorów. W 1949 roku Tadeuszowi i Janinie urodziło się trzecie dziecko, syn Janusz, natomiast w 1951 roku urodziła się córka Barbara, a w 1956 roku syn Krzysztof.

W 1955 roku Tadeusz z Janiną podjęli decyzję o budowie domu i złożyli wniosek do Miejskiej Rady Narodowej w Zamościu o przydział działki budowlanej. Wniosek uzyskał pozytywną opinię Komisji Kwalifikacyjnej do spraw indywidualnego budownictwa powszechnego przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie i na jej podstawie MRN w Zamościu wydała stosowne orzeczenie:

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\1956 orzeczenie.jpg

 

Orzeczenie z 1955 r. o odstąpieniu Tadeuszowi Ćwierz działki gruntu o powierzchni 870 m2

na budowę domu jako wieczyste użytkowanie z rocznym czynszem 4,70 zł.

Do 1958 roku Tadeusz Ćwierz z rodziną mieszkał na ul. Młyńskiej.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\dom.jpg

 

Dom Tadeusza i Janiny Ćwierz w Zamościu na osiedlu Zamczysko.

 

W dawnych czasach Zamość i Zamczysko wyglądały zupełnie inaczej. Od zachodu i południa rozciągała się Wielka Zalewa i nie było jeszcze Rotundy. Nie było również drogi z Zamościa na Skokówkę i do Żdanowa. Na niewielkim wzniesieniu otoczonym wodami Zalewy Zamoyscy mieli zamek Zamczysko.

 

Opis: 1750-Zamosc na mapie Miega 1

 

Zamość i okolice w drugiej połowie XVIII w.

Litera Ć w czerwonym kółku oznacza miejsce, w którym 200 lat później rodzina Ćwierz zbudowała dom.

Budowla z podpisem Zamczysko, to zamek Zamoyskich.

 

Opis: zamek-na-Skokowce-wg-Zina

 

Zamek Zamoyskich na Zamczysku namalowany przez prof. Wiktora Zina.

Zamek znajdował się poza murami Zamościa i z został zniszczony w 1648 roku przez grupę swawolnych żołnierzy Chmielnickiego w czasie oblężenia Zamościa. Chmielnicki skazał sprawców na karę śmierci.

 

Opis: Zamość 1

 

Zamość i okolice w 2019 r.

Litera Ć w czerwonym kółku oznacza ulicę Wałową, przy której rodzina Ćwierz zbudowała dom i gdzie mieszka obecnie autorka Barbara.

 

W 1960 roku Barbara zachorowałam na szkarlatynę i musiała pójść do szpitala.

 

Opis: 70-1950-szpital w Zamościu

 

Szpital w Zamościu w 1955 r. - leczyła się tu ze szkarlatyny autorka Barbara.

 

W latach 1959 – 1961 Janina pracowała w Spółdzielni Inwalidów „Rozwój”, a w roku 1973 podjęła pracę w sklepie zabawkarsko – papierniczym HSI na Nowym Mieście.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1959-mieszkancy Walowej.jpg

 

Zamość 1959 r. - mieszkańcy ulicy Wałowej na osiedlu Zamczysko.

1-Czesław Kopeć, 2-Jadwiga Pałkowska, 3-Teresa Kopeć, 4-Ula Pałkowska, 5-Barbara Ćwierz, 6-Tadeusz Ćwierz, 7-Krzysio Ćwierz, 8-Bronisława Kopeć, 9-Wiesława Kopeć, 10-Helena Kopeć zd.Pańczyk,11-Janina Ćwierz zd.Nowak, 12-Janusz Ćwierz, 13-Boguś Kosz, 14-Małgosia Cios, 15-Stanisław Kopeć, 16-Tadeusz Kopeć, 17-Ewa Kaszyca, 18-Henryk Kaszyca, 19-Jadwiga Nizioł, 20-, 21-Zofia Kopeć zd.Gawłowska, 22-Katarzyna Gawłowska, 23-Ela Kopeć, 24-Ala Skurzyńska, 25-, 26-Jaśka Typkiewicz, 27-, 28-Irka Typkiewicz, 29-Marysia Typkiewicz.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\dzieci-na-Walowej.jpg

 

Zamość 1960 r. – dzieci z ulicy Wałowej na osiedlu Zamczysko.

W górnym rzędzie od lewej: Barbara Ćwierz, Irena Typkiewicz, Bogusia Klimek, Hanka Kowalska

W dolnym rzędzie: Małgosia Cios, Marysia Typkiewicz, Jaśka Typkiewicz, Anna Cios, Ewa Kaszyca, Heniek Kaszyca, Urszula Dziuba, Krzysio Ćwierz.

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Tadeusz-Cwierz-na-samochodzie.jpg

 

Zamość 1963 r. – ul. Sienkiewicza przed rozlewnią wód SI „Rozwój”, Tadeusz Ćwierz (w płaszczu)

 

Tadeusz do 1970 roku pracował w Spółdzielni „Rozwój” na różnych stanowiskach administracyjnych, był członkiem Zarządu, zastępcą prezesa do spraw produkcji, zastępcą prezesa do spraw handlu. Po podziale Spółdzielni i utworzeniu Handlowej Spółdzielni Inwalidów Tadeusz pracował w niej jako zastępca prezesa, aż do przejścia na emeryturę w 1978 roku.

 

Tadeusz i Janina to wzór poświęcenia i oddania rodzicielskiego. Janina z wyjątkową troskliwością zajmowała się dziećmi, domem i działką warzywną, Tadeusz zapewniał dochody. Wszystkie dzieci ukończyły studia wyższe: Maria Wyższą Szkołę Ekonomiczną w Krakowie, Ryszard Wyższą Szkołę Planowania i Statystyki w Warszawie, Janusz Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Barbara Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Opolu, Krzysztof Akademię Górniczo – Hutniczą w Krakowie.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Nowak\1914-Janina-Nowak.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1914-Tadeusz Ćwierz 5.jpgOpis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\krzyż zasługi.jpgOpis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\krzyż zasługi.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\medal Janiny.jpg

 

Janina i Tadeusz Ćwierz w 1975 r. i ich odznaczenia (krzyże zasługi Janiny i Tadeusza oraz medal Zamojskiej Matki Janiny

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\dzieci Janiny i Tadeusza.jpg

Dzieci Tadeusza Ćwierza i Janiny Nowak

 

Rozdział 11.

Wacław Ćwierz 1920 – 1982 i Jadwiga Olszewska 1921 - 1991

 

Wacław Ćwierz urodził się w 1920 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Ćwierza (41 lat) i Rozalii Kapłon (34 lata). W 1944 roku Wacław ożenił się z Jadwigą Olszewską (ur.1921), córką ………………………… z ………………………………………

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1920-Wacław-Ćwierz.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1922-Jadwiga-Olszewska.jpg

 

Wacław Ćwierz           Jadwiga Olszewska

 

Wacław i Jadwiga Ćwierzowie mieli pięcioro dzieci: bliźniaczki Krystyna (1945) i Zofia (1945-1945), Stanisław (ur.1948), Jerzy (1951-2006) i Henryk (1956-2005). Mieszkali na Ruszczyźnie i prowadzili tam gospodarstwo rolne. Mieli 3 ha własnej ziemi.

 

 

Ruszczyzna 1946 r. – tabela podatku rolnego Tadeusza i Wacława Ćwierzów.

 

Po wojnie na Ruszczyźnie z rodziny Ćwierzów pozostał tylko Wacław z rodziną. Mieli dom murowany, stodołę i inne budynki gospodarcze. Zajmowali się uprawą zbóż i roslin okopowych, mieli krowy, owce i świnie. W latach 1954 – 1958 wszedł w skład Gromadzkiej Rady Narodowej w Komarowie i zajmował się różnymi sprawami społecznymi.

 

Dzieci Wacława i Jadwigi po skończeniu szkoły podstawowej na Ruszczyźnie wyjechały na dalszą naukę do Lublina, a później wszyscy założyli swoje rodziny w różnych miejscowościach.

 

 

 

 

 

Rozmieszczenie Ćwierzów w Polsce w 2020 r.

 

 

Rozmieszczenie Ćwierzów w pow. myślenickim w 2020 r.

 

 

Część II.

Historia rodziny Nowak

 

Rozdział 13.

Baza osobowa rodziny Nowak

 

Najstarszymi znanymi osobami z rodziny Nowak są Walenty Nowak i Sebastian Nowak urodzeni około 1755 roku we wsi Lubomierz w parafii Niedźwiedź pow. Limanowa. Informacja o Walentym Nowaku pochodzi z aktu urodzenia jego syna Wojciecha z 1786 roku, natomiast informacja o Sebastianie Nowaku pochodzi z aktu urodzenia jego syna Szymona z 1786 roku. Oba akty znajdują się w najstarszej księdze urodzeń z lat 1786-1810 przechowywanej w Archiwum Diecezjalnym w Krakowie.

 

Opis: 1786-ur-Wojciech Nowak

 

Lubomierz, parafia Niedźwiedź 1786 r. – metryka urodzenia Wojciecha (Adalbertusa) syna Walentego Nowaka i Małgorzaty Krupionki.

 

Opis: 1786-ur-Szymon Nowak

 

Lubomierz, parafia Niedźwiedź 1786 r. – metryka urodzenia Szymona syna Sebastiana Nowaka i Zofii.

 

W Archiwum Diecezjalnym w Krakowie znajdują się księgi urodzeń, małżeństw i zgonów parafii Niedźwiedź z lat: 1786-1810, 1822-1823, 1840-1841, 1846, 1859-1889. Autorzy książki przejrzeli te księgi i wynotowali każde urodzenie i małżeństwo Nowaka we wsi Lubomierz. Druga część informacji genealogicznych z lat 1800–1920 pochodzi z Zamojszczyzny i uzyskano je z portalu „Lubelskie korzenie”. Trzecią część zasobów stanowią archiwa rodzinne poszczególnych rodzin Nowaków. Na podstawie tych wszystkich zasobów opracowano listę 120 Nowaków, na której podano imię i rok urodzenia każdej osoby, zaś dla Nowaków, którzy zawarli związek małżeński podano w nawiasie nazwisko małżonka lub małżonki wraz z datą ślubu.

 

Sebastian 1755 (Zofia 1780), Walenty 1755 (Małgorzata Krupa 1780), Jakub 1763 (Zofia 1791), Józef 1770 (Regina Wadelonka 1794), Maciej 1770 (Regina Chorągwiczonka 1794), Józef 1771 (Marianna Guzarzonka 1795), Rozalia 1779 (Simon Gorski 1810), Jakub 1782 (Zofia Paluczonka 1803), Szymon 1786, Wojciech 1786, Sebastian 1789 (Sophiae 1813), Agnieszka 1790 (Antoni Cyrek 1815), Tomasz 1792 (Christina Dawiec 1817), Wawrzyniec 1795 (Anna 1820), Wawrzyniec 1795 (Marianna Smyks 1835), Jan 1796 (Catharina Krzysztof 1820), Józef 1796 (Marianna Guzara 1820), Józef 1796 (Regina Wadel 1820), Jakub 1798 (Sophia Potaczonka 1822), Jan 1798 (Sophia Weglarzonka 1822), Bartłomiej 1800 (Regina Burnos 1825), Jakub 1800 (Zuzanna Leśniak 1825), Jan 1800 (Katarzyna Krzysztof 1825), Jan 1800 (Rgina Gerleta 1825), Marianna 1800 (Maciej Smyxy 1825), Bartłomiej 1805 (Marianna Ogiela 1830), Jan 1805 (Zofia Rapacz 1839), Jan 1805 (Zofia Węglarz 1830), Marianna 1805 (Jan Kochniarczyk 1830), Jan 1813 (Margaritha Sziociebowicz 1840), Józef 1814 (Marianna Lapras 1838), Józef 1820 (Marianna Pójdzik 1845), Maciej 1820 (Marianna Sobczak 1823), Tomasz 1820 (Regina Wojcieszyk 1845), Bartłomiej 1821 (Marianna Ogtela 1845), Maciej 1821 (Catharina Kowalczyk 1846), Marianna 1821 (Joannes Kocharczyk 1845), Adam 1823 (Katarzyna Kisiel 1850), Anna 1823, Sebastian 1823, Jan 1825 (Marianna Krzysztof 1850), Antoni 1830 (Anna Babuśka 1873), Jakub 1830 (Regina Banik 1855), Maciej 1830 (Anna Trojak 1855), Maciej 1830 (Katarzyna Kowalczyk 1855), Magdalena 1830 (Maciej Dawczak 1855), Sebastian 1834 (Marianna Surma 1866), Maciej 1835 (Katarzyna Kołban 1880), Maciej 1835 (Marianna Babuśka 1864), Maciej 1835 (Tekla Popiołek 1884), Michał 1835 (Marianna Kral 1871), Sebastian 1836 (Agnieszka Kołodziejczuk 1857), Sebastian 1836 (Marianna Czarna 1881), Maria 1838, Jakub 1839, Marianna 1840 (Antoni Ćwierz 1865), Wawrzyniec 1840, Józef 1844, Agnieszka 1846, Agnieszka 1846, Jan 1846 (Agnieszka Adamczyk 1869), Sebastian 1846, Jan 1847 (Katarzyna Józefko 1880), Jan 1848 (Anna Dawczak 1886), Jan 1849 (Katarzyna Niewiarowska 1878), Katarzyna 1850, Wawrzyn 1851 (Jadwiga Kowalczyk 1880), Anna 1855 (Józef Kochniarczyk 1877), Regina 1855, Jan 1856 (Katarzyna Niedzielak 1880), Jan 1857, Jan 1857 (Marianna Urbańska 1880), Maryanna 1859 (Walenty Waszenda 1880), Sebastian 1859, Magdalena 1860, Barbara 1861, Rozalia 1862, Zofia 1863, Andrzej 1864, Jakub 1864 (Marianna Cnota 1889), Agata 1865, Regina 1865, Rozalia 1865, Anna 1867, Bartłomiej 1867 (Marianna Szkior 1895), Przemysław 1867, Antoni 1869, Monica 1870, Józef 1871, Wojciech 1872, Melchior 1875, Stanisław 1881, Wojciech 1882, Józef 1883, Marianna 1883, Michał 1883, Rozalia 1884, Stanisław 1885, Anna 1886, Franciszek 1886 (Franciszka Małys 1911), Jakub 1887, Jan 1887 (Katarzyna Sęk 1910), Rozalia 1888, Aniela 1890, Marianna 1891 (Jan Gnyp 1911), Jadwiga 1892, Antoni 1893, Stefania 1898 (Jan Sęk 1918), Joanna 1911 (Stanisław Leżański 1932), Stanisława 1913 (Aleksander Białowolski 1934), Janina 1914 (Tadeusz Ćwierz 1942), Władysława 1920 (Zygmunt Krochmal 1939), Tadeusz 1922 (Stanisława Goch 1948), Antoni 1924 (Sabina Wokalska 1945), Julian 1926, Stanisław 1928 (Irena Sobczyńska 1951), Zuzanna 1930 (Tadeusz Józefko 1955).

 

 

Rodzina Wawrzyńca Nowaka (ur.1795) i Marianny Smyks.

Najstarszym znanym przodkiem rodziny Nowak jest Wawrzyniec (Laurenty) Nowak urodzony około 1795 roku w powiecie Limanowa. Trwają poszukiwania jego metryki urodzenia i metryki ślubu, ale z dotychczas odnalezionych informacji wynika, że prawdopodobnie miał 2 żony. Pierwszą była Anna o nieznanym nazwisku panieńskim, z którą miał we wsi Jodłownik w parafii Szczyrzyc pow. Limanowa syna Adama (ur.1823). Drugą żoną była Marianna Smyks, z którą ożenił się w Lubomierzu, parafia Niedźwiedź, pow. Limanowa i miał tam z nią syna Sebastiana (ur.1836).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s31-Lubomierz.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s31-Lubomierz1.jpg

 

Wieś Lubomierz, parafia Niedźwiedź, pow. Limanowa – kolebka rodziny Nowaków.

 

Lubomierz w XIX wieku należał do parafii Niedźwiedź zaś administracyjnie należał do gminy Poręba Wielka w powiecie Limanowa. Oto informacje o Niedźwiedziu ze Słownika Geograficznego z 1880 r.

 

Opis: 06a-Niedźwiedź

 

Rozdział 14.

Sebastian Nowak 1836 – 1889

i Agnieszka Kołodziejczyk 1838–1865 (1. żona)

i Marianna Surma 1835 – 1881 (2. żona)

oraz Marianna Czarna 1856 – 1920 (3. żona)

 

Sebastian Nowak urodził się w 1836 roku w Lubomierzu jako syn Wawrzyńca Nowaka i Marianny Smyks. Około 1855 roku ożenił się z Agnieszką Kołodziejczyk, córką Antoniego Kołodziejczyka i Reginy Kozyra. Sebastian i Agnieszka mieszkali w Lubomierzu w domu pod numerem 112 i tam urodziły się ich dzieci: córka Marianna (1859), syn Andrzej (1864) i córka Regina 1865. Prawdopodobnie urodził się tam również syn Jan (1857), ale w Archiwum Diecezjalnym nie ma metryk z tego okresu. Przy porodzie Reginy nastąpiły jakieś komplikacje i matka Agnieszka zmarła.

 

W 1866 roku Sebastian Nowak zawarł w Lubomierzu związek małżeński z Marianną Surmą (ur.1835), córką Wawrzyńca i Marianny Kowalczyk.

 

 

Lubomierz 1866 r. - metryka ślubu Sebastiana Nowaka i Marianny Surma.

 

W powyższej metryce ślubu Sebastiana podano, że jest wdowcem po Agnieszce Kołodziejczyk (vidua post Agnetem Kołodziejczyk). Sebastian i Marianna mieli dwoje dzieci: Antoni (ur.1869 zmarł jako niemowlę) i Józef (ur.1871).

 

W 1873 roku Sebastian Nowak z żoną Marianną Surmą i synem Józefem oraz z dziećmi z pierwszego małżeństwa, a także z rodziną prawdopodobnie przyrodniego brata Adama, wyemigrowali do zaboru rosyjskiego do gminy Komarów k/Zamościa. Przybysze z Galicji zakupili las, wykarczowali go i założyli Kolonię Krzywystok. O Kolonii Krzywystok pisaliśmy szczegółowo w Części I. książki.

 

Część osadników, w tym rodzina Sebastiana, osiedliła się w nowo powstającej wsi Wolica Śniatycka i już w 1874 roku w tej wsi urodził się Sebastianowi i Mariannie syn Antoni.

 

W 1881 roku zmarła żona Sebastiana Marianna Surma i Sebastian zawarł trzeci związek małżeński z Marianną Czarny (ur.1856) zamieszkałą w Wolicy Śniatyckiej. Marianna była córką Antoniego Czarny (ur.1834) i Marianny Rogóż. Rodzina Czarny przybyła na Zamojszczyznę z Galicji, ze wsi Borzęcin w powiecie Brzeskim koło Tarnowa. O Borzęcinie będzie jeszcze mowa, ponieważ syn Sebastiana, Jan (1857), ożenił się z Marianną Urbańską pochodzącą również z Borzęcina.

 

Opis: 1881-śl-Sebastian-Nowak-i-Marianna Czarny

 

Wolica Śniatycka 1881 r. - metryka ślubu Sebastiana Nowaka z Marianną Czarny.

 

Sebastian i Marianna Czarny mieszkali w Krzywymstoku i urodziło się tam ich czworo dzieci: Wojciech (1882), Józef (1883), Rozalia (1884) i Anna (1886). W 1887 lub 1888 r. Sebastian z rodziną przeprowadził się do Suchowoli na Kolonię. W kwietniu 1889 r. Sebastian zmarł, a w maju urodziła się jego córka Marianna. Łącznie miał 12. dzieci, w tym troje zmarło w wieku niemowlęcym zaś pozostałych 9. dorosło i założyło swoje rodziny. W listopadzie tego samego roku jego syn z pierwszego małżeństwa Andrzej (ur.1864) ożenił się w Kolonii Suchowola z Marianną Prus (ur.1862). Andrzej i Marianna mieli ośmioro dzieci: Julianna 1890, Sebastian 1892, Franciszek 1893, Zofia 1895, Stanisław 1899, Józef 1900, Aniela 1902, Marianna 1904.

 

Córka Sebastiana z pierwszego małżeństwa, Marianna Nowak (ur.1859), w 1880 roku wyszła za mąż za Walentego Waszendę (ur.1852) z Wolicy Śniatyckiej i mieli czworo dzieci: Karol(1881), Antoni (1883), Aniela (1888), Jan (1906).

 

Syn Sebastiana z drugiego małżeństwa Józef Nowak (ur.1871) ożenił się w 1895 r. z Anną Majewską z tej samej wsi Kolonia Suchowola i mieli siedmioro dzieci: Jan 1896, Stanisław 1897, Zofia 1899, Aniela 1900, Józef 1901, Franciszek 1904 i Ignacy 1913.

 

Syn Sebastiana z trzeciego małżeństwa Wojciech Nowak (ur.1882) ożenił się w 1910 r. z Anną Lalik z Hutek i w 1912 r. urodziła się im córka Władysława.

 

Córka Sebastiana z trzeciego małżeństwa Rozalia Nowak (ur.1884) wyszła za mąż za Jakuba Gaca w 1900 r. Mieszkali w Kolonii Suchowola i mieli czworo dzieci: Antoni 1902, Władysław 1904, Janina 1907 i Zofia 1910.

 

Opis: Suchowola

 

Rozdział 15.

Jan Nowak 1859 – 1902 i Marianna Urbańska 1856 - 1926

 

Jan Nowak urodził się w 1857 roku w prawdopodobnie w Lubomierzu w parafii Niedźwiedź i prawdopodobnie jako syn Sebastiana Nowaka i Agnieszki Kołodziejczyk. W 1872 roku rodzina Nowaków wyjechała do zaboru rosyjskiego i osiedliła się w Krzywymstoku koło Komarowa w powiecie Zamość.

Około 1880 roku Jan ożenił się z Marianną Urbańską (ur.1856) pochodzącą z Galicji, z Borzęcina w pow. Radłów Guberni tarnowskiej, córką Kazimierza Urbańskiego i Marianny Kołodziej. Nie udało się odszukać metryki ślubu Jana i Marianny ani w parafii Komarów, ani w parafii Borzęcin, ani w żadnej z pobliskich im parafii.

 

Jan i Marianna mieszkali w Krzywymstoku i tam urodziło się im pięcioro pierwszych dzieci: Stanisław 1885, Jan 1887, Rozalia 1888, Aniela 1890 i Marianna 1891.

W 1892 roku Jan nabył ziemię na Ruszczyźnie i jako jeden z pierwszych założył tam gospodarstwo rolne. Na Ruszczyźnie Janowi i Mariannie urodziło się dalszych troje dzieci: Antoni 1893, Sylwester 1894 i Stefania 1898. Łącznie mieli więc ośmioro dzieci.

 

Opis: 17b-1893-ur Antoni Nowak

 

Akt urodzenia Antoniego Nowaka z 1893 roku we wsi Рощизна (Roszczyzna).

Antoni był pierwszym dzieckiem urodzonym w nowo założonej wsi Ruszczyzna. W tym samym roku 1893 urodziło się jeszcze siedmioro dzieci: Jan Bochenek, Katarzyna Bodzich, Rozalia Niedzielak, Marek Steszko, Jakub Wołek, Michał Wójcik, Zofia Żak.

W następnym roku 1894 na Roszczyźnie urodziło się dalszych ośmioro dzieci: Rozalia Bochenek, Katarzyna Kuczaj (córka Marianny Ćwierz-Kuczaj), Wincenty Kędziora, Marianna Kyć, Wiktoria Łata, Sylwester Nowak, Anna Pilipek i Filip Pudełko.

 

W 1908 roku zmarł najstarszy syn Jana i Marianny, Stanisław, mający 23 lata.

Syn Jan ożenił się z Katarzyną Sęk, urodzoną w 1892 r. w Wólce Łabuńskiej, córką Józefa Sęka i Anny Wolskiej. Ich historia jest opisana w następnym rozdziale.

O najstarszej córce Rozalii brak jest jakichkolwiek informacji, ale

Córka Aniela zmarła jako niemowlę w 1890 r.

Córka Marianna (ur.1891) w 1911 roku wyszła za mąż za Jana Gnypa, syna Józefa Gnypa i Jadwigi Łyś, zamieszkałego we wsi Mokre k/Zamościa. W 1913 roku urodził się im syn Franciszek Gnyp.

Syn Antoni zmarł jako niemowlę w 1893 r., natomiast o synu Sylwestrze nie udało się znaleźć żadnych informacji.

Córka Stefania (ur.1898) wyszła w 1918 roku za mąż za Jana Sęka urodzonego w 1895 r. w Wólce Łabuńskiej, syna Józefa Sęka i Anny Wolskiej. Jan Sęk był bratem Katarzyny Sęk, która wyszła za Jana Nowaka (ur.1887), brata Stefanii Nowak – patrz kilka wierszy wcześniej.

 

Katarzyna Sęk i Jan Sęk byli rodzeństwem i ich małżonkowie Jan Nowak i Stefania Nowak również byli rodzeństwem.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1913-Katarzyna-Sęk-Joanna-Nowak-Marianna-Urbańska-Władysława-Nowak.jpg

 

Ruszczyzna 1913 r. – żona Jana Nowaka Marianna z Urbańskich ur.1856 (w środku) z córką Rozalią ur.1888 (po prawej), synową Katarzyną z Sęków ur.1892 (po lewej) i wnuczką Joanną ur.1911

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki duże\P1010022.JPG        Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s34-pomnik napis.jpg

 

Cmentarz Komarów 2010 r. – grób Jana Nowaka (zm.1902) i Marianny Nowak z Urbańskich (zm.1926)

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s34-nowy nagrobek Nowaków.JPG

 

Cmentarz Komarów 2018 r. – nowy grób Nowaków do którego przeniesiono Jana i Mariannę.

 

Jan Nowak zmarł w 1902 roku we wsi Ruszczyzna w wieku 45 lat.

 

Rozdział 16.

Jan Nowak 1887 – 1959 i Katarzyna Sęk 1892 - 1937

 

Jan Nowak urodził się w 1887 roku we wsi Krzywystok w parafii Komarów jako syn Jana Nowaka (28 lat) i Marianny Urbańskiej (28 lat).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1887-ur-Jan-Nowak.jpg

 

Krzywy Stok 1887 r. - metryka urodzenia Jana Nowaka.

 

W 1910 roku Jan Nowak założył gospodarstwo we wsi Ruszczyzna i zawarł związek małżeński z Katarzyną Sęk (ur.1892). Katarzyna była córką Józefa Sęka i Anny Wolskiej zamieszkałych w Wólce Łabuńskiej. Historia Rodziny Sęk jest opisana w Części III. Rodziny spokrewnione.

 

Janowi i Katarzynie Nowak (zd. Sęk) przed I wojną światową urodziły się dwie córki: Joanna (1911) i Stanisława (1913). W tym czasie Jan angażował się w działalność zmierzającą do odzyskania niepodległości i w 1914 roku został aresztowany i deportowany na Syberię. Na Ruszczyźnie została żona Katarzyna w ciąży i po kilku miesiącach urodziła córkę Janinę (1914). Jan przebywał na Syberii do wybuchu Rewolucji Październikowej i kilka miesięcy potem pieszo powrócił na Ruszczyznę. Wskutek działań wojennych zastał swoje gospodarstwo zniszczone i musiał je odbudowywać.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1925-Jan-Nowak-Katarzyna-Sęk.jpg

 

Ruszczyzna 1925 r. – Katarzyna i Jan Nowakowie

 

 

 

Po I wojnie światowej w latach 1920 – 1930 Janowi i Katarzynie Nowakom urodziło się dalszych sześcioro dzieci i razem z urodzonymi wcześniej mieli ich dziewięcioro:

 

1. Joanna 1911

2. Stanisława 1913

3. Janina 1914

 

4. Władysława 1920

5. Tadeusz 1922

6. Antoni 1924

7. Julian 1926

8. Stanisław 1928

9. Zuzanna 1930

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1925-Katrzyna-Sęk-Jan-Nowak-Marianna-Urbańska.jpg

 

Ruszczyzna 1925 r. – Jan Nowak z żoną Katarzyną Sęk i matką Marianną Urbańską.

 

Opis: 1930-Komarów

 

Komarów 1930 r. - siedzą od lewej: nn (nie znany), ks. proboszcz Józef Mastalerz, Władysław Siek (Komarów), Paweł Kowalski (Janówka), Bronisław (Bolesław) Masłowski. Stoją od lewej: Nasiechowice, Ślusarczyk (Ruszczyzna), nn, Jan Nowak (Ruszczyzna), Wiktor Źwiernik (Komarów), chłopiec Antoni Źwiernik, nn, nn, nn, Wlaź (Janówka).

 

Na zdjęciu obok Sitno 1934 r. – Anna Urbańska ur.1883 (w środku), żona Pawła Durasa i bratanica Marianny Urbańskiej żony Jana Nowaka. Z lewej córka Emilia Duras ur.1909 (żona Władysława Dąbrowskiego), z prawej córka Wiktoria Duras ur.1916.

 

 

 

 

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Nowak\1940-Tadeusz-Dąbrowski.jpg

 

Tadeusz Dąbrowski (ur.1940) syn Emilii Duras i Władysława Dąbrowskiego.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1927-Anna-Urbańska-Duras-z-córkami-Emilią-i-Wiktorią.jpg

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1936_Jan-Nowak-Tomasz-Czernicki-Spół-Mleczarska-Zamość-Rynek-Solny.jpg

 

Zamość – Rynek Solny 1936 r. – Jan Nowak (siedzi pierwszy od prawej) wśród członków Spółdzielni Mleczarskiej.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1936-Jan Nowak i inni.jpg

 

Zamość – Rynek Solny 1936 r. – Zarząd Spółdzielni Mleczarskiej. Stoją od lewej: Antoni Wdowiak z Ruszowa, Bronisław Łopuszyński z Krynic, Karol Pawlasiuk z Wierzby, Jan Dragan z Rachodoszcz, Paweł Bunduga z Majdanu Ruszowskiego, Franciszek Musielak – kierownik, Czesław Soroka – kierownik, Jan Siek z Wólki Łabuńskiej, Franciszek Walas – praktykant, Władysław Hajduk – praktykant, Jan Bencal z Krasnego, Walerian Buryś z Chomęcisk. Siedzą: Jan Błaszczuk z Ruskich Pisków, Piotr Mazurek z Krasnego, Paweł Nizioł ze Starego Zamościa, Tomasz Czernicki z Zamościa, Jan Nowak z Ruszczyzny, Paweł Bakuniak z Udrycz.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1937-Komarów.jpg

 

Komarów 1936 r.

 

W 1936 roku Jan Nowak nabył 17 ha ziemi w Zubowicach i rozpoczął budowę domu i gospodarstwa. W następnym roku cała rodzina przeprowadziła się do Zubowic i tym samym czasie zmarła żona Jana Katarzyna (45 lat). Jan ożenił się ponownie w       roku z ……                          ……. pochodzącą z Małkowa nad Bugiem w gminie Mircze.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1930-Nowak-Jan-z-sąsiadem.jpg

 

Zubowice 1937 r. – Jan Nowak (z prawej) z sąsiadem (z lewej) i z synami

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1939-Antek-Tadek-Julek-Władka-Zygmunt-macochaAnna-Jan-Janina-Stanisław-siostrzenica-macochy.jpg

 

Zubowice 1944 r. – rodzina Nowaków. Stoją od lewej: Antoni, Tadeusz, Julek, Władysława, Zygmunt Krochmal mąż Władysławy. Siedzą: Anna druga żona Jana Nowaka, Jan Nowak, Janina. Na dole: Stanisław i siostrzenica Anny.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rozdział 17.

 

Dzieci Jana Nowaka i Katarzyny Sęk

 

Opis: C:\Users\EJ\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\s47-dzieci Jana Nowaka 1.jpg

 

Rozdział 18.

Joanna Nowak 1911 – 1994 i Stanisław Leżański 1907 - 1999

 

 

Joanna Nowak urodziła się w 1911 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowaka. W chwili urodzenia ojciec Jan miał 24 lata, matka Katarzyna miała 18 lat.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s46-1911-ur-Joanna Nowak.jpg

 

Metryka urodzenia Joanny Nowak z 1911 r.

 

 

Joanna Nowak (1-sza z prawej) z koleżankami

 

W 1932 roku Joanna Nowak wyszła za mąż za Stanisława Leżańskiego (ur.1907) syna Stanisława Leżańskiego (ur.1880).

 

 

 

Joanna Nowak i Stanisław Leżański

 

W 1933 roku urodziła się Zuzanna Leżańska ……………….

 

W 1954 roku Zuzanna Leżańska wyszła za mąż za Mieczysława Skowyrę …………….

 

 

Zuzanna Leżańska 1933 - 1954

 

Rozdział 19.

Stanisława Nowak 1913-1946 i Aleksander Białowolski 1902-1972

 

Stanisława Nowak urodziła się w 1913 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowaka (26 lat) i Katarzyny Sęk (21 lat).

W 1934 roku Stanisława wyszła za mąż za Aleksandra Białowolskiego (ur.1902), syna Michała Białowolskiego (ur.1864) i Joanny Turzynieckiej (ur.1870).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1936-Stanisława-Nowak.jpg 

 

Stanisława Nowak i jej mąż Aleksander Białowolski

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\Białowolscy ksiązka\Michał Białowolski.jpg

 

Michał Białowolski (ur.1864)

 

 

Rodzina Białowolskich od ponad 250 lat żyła w Komarowie. Protoplastą rodu był Eustachy Białowolski żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku, a jego prawnukiem był Michał Białowolski.

Michał Białowolski z żona Joanną Turzyniecką mieli siedmioro dzieci:

- Hieronim (ur.1898),

- Jan (ur.1900),

- Emilia (ur.1901),

- Aleksander (1902),

- Maria (ur.1906),

- Weronika (ur.1910, zmarła jako niemowlę),

- Stanisław (ur.1911, zmarł jako niemowlę).

 

 

Opis: 32-dzieci Michała Białowolskiego i Joanny Turzynieckiej

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\Białowolscy ksiązka\dom w Komarowie Obszarek.jpg

 

Komarów 1917 r. - dom Białowolskich na osiedlu Obszarek.

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s51-Białowolscy.jpg

 

Komarów 1946 r. – Białowolscy przy stogu siana: stoją od prawej Jan Białowolski, Maria Wysłocka, Emilia Białowolska-Wysłocka, Aleksander Białowolski, małżeństwo Bisagów; na dole od prawej Hieronim Białowolski, Anna Białowolska, Bolesław Nawrot

 

Stanisława Nowak i Aleksander Białowolski mieli trzy córki: Maria, Katarzyna i Anna.

 

Opis: Marysia Kasia i Ania

 

Komarów 1949 r. – córki Stanisławy i Aleksandra Białowolskich: Ania z tyłu, Kasia z lewej, Marysia z prawej.

 

Opis: Joanna Białowolska Stanisława Białowolska i Marysia w domu na Obszarku

 

Komarów 1937 r. – Marysia Białowolska dziewczynka w środku, po lewej matka Stanisława, po prawej babcia Joanna Białowolska z Turzynieckich.

 

Opis: na polu fasoli w środku Marysia Białowolska

Komarów 1940 r. – Marysia Białowolska dziewczynka w środku, dwie kobiety to koleżanki matki Stanisławy.

 

Opis: 1935f-Maria Białowolska

 

Komarów Obszarek 1950 r. - Marysia Białowolska

 

 

 

Opis: C:\Users\EJ\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\1935o-Maria Białowolska.jpg

 

Maria Białowolska została cenioną artystką specjalizującą się w tkaninie artystycznej. Na zdjęciu podczas tkania gobelinu.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Maria Białowolska Veraikon 1983 ma.jpg

 

Maria Białowolska – „Veraikon”, gobelin, 180x130 cm, 1983 r. Praca ofiarowana Janowi Pawłowi II z Wystawy Środowiska Twórców Wrocławskich z okazji I wizyty papieża we Wrocławiu 21 czerwca 1983 r.

 

 

Opis: 33-1935-Maria Białowolska Moroń

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Maria Białowolska Ku światłu 2012.jpg

 

Maria Białowolska – Ku światłu 2012

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Białowolska - Psalm.jpg

 

 

Opis: C:\Users\EJ\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\1944a-Anna Białowolska.jpg

 

Komarów 1942 r. – Ania Białowolska

Opis: C:\Users\EJ\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\1944g-Anna Białowolska w Augustowie.jpg

 

Augustów 1961 r. – Anna Białowolska na praktyce studenckiej.

 

 

Rozdział 20.

Janina Nowak 1914 – 2008 i Tadeusz Ćwierz 1914 - 1988

 

Janina Nowak urodziła się w 1914 roku we wsi Ruszczyzna parafia i gmina Komarów, pow. Tomaszów Lubelski, jako córka Jana Nowaka (27 lat) i Katarzyny Sęk (22 lata).

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\próba\Janina zestaw zdjęć.jpg

       1937                      1942                      1947                     1975                      2000

W czasie urodzin Janiny ojciec Jan przebywał na zesłaniu na Syberii. Został tam deportowany za działalność na rzecz odzyskania niepodległości. Ojciec powrócił z Rosji w 1918 roku po wybuchu Rewolucji Październikowej i po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, ale jego gospodarstwo było zniszczone w czasie działań I wojny światowej.

Kilka lat później Janina mając 6 lat dokładnie zapamiętała dzień 31 sierpnia 1920 roku. W tym dniu miała miejsce pod Komarowem wielka bitwa polsko–bolszewicka pomiędzy Armią Konną Budionnego a polską Dywizją Jazdy dowodzoną przez gen. Stanisława Hallera.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\Kossak-Komarow_lewa-cz.jpg

 

Jerzy Kossak – „Bitwa pod Komarowem 1920” – fragment szarży ułanów na wzgórze 255 m. koło Wolicy Śniatyckiej. Po lewej stronie na horyzoncie widać wzgórza Komarowa z kościołem, po prawej rozległy las wsi Ruszczyzna, w której mieszkały rodziny Nowaków i Ćwierzów.

 

Mieszkańcy Ruszczyzny widzieli i słyszeli jak przebiegała bitwa. Janina wielokrotnie opowiadała dzieciom, a potem wnukom, jakie to było straszne przeżycie. Zgiełk bitewny, odgłosy walczących, rannych i ginących żołnierzy oraz kwik zabijanych koni były przerażające. Na drugi dzień po bitwie Janina widziała samo pobojowisko, nie było już zwłok ludzkich, ale w stosach zabitych koni niektóre jeszcze dawały oznaki życia.

 

Szczegółowy przebieg kampanii komarowskiej opracował płk dr hab. prof. Juliusza Tyma z Akademii Obrony Narodowej. Oto fragmenty tego opracowania.

 

„30 sierpnia 1920 r. gen. Stanisław Haller wydał rozkaz, aby brygady 1. Dywizji Jazdy zajęły rejon Wolica Brzozowa, Komarów. Rejon Komarowa zajęła VII Brygada Jazdy, natomiast w rejonie Wolica Brzozowa miało nastąpić ześrodkowanie oddziałów VI Brygady Jazdy. W tej ostatniej miejscowości miało również zostać rozmieszczone dowództwo i sztab dywizji.

31 sierpnia 1920 r. w godzinach przedpołudniowych VII Brygada Jazdy stoczyła szereg walk w rejonie Wolicy Śniatyckiej z pułkami sowieckiej 11. Dywizji Kawalerii. W ocenie dowódcy brygady płk. Brzezowskiego, terenem kluczowym dla powodzenia działań było wzgórze 255 położone 2 km na północ od Wolicy Śniatyckiej. Był to punkt dominujący, który umożliwiał obserwację aż po Sitno. Posiadanie tego wzgórza zabezpieczało VII Brygadzie Jazdy możliwość skrytego manewru i dawało podstawę do natarcia całością sił dywizji na kierunku Komarów–Cześniki–Sitno.

W drugiej fazie boju główny ciężar walki spoczywał na dwóch pułkach VI Brygady Jazdy – 1. Pułku Ułanów Krechowieckich i 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich. Walki toczyły się na północ od wzgórza 255. Natomiast 12. Pułk Ułanów Podolskich dowodzony przez rtm. Tadeusza Komorowskiego, zgodnie z rozkazem dowódcy 1. Dywizji Jazdy, przeprawił się z wielkimi trudami po zniszczonej grobli przez bagnisty teren na północ od Wolicy Brzozowej i opanował Śniatycze, w momencie gdy sowieckie pułki kawalerii wycofywały się z Wolicy Śniatyckiej.

W tym czasie pułki stanowiącej teraz dywizyjny odwód VII Brygady Jazdy ześrodkowały się w rejonie kolonii Wolica Śniatycka i tam odtwarzały zdolność bojową. Przerwa w działaniach VII Brygady Jazdy trwała do godz. 18.30. Wówczas płk Brzezowski otrzymał rozkaz przejścia na prawe skrzydło dywizji i wykonania natarcia na Koniuchy, położoną 8 km na północny-wschód od Niewirkowa. Pułki brygady przemieszczały się w kierunku wzg. 237,7 na północ od Kadłubisk, gdy okazało się że w rejonie wzg. 255 VI Brygada Jazdy została zaatakowana przez sowiecką 6. Dywizję Kawalerii, która wycofywała się pod naciskiem natarcia polskiej 13. Dywizji Piechoty z rejonu Łabuńki, Cześniki.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s45-1920-bitwa pod Komarowem.jpg

 

Plan bitwy pod Komarowem w 1920 r.

 

Na wzgórzu 255 znajdowało się wówczas dowództwo 1. Dywizji Jazdy oraz baterie artylerii konnej VI Brygady Jazdy. W związku z ich zagrożeniem dowódca 9. Pułku Ułanów samorzutnie zawrócił swój pułk i wykonał szarżę na prawe skrzydło nacierającego przeciwnika. Pułkownik Brzezowski skierował na lewe skrzydło natarcia sowieckiej dywizji 8. Pułk Ułanów. Równocześnie baterie artylerii konnej zawróciły i odprzodkowały działa.

Baterie artylerii konnej VI Brygady Jazdy na wzgórzu 255 nie myślały o ucieczce. Obróciły działa na zachód i otworzyły ogień na szarżujące szwadrony bolszewickiej kawalerii. Wkrótce ogień otworzyły również baterie VII Brygady Jazdy. Pomimo bardzo szybkiego i celnego ognia artylerii atak sowieckiej kawalerii nie załamał się. Załamała ten atak szarża 8. Pułku Ułanów, do której dołączyło dowództwo 1. Dywizji Jazdy, dowództwo VII Brygady Jazdy oraz część pododdziałów 1. Pułku Ułanów Krechowieckich. Chociaż ugrupowanie bojowe bolszewickiej dywizji zostało przełamane tylko w jednym miejscu, to jednostka ta nie wytrzymała impetu polskiej szarży i zawróciła.”

 

-----------------------------------------

 

W 1930 roku Janina Nowak ukończyła szkołę podstawową w Komarowie i rozpoczęła naukę w żeńskim Seminarium Nauczycielskim w Zamościu.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1931-Janina-w-seminarium.jpg

 

Seminarium Nauczycielskie w Zamościu 1931 r. – Janina Nowak druga od lewej w górnym rzędzie

 

Po trzech latach pobytu w Seminarium (w 1933 r.) Janina przerwała naukę ponieważ w domu było sześcioro młodszego rodzeństwa w wieku 3, 5, 7, 9, 11 i 13 lat i musiała pomóc mamie w opiece nad nimi. W wolnych chwilach prowadziła księgowość Kasy Stefczyka do której należał ojciec.

W 1937 roku zmarła mama Janiny - Katarzyna - i na Janinę spadł ogrom prac gospodarskich i wychowawczych. Ciężką sytuację pogarszała przeprowadzka do Zubowic, gdzie ojciec Jan kupił ziemię z parcelacji dworu i trzeba było od podstaw budować dom i budynki gospodarcze. Jan prowadził również sklep spółdzielczy i wieczorami Janina prowadziła dla niego księgowość.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1934-Janina-z-ojcem.jpg

 

Zubowice 1936 r. – Janina Nowak z ojcem Janem w drodze na pole

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki duże\1935-Janina-i-Tadeusz.jpg

 

Ruszczyzna 1940 r. – Janina Nowak i Tadeusz Ćwierz.

 

W 1942 roku Janina Nowak wyszła za mąż za Tadeusza Ćwierza. Dalsze, wspólne losy Janiny i Tadeusza opisano w części I. „Historia rodziny Ćwierz”.

 

Rozdział 21.

Władysława Nowak 1920-2003 – Zygmunt Krochmal 1918-2000

 

Władysława Nowak urodziła się w 1920 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowka (   lat) i Katarzyny Sęk (   lat). W …. roku Władysława wyszła za mąż za Zygmunta Krochmala, syna ……………………. Władysława i Zygmunt zamieszkali w domu Zygmunta w Kolonii Przewale.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Władyslawa-Nowak w 1939 roku.jpg

 

Władysława Nowak

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s42-1928-Joanna.jpg

 

Tomaszów Lubelski 1937 r. – Władysława Nowak jako Przodowniczka Pracy Rolniczej wśród uczniów Szkoły Rolniczej.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1928-Janina-z-Joanną.jpg

 

Tomaszów Lubelski 1937 r. – Zlot Przodowników Pracy Rolniczej.

Władysława Nowak (środkowa dziewczyna), siostra Janina (z lewej), Stanisława Walas (z prawej)

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1938-Janina-Julek-Antek-Wladka-z-Lucynką-Zyg-Krochmal-Stanisław-Tadeusz-i-siostrzenica-macochy.jpg

 

Zubowice 1938 r. – Janina Nowak, Julek Nowak, Antek Nowak, Władka Nowak z córką Lucynką, Zygmunt Krochmal (mąż Władysławy), Stanisław Nowak, Tadeusz Nowak, siostrzenica drugiej żony Jana Nowaka

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1955-Zosia-Wł.jpg

 

Przewale 1956 r. – Władysława i Zygmunt Krochmal z dziećmi: od lewej ……………………………………………….

 

 

Rozdział 22.

Tadeusz Nowak 1922 – 2007 i Stanisława Goch ur.1931

 

Tadeusz Nowak urodził się w 1922 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka (35 lat) i Katarzyny Sęk (30 lat).

W czasie wojny Tadeusz należał do Batalionów Chłopskich i w czasie powstania zamojskiego walczył m.in. pod Zaborecznem. Po wojnie, w 1945 – 1946, był więziony przez Urząd Bezpieczeństwa PRL na zamku lubelskim.

 

Opis: Tadeusz Nowak

 

Opis: 1943 wojenne

 

Zubowice 1940 r. – Tadeusz Nowak (drugi od prawej) z kolegami.

 

W 1948 roku Tadeusz ożenił się w Kryłowie ze Stanisławą Goch.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1946 - 1967 Zamojszczyzna\1949-Tadeusz-Nowak-z-żoną-Stanisławą-i-Januszem.jpg

 

Kryłów 1952 r. – Tadeusz Nowak z żoną Stanisławą i synem Januszem.

 

Tadeusz i Stanisława Nowakowie mieli troje dzieci: Janusz (1950-2019), Alina, Krzysztof.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1958-Stanisława Nowak z dziećmi - Janem Aliną i Krzysiem.jpg

 

Kryłów 1962 r. – Stanisława Nowak z dziećmi: Januszem, Krzysztofem i Aliną

 

 

W 1963 roku Tadeusz z całą rodzina wyjechał do Francji, do Paryża, gdzie przebywała rodzina żony.

 

Opis: Tadeusz w Paryżu

 

Paryż 1965 r. – Tadeusz Nowak na paryskiej ulicy.

 

Rozdział 23.

Antoni Nowak 1924 – 2003 i Sabina Wokalska 1926 - 2000

 

Antoni Nowak urodził się w 1924 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka (37 lat) i Katarzyny Sęk (32 lata). W czasie II wojny Antoni bardzo aktywnie udzielał się w partyzantce.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1944-Antoni Nowak.jpg

 

Zubowice 1944 r. – Antoni Nowak

 

Po zakończeniu wojny, w 1945 roku, Antoni ożenił się z Sabiną Wokalską (ur.1926), córką Jana Wokalskiego i Józefy Sagan. Po ślubie Antoni z Sabiną zamieszkali we wsi Kaliwy, gdzie prowadzili gospodarstwo rolne.

Antoni i Sabina mieli dwie córki: Stanisława (ur.1948) i Urszula (ur.1950).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Sabina Antoni Nowakowie.jpg

 

Kaliwy 1945 r. - Antoni Nowak z żoną Sabiną Wokalską

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Sabina Antoni Nowakowie z córkami.jpg

 

Kaliwy 1952 r. – Antoni i Sabina Nowakowie z córkami – Urszulą (ur.1950) i Stanisławą (ur.1948)

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1955-Stanisława i Urszula Nowak.jpg

 

Kaliwy 1958 r. – Stanisława i Urszula

 

Rozdział 24.

Julian Nowak 1926 – 1944

 

Julian Nowak urodził się w 1926 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka i Katarzyny Sęk.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1942-Julek-Nowak.jpg

 

Zubowice 1942 r. – Julian Nowak

 

W czasie wojny w 1944 roku Julian Nowak zginął tragicznie wysadzony przez minę.

 

Rozdział 25.

Stanisław Nowak 1928 – 2014 i Irena Sobczyńska 1929 - 2005

 

Stanisław Nowak urodził się w 1928 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka i Katarzyny Nowak z domu Sęk. Stanisław był ich ósmy dzieckiem.

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\s69-Stanisław Nowak w 1938.jpg

 

Stanisław Nowak w 1938 r.

 

Oto historia Stanisława i jego rodziny spisana przez córkę Barbarę Nowak - Myśliwiec. Dziękujemy Ci Barbaro za te opisy, wspomnienia i pamiątki rodzinne.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1944-Berlin Stanisław Nowak.jpg

 

Berlin 1944 r. – Stanisław Nowak w czasie pobytu na robotach przymusowych w Niemczech

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1953-Zubowice-Stanisław Nowak.jpg

 

Zubowice 1953 r. – Stanisław Nowak na podwórku swojego gospodarstwa.

 

Rozdział 26.

Zuzanna Nowak ur.1930 i Tadeusz Józefko 1928 - 2005

 

Zuzanna Nowak urodziła się w 1930 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowaka i Katarzyny Sęk. W chwili urodzenia ojciec Jan miał 43 lata, matka Katarzyna 38 lat. Zuzanna była ostatnim dzieckiem Jana i Katarzyny i gdy miała 7 lat zmarła jej matka.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s40-1918-Joanna-z-koleżanką.jpg

 

Komarów 1942 r. – Zuzanna Nowak z koleżanką

 

 

W 1955 roku Zuzanna wyszła za mąż za Tadeusza Józefko i po ślubie zamieszkali w jego domu w Wolicy Brzozowej.

W 1959 roku Zuzannie i Tadeuszowi urodziła się córka Anna.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1958-Jan Nowak z Zuzanną i Stanisławem.jpg

 

Zubowice 1958 r. – Jan Nowak z córką Zuzanną i synem Stanisławem

 

 Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1970-Zuzanna-Nowak-Józefko-z-córką-Anią.jpgOpis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s67-Tadeusz Józefko.jpg

 

Wolica Brzozowa 1970 r. – Zuzanna z córką Anną mężem Tadeuszem Józefko.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1979-Wolica Brzozowa Ania Zuzanna Janina.jpg

 

Wolica Brzozowa 1979 r. – Zuzanna z siostrą Janiną i córką Anią na podwórku gospodarstwa

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1979-Tomek i Kasia w Wolicy Brzozowej.jpg

 

Wolica Brzozowa 1979 r. – Tomek i Kasia (dzieci Barbary Ćwierz-Jakubas) u cioci Ziuni.

 

Opis: 2020-rozmieszczenie Nowaków w Polsce

 

Rozmieszczenie Nowaków w Polsce w 2020 r.

 

Część III.

Rodziny spokrewnione z rodzinami Ćwierz i Nowak

 

Rozdział 28.

Rodzina Kapłon

 

Kapłonowie wywodzą się ze wsi Wólka Łabuńska w parafii Łabunie k/Zamościa. Ród Kapłonów był bardzo liczny i dzielił się na kilka gałęzi (linii) genealogicznych

 

Kapłonowie dwukrotnie łączyli się poprzez małżeństwa z rodziną Ćwierzów. Pierwszy raz w 1896 r. Władysław Kapłon (ur.1875) ożenił się z Karoliną Ćwierz (ur.1871). Drugi raz w 1905 r. Rozalia Kapłon (ur.1886) wyszła za mąż za Jana Ćwierza (ur.1881). Karolina Ćwierz i Jan Ćwierz byli rodzeństwem. Rodziny Kapłon i Ćwierz stały się spokrewnione i od tej chwili, każdy potomek obu wymienionych małżeństw jest połączony więzami krwi ze wszystkimi ich przodkami z obu rodzin. Rodzinę Jana  i Rozalii Ćwierzów poznaliśmy w Części I. książki, teraz poznamy rodzinę Kapłonów.

 

Najstarszą znaną osobą z rodu Kapłonów jest Andrzej Kapłon (ur.1730).

 

Opis: Rodzina Andrzeja 1730 starszego

Rodzina Andrzeja Kapłona (ur.1730) i Agnieszki.

 

Andrzej Kapłon i Agnieszka mieszkali w Wólce Łabuńskiej i byli włościanami. W powyższej tabeli widzimy Władysława Kapłona i jego żonę Karolinę Ćwierz oraz ich córkę Antoninę (ur.1902). Ich rodzina jest opisana w Części I. książki.

 

Drugą gałęzią rodu Kapłonów jest rodzina Andrzeja Kapłona (ur.1764). Prawdopodobnie Andrzej był synem przedstawionego powyżej Andrzeja (ur.1730).

 

Rodzina Andrzeja Kapłona (ur.1764) i Anny Chwedyk (ur.1771).

 

Andrzej Kapłon (ur.1764) miał ze swoją żoną Anną Chwedyk (ur.1771) trzech synów: Tomasz 1791, Marcin 1795 i Jan 1803. O synu Tomaszu nie udało się znaleźć żadnych informacji. Syn Marcin ze swoją żoną Katarzyną Korniakowską miał siedmioro dzieci (Walenty 1821, Marcin 1822, Antoni 1825, Mateusz 1827, Wojciech 1831, Jan 1831, Agnieszka 1838, Józef 1840 i Zofia 1845). Syn Jan z żoną Marianną Madej mieli troje dzieci (Katarzyna 1831, Marianna 1833 i Jan 1836).

 

Antoni Kapłon (ur.1825) miał trzy żony. Z pierwszą, Marianną Krzeszowiec (ur.1820), miał troje dzieci: Katarzyna 1846, Stanisław 1849 i Franciszka 1851. Z drugą, swoją krewną Barbarą Kapłon (ur.1838 – jej rodzina jest opisana w dalszej części niniejszego rozdziału), miał trzech synów: Michał 1858, Wojciech 1861 i Kazimierz 1863). Z trzecią, Teklą Semczuk (ur.1836) miał dwoje dzieci: Marianna 1871 i Józef 1875.

Michał Kapłon (ur.1858) w 1882 r. ożenił się z Rozalią Ćwik (ur.1864) z Ruszowa, parafia Łabunie. Rodzicami Rozalii byli Wojciech Ćwik i Katarzyna Pejda. Po ślubie Michał i Rozalia mieszkali w Wierzbie i mieli czworo dzieci: Agnieszka (ur.1884), Paweł (ur.1885), Rozalia (ur.1886 – jej rodzina opisana w Części I.), Kazimierz (ur.1889) i Aniela (ur.1891). W 1892 roku, w wieku 28 lat, zmarła matka Rozalii, Rozalia Ćwik. Było to kilka miesięcy po urodzeniu ostatniej córki Anieli, więc prawdopodobnie przyczyną śmierci były komplikacje poporodowe. Jeszcze w tym samym roku 1892 owdowiały Michał, mający na wychowaniu małe dzieci, zawarł związek małżeński z Joanną Ulanowską. Mieli sześcioro dzieci: Teofil 1893, Józef 1899, Franciszek 1901, Wiktor 1905, Stanisława 1907 i Edward 1913.

Franciszek Kapłon (ur.1901) w 1932 roku ożenił się ze Stanisławą Tracz z Dawidgródka na Kresach Wschodnich (obecnie Białoruś).

Trzecią gałęzią rodu Kapłonów była rodzina Macieja Kapłona (ur.1766).

 

Rodzina Macieja Kapłona (ur.1766) i Jadwigi Suchowilk.

 

Maciej Kapłon (ur.1766) był prawdopodobnie bratem opisanego wcześniej Andrzeja (ur.1764) i obaj byli chyba synami Andrzeja (ur.1730). Maciej z żoną Jadwigą Suchowilk mieli dwoje dzieci: Andrzej (ur.1788) i Antoni (1791). O synu Andrzeju nie udało się odnaleźć żadnych informacji. Syn Antoni (ur.1791) ożenił się z Marianną Świstulą (ur.1784) i mieli dziewięcioro dzieci: Agnieszka 1813, Mateusz 1816, Józef 1819, Józefa 1822, Marianna 1825, Agnieszka 1828, Katarzyna 1831, Franciszka 1834 i Katarzyna 1837.

 

Mateusz Kapłon (ur.1816) z żoną Marianną Rarat mieli siedmioro dzieci: Katarzyna 1836, Barbara 1838, Michał 1841, Paweł 1844, Jakub 1847, Rozalia 1851 i Agata 1853. Barbara Kapłon (ur.1838) w 1855 r. wyszła za mąż za swojego krewnego Antoniego Kapłona (ur.1825) należącego do linii Andrzeja Kapłona (ur.1764). Linia ta jest opisana powyżej. Nie wiadomo jak odległe było pokrewieństwo Barbary i Antoniego, gdyż nie znamy ich wspólnych przodków. W akcie ich ślubu z 1855 r. znajduje się adnotacja: „Tamowanie małżeństwa nie zaszło.”, tzn. nikt nie sprzeciwiał się małżeństwu krewnych.

 

Marianna Kapłon (ur.1825) zawarła związek małżeński z Franciszkiem Sękiem (ur.1835). Ich wnuczka Katarzyna Sęk (ur.1892) wyszła na Jana Nowaka (ur.1887) i ich rodzina została opisana w Części II. książki.

 

Rozdział 29.

Rodzina Sęk

 

Rodzina Sęk połączyła się z rodziną Nowak w 1910 roku poprzez małżeństwo Katarzyny Sęk (ur.1892) i Jana Nowaka (ur.1887). Historię Katarzyny i Jana opisaliśmy w Części II. książki.

 

Najstarszym znanym przodkiem rodziny Sęk jest Łukasz Sęk (ur.1750).

 

Rodzina Łukasza Sęka (ur.1750).

 

Ród Sęków wywodzi się ze wsi Kamionka w parafii Krzeszów nad Sanem, pow. Biłgoraj (100 km od Łabuń). Oto informacje o Kamionce w Słowniku Geograficznym.

 

Opis: Kamionka koło Krzeszowa w Sł

 

Według powyższego opisu z 1880 r. wieś Kamionka była pięknie położona w pagórkowatej okolicy nad Sanem, wśród pszennych pól i winnic. Od 1588 roku należała ona do Ordynacji Zamoyskich.

 

Opis: Krzeszów i Kamionka w Ordynacji Zamoyskich

 

Kamionka k/Krzeszowa na planie dóbr Ordynacji Zamoyskich. Grunty Kamionki są zaznaczone w dwóch miejscach, na południe i na północ od Krzeszowa. Sama wieś leżała po północnej stronie.

(Archium Państwowe Zamość).

 

Krzeszów był parafią dla Kamionki i okolicznych wsi. W 1641 roku z nadania króla Władysława IV Krzeszów stał się miastem. Społeczność była wielowyznaniowa. Był tu kościół rzymsko-katolicki, synagoga żydowska, cerkiew greko-katolicka (unicka) i prawosławna. Prawa miejskie utracił po powstaniu styczniowym.

 

Opis: Krzeszów w Sł

 

Łukasz Sęk urodził się około 1750 r. we wsi Kamionka, parafia Krzeszów. W 1885 r. ożenił się z Agnieszką Termeną (ur.1767). W tym czasie Polska przeżywała najtragiczniejszy okres swojej historii. Nastąpił I rozbiór Polski i niedługo Polska straci niepodległość w III rozbiorze (1795). Łukasz i Agnieszka mieli sześcioro dzieci: Jan 1787, Marianna 1790, Stanisław 1793, Piotr 1796, Mikołaj 1798, Katarzyna 1802.

W 1803 r. żona Agnieszka zmarła i Łukasz ożenił się z Agnieszką Szczembara.

 

Opis: 1803-śl-Łukasz Sęk i Agnieszka Szczębara

 

Kamionka parafia Krzeszów 1803 r. – metryka ślubu Łukasza Sęka (53 lata) i Agnieszki Szczembara (21 lat).

 

Łukasz i Agnieszka mieli siedmioro dzieci: Walenty 1804, Marianna 1805, Teresa 1807, Wojciech 1811, Jan 1814, Józef 1818 i Zofia 1825. W chwili, gdy rodziła się Zofia, Łukasz miał 75 lat (!) Agnieszka 43 lata. Łukasz żył jeszcze 11 lat, zmarł w 1836 r. Znamienne jest to, że rodzina Sęków ma najwyższą średnią długość życia spośród wszystkich rodzin przedstawionych w książce. Wynosi ona 69 lat. Przypominamy, że średnią dla wszystkich rodzin liczyliśmy tylko dla osób dorosłych. Gdyby uwzględnić dzieci, dla których śmiertelność była bardzo wysoka, średnia byłaby dużo niższa.

 

W 1830 roku rodzina Łukasza Sęka w Kamionka liczyła 15 osób, z tym, że niektóre najstarsze dzieci założyły już swoje rodziny. Syn Mikołaj (ur.1798) miał wówczas 32 lata i w nieznany nam sposób znalazł się na Zamojszczyźnie. W 1832 r. ożenił się z Agnieszką Turczyn (ur.1805) z Ruszowa, córką Józefa Turczyna i Apolonii Paszek. Powód takiej dalekiej podróży Mikołaja (z Kamionki do Łabuń jest 100 km) nie jest znany, ale może to mieć związek z Zamoyskimi. Kamionka należała do Ordynacji Zamoyskich, a wokół Zamościa leżały posiadłości ordynackie, w Łabuńkach Zamoyscy mieli pałac, a w Łabuniach wybudowali kościół. Mikołaj mógł zostać sprowadzony do jakichś prac w Ordynacji.

 

Mikołaj Sęk z żoną Agnieszką Turczyn mieli pięcioro dzieci: Marianna 1833, Franciszek 1835, Stanisław 1837, Józefa 1838 i Agata 1940.

 

Franciszek Sęk (ur.1835) w 1858 r. ożenił się z Marianną Kapłon (ur.1825) z Wierzbia, córką Antoniego Kapłona i Marianny Świst (rodzina Świst należała do Sopockiej Cerkwi greko-katolickiej). Poprzez to małżeństwo znacznie zacieśniły się pokrewieństwa Ćwierzów, Nowaków, Kapłonów i Sęków. Franciszek i Marianna mieli troje dzieci: Jan 1859, Marianna 1861 i Józef 1868.

 

Jan Sęk (1859) w 1879 r. ożenił się z Marianną Petryk z Łabuń i mieli siedmioro dzieci: Franciszek 1883, Stanisław 1887, Tomasz 1890, Marianna 1892, Antoni 1894, Franciszka 1896, i Andrzej 1897. Historia rodziny Andrzeja (ur.1897) została przedstawiona w Informatorze Gminy Łabunie „IGŁA”.

 

Opis: IGŁA artykuł o rodzinie Sęków

 

Łabunie 2013 r. – artykuł o rodzinie Sęków w Informatorze Gminy Łabunie „IGŁA” 4.

Andrzej Sęk w 1915 r. wstąpił do Legionów i walczył na Wołyniu. Jego syn Jerzy wstąpił do AK i walczył w Górach Świętokrzyskich.

 

Józef Sęk (ur.1868) w 1890 r. ożenił się z Anną Wolska (ur.1867) z Wólki Łabuńskiej, córką Antoniego Wolskiego i Katarzyny Szachnowskiej. Józef i Anna mieli ośmioro dzieci: Andrzej 1890, Katarzyna 1892, Jan 1895, Karolina 1898, Stanisław 1900, Józef 1903, Tadeusz 1905, Stefania 1909. W latach 1910 – 1912 Józef był wójtem gminy Łabunie.

 

Opis: C:\Users\EJ\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\1910-informacja o Józefie Sęku wójcie Łabuń.jpg

 

Józef Sęk (ur.1868) był w latach 1910 – 1912 wójtem Gminy Łabunie.

 

Katarzyna Sęk (ur.1892) w 1910 r. wyszła za mąż za Jana Nowaka (ur.1887), a jej brat Jan Sęk (ur.1895) ożenił się z siostrą jej męża Jana, Stefanią Nowak (ur.1899). Było to więc podwójne złączenie rodzin Sęków i Nowaków. Rodzina Katarzyny Sęk i Jana Nowaka została szeroko opisana w Części II. książki. Natomiast Jan Sęk i Stefania Nowak mieli czworo dzieci: Janina 1920, Kazimiera 1925, Edward 1930 i Stanisława 1934.

 

Stanisława Sęk (ur.1934) w 1952 r. wyszła za mąż za Mieczysława Klimka (ur.1926), syna Józefa Klimka i Julii Budzyńskiej. W czasie II wojny Światowej Mieczysław, mając 16 lat, został wywieziony do obozu pracy na terenie dawnej cukrowni w Trawnikach k/Lublina. Po wojnie został zawodowym wojskowym.

 

Opis: 1934-Stanisława Klimek zd Sęk Opis: 1926-Mieczysław Klimek

#cz1_rodzina_Cwierz#cz2_rodzina_Nowak#cz3_rodziny_spokrewnione#cz4_zakonczenie

Część IV.

Zakończenie

 

W „Historii Ćwierzów i Nowaków” staraliśmy się zawrzeć jak najwięcej informacji o poszczególnych rodzinach i ich członkach z obu rodach. Opisy obejmują okres do około 1965 roku, gdyż nie chcieliśmy upubliczniać informacji o osobach pracujących jeszcze zawodowo oraz o osobach najmłodszych.

 

Dla niektórych rodzin nie udało się znaleźć większej liczby informacji, ale praca nad książką będzie trwała jeszcze jakiś czas, aż do drugiego wydania, i mamy nadzieję, że przybędzie sporo nowych informacji i zostaną wprowadzone poszerzenia i uzupełnienia.

 

W książce wymieniamy wielu krewnych, ale najważniejszą wśród nich grupę stanowią przodkowie. Przodkami są ojciec i matka, ale ciotki, wujkowie, stryjenki i stryjowie oraz ich dzieci i dalsi potomkowie, nie są przodkami tylko krewnymi. Analogicznie dziadkowie są naszymi przodkami, zaś ich rodzeństwo i ich potomkowie, to krewni.

Na podstawie metryk, szczególnie tych najstarszych, poznaliśmy wielu przodków Ćwierzów i Nowaków. Przez 200 lat, czyli od początku spisywania metryk w połowie XVIII wieku, do połowy XX wieku, upłynęło 7 pokoleń ludzkich. Ilu przodków dzieci Tadeusza Ćwierza i Janiny Nowak mamy szansę odszukać, zakładając, że wszystkie metryki w ciągu tych 200 lat zachowały się? W pierwszym pokoleniu, każdy ma dwoje rodziców, w drugim czworo dziadków, w trzecim ośmioro pradziadków, itd. Otrzymujemy ciąg: 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128. Ostatni wyraz 128 oznacza liczbę najstarszych przodków żyjących w połowie XVIII wieku. Łączna liczba przodków wynosi więc: 2+4+8+16+32+64+128 = 254. Wydawałoby się, że liczenie przodków jest tak proste, że nie powinno być tu żadnych niespodzianek. Tymczasem niespodzianki są, gdyż w życiu, jak to w życiu, niespodzianki ciągle się trafiają.

 

 

Wywód przodków dzieci Tadeusza Ćwierza i Janiny Nowak.

Wywód przodków Marii, Ryszarda, Janusza, Barbary i Krzysztofa, składa się z 240 osób. Puste miejsca w wywodzie również są w tej liczbie, ponieważ kryją się pod nimi konkretne osoby, ale nie znamy jeszcze ich nazwisk.

Niespodzianką w wywodzie jest więc to, że liczba przodków jest o 14 mniejsza od liczby 254, jaka wynika z obliczeń. Dlaczego tak się stało? Otóż, w wywodzie niektórzy przodkowie są wspólni dla Tadeusza i Janiny. Mówiąc inaczej, Tadeusz i Janina są krewnymi. Wspólnych przodków nie można liczyć dwa razy, oddzielnie dla Tadeusza i oddzielnie dla Janiny, stąd mniejsza liczba przodków. Ci wspólni przodkowie (3 pary małżeńskie) oznaczeni są kolorem czerwonym, ale decydujące znaczenie ma para Antoni Kapłon i Marianna Świstula. Ich syn Mateusz Kapłon (ur.1816) był prapradziadkiem Tadeusza Ćwierza, zaś ich córka Marianna Kapłon (ur.1825) była prababcią Janiny Nowak (żony Tadeusza).

Ciekawe, czy Tadeusz i Janina wiedzieli, że są krewnymi? Mogli nie wiedzieć, ponieważ ich pokrewieństwo jest dalekie, Tadeusza dzieli od wspólnych przodków 5 pokoleń, a Janinę 4 pokolenia. Prawo polskie zezwala na zawieranie małżeństw pomiędzy krewnymi, gdy od wspólnego przodka dzielą co najmniej 3 pokolenia.

Ubytek przodków jest regułą bez żadnych wyjątków. Ma go każda osoba i aby było ciekawiej, miała go w przeszłości wielokrotnie. Gdyby ubytku przodków nie było, to liczenie przodków: 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, itd., szybko doprowadziłoby do milionów, a przecież wiadomo, że w pewnym okresie historii ludzkość liczyła kilkadziesiąt tysięcy ludzi.

 

Wywód przodków to jednak nie tylko pole do badania ubytku przodków. Spójrzmy na niego całościowo. Od razu dostrzegamy to, że wszystkie linie przodków zbiegają do Marii, Ryszarda, Janusza, Barbary i Krzysztofa. Czyżby to oznaczało, że wszyscy nasi przodkowie mają lub mieli na nas wpływ? Wpływ (oddziaływanie) może być dwojakiego rodzaju, genetyczny i środowiskowy, więc odpowiedź należy zróżnicować. Genetycznie tak, przodkowie w dużej mierze zadecydowali kim jesteśmy. Każdy przekazał nam części swojego DNA, poprzez które odziedziczyliśmy pewne ich cechy. Popatrzmy na siebie i do swojego psychicznego wnętrza i pomyślmy chwilę o przodkach. Spostrzeżenia mogą być ciekawe. A jeśli chcemy wiedzieć więcej o przodkach i o sobie, zbadajmy DNA. Otrzymamy niezmiernie bogate informacje i zobaczymy co nam przodkowie przekazali. Drugie oddziaływanie, środowiskowe, w takiej samej mierze jak genetyczne, a może w większej, również ma wpływ na to kim jesteśmy. W tym jednak przypadku od nas samych dużo zależy.

 

Skąd jesteśmy? To kolejne zagadnienie, w którym genealogia może być przydatna. Popatrzmy na listę 23. najstarszych par przodków w poszczególnych liniach rodzinnych przedstawionego wywodu.

 

Jan Ćwierz 1755 i Salomea Fijałkowska 1780 – Borzęta, pow. Myślenice

Franciszek Wylegała 1820 i Katarzyna Nowak – Zakliczyn, pow. Myślenice

Andrzej Kapłon 1765 i Anna Chwedyk 1771 – Łabunie, pow. Zamość

Antoni Korniak 1775 i Marianna Michniak – Łabunie, pow. Zamość

Maciej Kapłon 1766 i Jadwiga Suchowilk – Wierzbie, pow. Zamość

Michał Świst 1755 i Marianna Waszczuk – Cerkiew Sopocka, pow. Tomaszów Lubelski

Michał Rarat 1750 i Teresa – Ruszów, pow. Zamość

Michał Dudek 1755 i Marianna – Ruszów, pow. Zamość

Wojciech Ćwik 1735 i Jadwiga Bartacka – Ruszów, pow. Zamość

Franciszek Słupski 1785 i Marianna Legieć – Majdan Ruszowski, pow. Zamość

Jan Pejda 1765 i Marianna Dudek – Tarnawatka, pow. Tomaszów Lubelski

Błażej Machalski 1776 i Rozalia Sikora – Majdan Ruszowski, pow. Zamość

Sebastian Nowak 1836 i Agnieszka Kołodziejczuk – Lubomierz, pow. Limanowa

Ignacy Urbański 1757 i Rozalia Waśniowska – Borzęcin, pow. Tarnów

Józef Kołodziej 1800 i Petronela Czarna – Borzęcin, pow. Tarnów

Łukasz Sęk 1761 i Agnieszka Terman – Krzeszów, pow. Nisko

Józef Turczyn 1760 i Apolonia Paszek – Łabunie, pow. Zamość

Antoni Paszek 1745 i Anna Iwańczuk – Łabunie, pow. Zamość

Marcin Wolski 1735 i Marianna – Wólka Łabuńska, pow. Zamość

Marcin Kancerz 1755 i Barbara – Wólka Łabuńska, pow. Zamość

Bartłomiej Kwiatkowski 1745 i Marianna Mazur – Łabunie, pow. Zamość

Andrzej Szachnowski 1760 i Marianna Jeż – Księżostany, pow. Zamość

Józef Bałuta 1730 i Marianna - Księżostany, pow. Zamość

 

Analizując powyższą listę, uświadamiamy sobie, że jesteśmy ukształtowani przez pokolenia przodków pochodzących z wielu różnych miejsc. Pochodzimy więc z łabuńskich równin, z greko-katolickich terenów cerkwi sopockiej, z łęgów i rozlewisk nad Sanem, z wyżynnych terenów pod Tarnowem oraz z myślenickich i limanowskich gór.

 

Opis: 20-rozmieszczenie przodków1

 

Regiony Polski i miejsca, w których żyli najstarsi przodkowie Ćwierzów i Nowaków.

 

W każdym z tych miejsc, życie było inne. Inne były obyczaje i tradycje i trochę inny język. To wszystko w jakiś sposób tworzyło bagaż przeżyć i doświadczeń przodków, które przez kolejne pokolenia przekazywane były młodszym pokoleniom.

 

Dziękujemy wszystkim członkom rodziny Ćwierz i Nowak, którzy udostępnili do książki swoje pamiątki i wspomnienia rodzinne. Zachęcamy pozostałych do nadsyłania swoich materiałów archiwalnych, a my postaramy się, aby w tej książce ocalić je od zapomnienia.

 

Opis: s69-Basia 1954-2016

                                                                                                                                Barbara Ćwierz - Jakubas

Bibliografia, dokumenty i inne źródła

 

(według kolejności pojawiania się w tekście)

 

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

 

Mapa Galicji i Królestwa Polskiego z 1850 r.

Księgi metrykalne parafii Myślenice - Archiwum Diecezjalne Kraków.

Księgi metrykalne Lubelszczyzny – portal - www.lubgens.eu

Portal genealogiczny „Szukaj w archiwach” – https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/

„Słownik etymologiczny” – Kazimierz Rymut – PAN 1999.

„Słownika języka polskiego” - Samuel Bogumił Linde

„Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego” - 1880 – http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny

Metryki Józefińskie województwa krakowskiego z 1795 r.  – Borzęta

Mapa Borzęta – Myślenice z 1850 r. - http://igrek.amzp.pl/details.php?id=1762149

Borzęta w Wikipedii - https://pl.wikipedia.org/wiki/Borz%C4%99ta

Słownik Historyczno – Geograficzny Ziem Polskich w Średniowieczu - www.slownik.ihpan.edu.pl

„Emigracja z Galicji w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku” - Jerzy Jura

Mapa Komarowa 1824 r. - http://zamosc.ap.gov.pl/images/publikacje/Kartograficzne_Zamostiana_edit.pdf

Plan dóbr Krzywystok z 1876 r. – https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/25678840

Wykaz hipoteczny Krzywystoku - https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/25560375

Plan gruntów Ruszczyzny - https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/25678835

Mapa Komarowa z 1924 r. - http://igrek.amzp.pl/result.php?cmd=id&god=P46_S36&cat=WIG100

„Dzieje miejscowości Komarów Osada” - Anna Kupiec i Józef Niedźwiedź

Księga ludności Ruszczyzny - https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/10501038

„Monografii rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy w Komarowie” - Renata i Henryk Kulig:

Rozmieszczenie Ćwierzów  – http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndistr?nazwisko=%C4%86wierz

Wyszukiwarka nazwisk - https://nazwiska-polskie.pl/Ćwierz

Mapa Lubomierza pow.Limanowa

Metryki Józefińskie województwa krakowskiego z 1795 r.  – Lubomierz

Bój pod Komarowem - http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/artykul/boj-pod-komarowem-31-sierpnia-1920-roku

Informator Gminy Łabunie „IGŁA” - https://www.labunie.com.pl/wp-content/uploads/2017/09/igla_4.pdf

Genealogia genetyczna – firma FamilyTree DNA (USA) - www.familytreedna.com

Mapa miejscowości zamieszkania Nowaków z 1939 r.

Rozmieszczenie Nowaków w Polsce – http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndistr?nazwisko=Nowak