Spis treści:

 

Wstęp

 

I. Historia rodziny Ćwierz

I.1. Baza osobowa rodziny Ćwierz

I.2. Andrzej Ćwierz 1827 – 1892

I.3. Jan Ćwierz 1881 - 1946

I.4. Dzieci Jana Ćwierza i Rozalii Kapłon

I.4.1. Bronisław Ćwierz 1907 – 19??

I.4.2. Mieczysław Ćwierz 1911 – 19??

I.4.3. Tadeusz Ćwierz 1914 – 1988

I.4.4. Wacław Ćwierz 1920 – 1982

I.5. Drzewa genealogiczne rodziny Ćwierz

 

II. Historia rodziny Nowak

II.1. Baza osobowa rodziny Nowaków

II.2. Sebastian Nowak 1836 – 19??

II.3. Jan Nowak 1859 – 1902

II.4. Jan Nowak 1887 - 1959

II.5. Dzieci Jana Nowaka i Katarzyny Sęk

II.5.1. Joanna Nowak 1911 – 1994

II.5.2. Stanisława Nowak 1913 – 1946

II.5.3. Janina Nowak 1914 – 2008

II.5.4. Władysława Nowak 1920 – 2003

II.5.5. Tadeusz Nowak 1922 – 2007

II.5.6. Antoni Nowak 1924 – 2003

II.5.7. Julian Nowak 1926 – 1944

II.5.8. Stanisław Nowak 1928 – 2014

II.5.9. Zuzanna Nowak ur.1930

II.6. Drzewo genealogiczne rodziny Nowak

 

III. Zakończenie

 

Wstęp

 

 

W niniejszej książce opisano historię dwóch rodzin - Ćwierzów i Nowaków. Rodzina Ćwierz wywodzi się z okolic Myślenic, rodzina Nowak z okolic Limanowej i oba te obszary należały do Galicji pod zaborem austriackim. Pod koniec XIX wieku obie rodziny wyemigrowały do zaboru rosyjskiego i osiedliły się w gminie Komarów koło Zamościa. W połowie XX wieku nastąpiło połączenie obu rodzin poprzez małżeństwo Tadeusza Ćwierza (1914 – 1988) i Janiny Nowak (1914 – 2007).

 

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\s02-Myślenice Limanowa Komarów.jpg

Myślenice, Limanowa i Komarów na mapie Polski i Galicji

 

I. Historia rodziny Ćwierz

 

Nazwisko Ćwierz według słownika Kazimierza Rymuta „Nazwiska Polaków” pojawiło się po raz pierwszy w Polsce w 1786 roku i pochodzi od staropolskiego słowa ćwierzyć - zabawić się, cieszyć się. Natomiast według „Słownika języka polskiego” Samuela Bogumiła Lindego staropolskie słowo cwierzyć oznacza – przeorywać, odwracać, radlić.

 

I.1. Baza osobowa rodziny Ćwierz

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\baza Ćwierz.jpg

Baza osobowa rodziny Ćwierz z lat 1799 – 1956.

 

Protoplastą rodu Ćwierz był Jan Cwiż, urodzony około 1799 roku we wsi Borzęta w parafii Myślenice pod zaborem Austriackim. Informacja o Janie pochodzi z aktu małżeństwa jego syna Andrzeja – patrz następny rozdział. Żoną Jana była Salomea Fijałkowska. Rodzina Ćwierzów była rolnikami i tkaczami.

 

W Słowniku Geograficznym podano o Borzętach krótką informację.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s05-Borzęta1.jpg

 

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s05-Borzęta.jpg

Wieś Borzęta k/Myślenic – kolebka rodziny Ćwierz z początku XIX wieku.

 

Wieś Borzęta jest oznaczona na mapie za pomocą symbolu kółka z krzyżykiem, co oznacza, że była to wieś kościelna. Należała więc do biskupa lub jakiegoś klasztoru, choć w Słowniku podano, że jest to dominum księżnej Lubomirskiej.

 

 

 

Borzęta  wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice. Pod względem geograficznym znajduje się na Pogórzu Wielickim. 

Wieś została założona przez wójtów myślenickich przed 1364 roku, z którego to roku pochodzą informacje o istnieniu tu sołtysostwa. Było ono w posiadaniu wójtów z Myślenic. Potem wieś wchodziła w skład dóbr kasztelanii krakowskiej. Wieś Borzęta składa się 6 części: Brzeg, Gościniec, Panasiówka, Przylesie, Przymiarek i Tyrol.

Nazwa Borzęta pochodzi prawdopodobnie od imienia o takim brzmieniu, bardzo popularnego w Średniowieczu. Pierwotna nazwa wsi brzmiała Borzanca – osada położona na górze Borzanta (obecnie Borzęcka Góra). W 1325 roku wchodziła w skład parafii w Myślenicach. Od roku 1364 była własnością Spytka Jordana, który w roku 1557 podarował ją, wraz z kilkoma innymi okolicznymi wioskami kasztelanii krakowskiej. W skład tych dóbr wchodziła do 1772 roku. W roku 1777, wraz z częścią kasztelanii krakowskiej, sprzedana została księżnie Franciszce z Krasińskich, żonie Karola, syna Augusta III Sasa.

Rozwijało się rzemiosło kamieniarskie, któremu zresztą zawdzięcza wieś ocalałe pamiątki przeszłości – kamienne figury przydrożne. Najstarszy jest posąg Matki Boskiej z 1795 roku oraz miejscowa, także kamienna Pieta. Z początku XIX w. pochodzą natomiast posągi Matki Boskiej Różańcowej, św. Antoniego Padewskiego – dzieło słynnej w okolicy rodziny kamieniarskiej Gubałów.”

 

„BORZĘTA (1364 Borzancze, Borzanta, 1470-80 Borzantha i Borzanczycze, Borzanda, Borzątha, Bozantcza, Borząnta) 5 km na NE od Myślenic.

1. Podstawowe dane historyczne: 1581 pow. szczyrzycki. (RP k. 34; ŹD s. 45); 1470 parafia Myślenice (DLb. 2 s. 179).

2. Topografia: 1470-80 BORZĘTA nad rzeką Rabą położona wśród gór (DLb. 1 s. 137); 1515 kamieniołom, lasy bukowe i dębowe; 1565 BORZĘTA graniczy z Sieprawiem i Zakliczynem; BORZĘTA graniczy z Zakliczynem i Popowicami; Dąbrowa w parafii Droginia (ZK 407 s. 20, 26-7).

3. Stosunki własnościowe: Własność kasztelanii krakowskiej 1422 Mikołaj kmieć z BORZĘTA (GK 1 s. 63); 1445 Mikołaj z BORZĘTA (GK 9 s. 79); 1456 Jan, Maciej i Stanisław z BORZĘTA (SP 2, 3581); 1470-80 a) własność kasztelanii krakowskiej: łany kmiece, z których dziesięcina należy do prebendy Marchockiej krakowskiej (DLb. 2 s. 179); b) wieś nad rzeką Rabą położona wśród gór, o nieurodzajnej glebie. Zasiedlona przez liczną szlachtę z różnych rodów, na nierównej wielkości rolach i folwarkach. Brak kmieci, jeśli są, to nieliczni. Nie dają dziesięciny snopowej, jakkolwiek i rycerze, i kmiecie są do niej obowiązani, lecz razem z Dolną Wsią płacą za dziesięcinę snopową 3 grzywny prebendzie Marchockiej (DLb. 1 s. 137); 1512 Szymon Dąbek, Jan Gruchała i Stanisław Prochala kmiecie z BORZĘTA (Wypisy 1501-15, 163); 1527 Krzysztof z Szydłowca [pow. radom.] otrzymuje kasztelanię krakowską z miastem Myślenice i przynależnymi wsiami, m. in. z BORZĘTA (MS 4, 15 154); 1530 pobór z 4 łanów, 1 karczmy i 1 młyna o 1 kole (RP k. 34).

4. Informacje wynikające z prawa lokacji: Sołectwo, własność wójtostwa w Myślenicach. 1364 w podziale dóbr między Janem wójtem Myślenic a jego bratem Mikołajem Jan otrzymuje sołectwo w BORZĘTA (ZDM 1, 107); 1513 Zygmunt Stary powołuje komisję do otaksowania wójtostwa w Myślenicach i sołectw w BORZĘTA, Polance i Bysinie (MS 4, 10 468); 1515 komisarze królewscy oceniają na 6135 grzywien wójtostwo miasta Myślenice z sołectwami w BORZĘTA, Bysinie i Polance. Sołectwo w BORZĘTA jest włączone do tegoż wójtostwa. Wójt pobiera szósty denar z czynszów o wartości 30 gr. Czynsz może się powiększyć, jeśli zostaną osadzeni [nowi] kmiecie w lesie. Wójt ma tu 2 własnych kmieci, z których jeden płaci 40 gr czynszu, pracuje 2 dni w roku, daje 2 kury, 20 jaj, 2 sery, 2 korce owsa miary wierzchowatej, drugi płaci 30 gr, pracuje 2 dni w roku, daje 2 kury, 20 jaj, 2 sery, 3 korce owsa tejże miary. Wójt posiada w BORZĘTA własną karczmę, z której karczmarz płaci mu 1 1/2 grzywny, daje 4 kury rocznie i w czasie sądu w BORZĘTA obiad dla wójta. Kmiecie w czasie sądu dają piwo. W granicach miasta Myślenice i wsi Bysina, Polanka i BORZĘTA wszystkie kamieniołomy należą do wójta myślenickiego i kopiący kamień płacą wójtowi. Łowiący w sidła zające w obrębie miasta Myślenice, przedmieść i wsi Bysina, Polanka i BORZĘTA dają wójtowi i kasztelanowi po 1 zającu. Łowiący bobry i wydry składają tymże daninę wg starego zwyczaju. Od spasających trzodę na żołędziach i buczynie we wszystkich lasach między miastem Myślenice a wsiami Bysina, Polanka i BORZĘTA wójt pobiera w czasie od św. Michała [29 IX] do św. Marcina [11 XI] opłatę zwaną gaj, a przez pozostałą część roku gaj w owsie lub w pieniądzach, ok. 15 grzywny, lub też 90 korców żołędzi i buczyny. Wójt myślenicki mianuje w BORZĘTA podwójciego spośród mieszkańców wsi (MK 29 k. 247-59); 1557 Spytek Jordan z Melsztyna wójt myślenicki darowuje kasztelanii krakowskiej wójtostwo w Myślenicach, m. in. z sołectwem w BORZĘTA (J. W. Kutrzeba, Myślenice, s. 58).

5. Sprawy kościelne: 1529 dziesięcina pieniężna wartości 10 grzywien płacona łącznie z: Myślenic, Górnej Wsi, Dolnej Wsi, Polanki i BORZĘTA plebanowi w Myślenicach. 2 grzywny dziesięciny pieniężnej należy do prebendy Marchockiej (LR s. 126, 315).

6. Literatura: W. Pałucki, Studia nad uposażeniem urzędników ziemskich w Koronie do schyłku XVI w., W. 1962, s. 120-2.

7. Źródła archeologiczne: Ślady 3 rozoranych kurhanów (H. Zoll-Adamikowa. Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski, cz. I. Źródła, Wr. 1975, s. 273.”

 

I.2. Andrzej Ćwierz 1827 – 1892

 

Andrzej Ćwierz urodził się w 1827 roku we wsi Borzęta, parafia Myślenice, jako syn Jana Ćwierza i Salomei Fijałkowskiej. W 1857 roku Andrzej ożenił się z Marianną Grzybek (ur.1836) zamieszkałą w sąsiedniej wsi Zawada, parafia Siepraw – patrz mapa na str. 5. Po ślubie Andrzej i Marianna zamieszkali w Zawadzie i w tej miejscowości mieli 3 dzieci: Marianna ur.1858, Wiktoria ur.1865, Karolina ur.1866.

Po uwłaszczeniu chłopów w zaborze austriackim nastał okres dużej biedy, stąd wzięło się znane powiedzenie „galicyjska bieda”.

W 1872 roku Andrzej z całą rodziną wyemigrował z zaboru austriackiego do zaboru rosyjskiego, do wsi Wolica Śniatycka w parafii Komarów.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s07-Komarów i inne.jpg

Brudek, Wólka Łabuńska, Kolonia Krzywy Stok, Ruszczyzna, Wolica Śniatycka, Komarów, Wolica Brzozowa, Zubowice, Przewale, Kaliwy – miejscowości związane z rodzinami Ćwierz i Nowak w latach 1872-1950

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s04-napis Sł-Geogr.jpg

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\Downloads\s08-Śniatycze.tif

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s04-napis Sł-Geogr.jpg

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s08-Krzywy Stok.tif

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\Downloads\s08-Komarów.tif

 

W powyższym opisie wsi Krzywy Stok podano, że w 1873 roku została założona przez osadników przybyłych z Galicji Kolonia Krzywy Stok. Natomiast w opisie wsi Komarów podano, że w 1972 roku powstała z przybyłych z Galicji włościan Kolonia Komarów. Na mapie ze str. 8 jest zaznaczona Kolonia Krzywy Stok, natomiast nigdzie w pobliżu Komarowa nie ma Kolonii Komarów.

 

W 1877 roku w Wolicy Śniatyckiej Andrzejowi i Mariannie urodziła się córka Konstancja. Krótko po urodzeniu córki Marianna zmarła. Andrzej, mając na wychowaniu 4 dzieci, w 1881 roku zawarł związek małżeński z Marianną Kubacką (ur.1840), wdową po Piotrze Kubackim zmarłym w 1878, mającą również czworo dzieci. Marianna Kubacka była córką Franciszka Wylęgały i Katarzyny Nowak.

 

Metryka ślubu Andrzeja Ćwierz i Marianny Kubackiej z 1881 r.

 

Andrzej w dniu ślubu miał 54 lata, Marianna 42 lata. Mieli jedno dziecko, syna Jana ur. 1881. W metryce urodzenia Jana ojciec ma wpisane imię Antoni (zamiast Andrzej). Wkrótce po urodzeniu syna Andrzej z rodziną przeprowadził się z Wolicy Śniatyckiej do Ruszczyzny. Wieś Ruszczyzna powstała około 1870 roku. Andrzej zmarł w 1892 roku w wieku 65 lat.

Oto opis wsi Ruszczyzna z książki Dzieje miejscowości Komarów Osada - Anna Kupiec – Niedźwiedź i Józef Niedźwiedź:

Ruszczyzna

Wieś położona na zachodnim skraju gminy Komarów, na pograniczu Kotliny Hrubieszowskiej i Padołu Zamojskiego.

Podczas badań powierzchniowych Archeologicznego Zdjęcia Polski odkryto na terenie miejscowości 7 stanowisk archeologicznych (punktów osadniczych). Najstarsze zabytki w postaci fragmentów ceramiki pochodzą z wczesnej epoki brązu i mogą być datowane na 1800 – 1200 r. p.Chr. Młodsze, nieliczne fragmenty ceramiki oraz 2 przepalone odłupki i fragment wióra krzemiennego związane są z kulturą łużycką. Najbardziej interesującym znaleziskiem z terenu wsi jest skarb monet srebrnych (rzymskich denarów) w ilości 85 sztuk, datowany na II w. i związany zapewne z kulturą przeworską. Stosunkowo liczny materiał ceramiczny reprezentuje okres wczesnośredniowieczny, z czego część datowana jest na XI – XII wiek, a część na XII – XII wiek.

Na Mapie Miega z 1779 – 82 na południowym skraju obecnej wsi widnieje folwark komarowski. W XIX wieku folwark ten zapewne włączono w obręb wsi Krzywystok, bowiem miejscowość Ruszczyzna powstała ok. poł. XIX wieku na gruntach wsi Krzywystok, od którego oddzielono 270 mórg ziemi. W 1871 roku Kolonię Ruszczyzna wraz z Krzywymstokiem i innymi dobrami komarowskimi nabył na publicznej licytacji Ksawery Jagniński. W 1881 roku dobra te odziedziczyły po nim dzieci: Konstanty, Maria, Jan, Jadwiga, Stanisław i Franciszek. W 1886 roku Kolonię Ruszczyzna za 5406 rubli kupił Stefan Rostworowski, syn Romana a w roku następnym rozparcelował i sprzedał te dobra.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia BIAŁOWOLSKI\zdjęcia\stary kościół w Komarowie.jpg

Komarów 1905 r. – erygowanie parafii przez biskupa Franciszka Jaczewskiego

 

Na Mapie Austriackiej z 1910 roku zaznaczono miejscowość jako Kolonię Ruszczyzna i liczyła wówczas 22 domy. W 1921 roku jeszcze jako kolonia liczyła 28 domów i 168 mieszkańców, w tym 3 Ukraińców.

W okresie międzywojennym mieszkańcy przejawiali sporą inicjatywę społeczną i gospodarczą. W 1920 roku powstała szkoła dla dzieci z Ruszczyzny jako filia szkoły w Wolicy Śniatyckiej. Pierwszą nauczycielką została Józefa Szydłowska. W 1923 roku szkoła w Ruszczyźnie stała się samodzielną placówką. Naukę prowadzono tu także w początkowym okresie okupacji hitlerowskiej. Dopiero w 1942 roku Niemcy zamknęli polską szkołę.

W latach 20-tych założono we wsi Spółdzielnię Mleczarską notowaną w 1929 roku. Z inicjatywy Jana Nowaka, Bronisława Kapery, Feliksa Skulskiego, Aleksandra Stąśka i Bolesława Kowala powstała w 1923 roku drużyna OSP. Jaj pierwszym prezesem został Aleksander Stąsiek, a komendantem Bronisław Kapera. W 1934 roku wybudowano we wsi remizę strażacką.

W okresie okupacji hitlerowskiej powstał na Ruszczyźnie pluton AK, którego dowódcą był Franciszek Kowal „Łysy”, a jego zastępcą plut. Antoni Dzięgiel „Wilk”. Pluton ten wchodził w skład 19 kompanii Obwodu Tomaszowskiego AK, pod dowództwem Stanisław. Sierż. Pawła Dziurbasa „Gaza”.

15 grudnia 1942 roku wieś wraz z sąsiednimi miejscowościami została wysiedlona przez Niemców.

Samodzielną wsią Ruszczyzna została po II wojnie światowej, W 1952 roku tutejsza straż pożarna otrzymała motopompę, a w 1988 roku wydudowała nową remizę. We wsi istniała po wojnie szkoła 4 klasowa, którą zlikwidowano ok. połowy lat 70-tych.”

 

Wymieniony w powyższym opisie Jan Nowak, współzałożyciel straży pożarnej na Ruszczyźnie, to ojciec Janiny Ćwierz z Nowaków, matki autorki Barbary Ćwierz.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1925-straż pożarna na Ruszczyźnie.jpg

Ruszczyzna 1925 r. – Straż Pożarna, Jan Nowak siedzi pierwszy z prawej

 

I.3. Jan Ćwierz 1881 - 1946

 

Jan Ćwierz urodził się w 1881 roku w Wolicy Śniatyckiej jako syn Andrzeja (Antoniego?) mającego 54 lata i Marianny mającej 41 lat.

 

Metryka urodzenia Jana Ćwierz z 1881 r.

 

W 1905 roku Jan Ćwierz (24 lata) zawarł związek małżeński z Rozalią Kapłon (ur.1886), córką Michała Kapłona i Rozalii Ćwik zamieszkałych we wsi Wierzbie, parafia Łabunie.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1905-śl-Jan-Ćwierz-i-Rozalia-Kapłon.jpg

Metryka ślubu Jana Ćwierz i Rozalii Kapłon z 1905 r.

 

W metryce ślubu Jan Ćwierz jest określony jako крестьянин земледелец, czyli chłop posiadający własną ziemię. Żona Rozalia jest określona jako крестьянка (chłopka).

 

Ród Kapłon, do którego należała Rozalia, pochodził z Łabuń i jego protoplastą był Andrzej Kapłon ur.1765. Ród ten był bardzo liczny i dzielił się na kilka gałęzi. Dziadek Rozalii Antoni Kapłon ożenił się w 1855 r. z krewną Barbarą Kapłon i w metryce ich ślubu wpisano specjalną informację, że „Tamowanie małżeństwa nie zaszło.”, tzn. nikt nie sprzeciwiał się małżeństwu krewnych.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s09-drzewo-Kapłon.jpg

Przodkowie Rozalii Kapłon.

 

 

Jan i Rozalia Ćwierz mieli czworo dzieci: Bronisław (ur.1907), Mieczysław (ur.1911), Tadeusz (ur.1914) i Wacław (ur.1920).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1881-Jan-Ćwierz.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1886-Rozalia-Kapłon.jpg

Jan Ćwierz i Rozalia Kapłon

Jan i Rozalia Ćwierz mieszkali cały czas we wsi Ruszczyzna i prowadzili tam gospodarstwo rolne. Jan Ćwierz zmarł w 1946 roku, żona Rozalia zmarła w 1944 r.

 

I.4. Dzieci Jana Ćwierza i Rozalii Kapłon

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1930-Bronisław Ćwierz.jpg  Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1914-Tadeusz Ćwierz 1.jpg  Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1920-Wacław-Ćwierz.jpg

Bronisław ur.1907  Mieczysław ur.1916     Tadeusz ur.1914     Wacław ur.1920

 

Wywód przodków Bronisława, Mieczysława, Tadeusza i Wacława.

 

I.4.1. Bronisław Ćwierz 1907 – 19??

 

Bronisław Ćwierz urodził się w 1907 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Ćwierz i Rozalii Kapłon.

 

W 1935 roku Bronisław Ćwierz zawarł związek małżeński z Janiną ………..  Bronisław i Janina mieli trzy córki: Danutę, Barbarę, Alicję.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1944-Bronek-Cwierz-z-Marysią.jpg   Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1931-Bronisław-Ćwierz-żona-Władysława.jpg

Ruszczyzna 1939 r. - Bronisław i Janina Ćwierzowie z córką Danutą

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Danuta Barbara Alicja.jpg

Wrocław 1950 r. - córki Bronisława i Janiny: Danuta, Barbara i Alicja

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\s15-Ala Barbara i mama 1964.jpg

Wrocław 1963 r. – Alicja (z kotem), Barbara i ich matka Janina Ćwierz

 

 

I.4.2. Mieczysław Ćwierz 1911 – 19??

 

Mieczysław Ćwierz urodził się w 1911 roku jako syn Jana Ćwierz i Rozalii Kapłon

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\metryki\metryki Ćwierz\1911-ur.Mieczysław Ćwierz.jpg

Metryka urodzenia Mieczysława Ćwierz z 1911 r.

 

 

W 1944 roku Mieczysław Ćwierz zawarł związek małżeński z Bronisławą Danilewicz.

 

Mieczysław i Bronisława mieli dwie córki: Teresę i Annę.

 

I.4.3. Tadeusz Ćwierz 1914 – 1988

 

Tadeusz Ćwierz urodził się 14 października 1914 roku we wsi Ruszczyzna należącej do parafii i gminy Komarów, powiat Tomaszów Lubelski. Tadeusz był trzecim synem Jana Ćwierza (33 lata) i Rozalii Kapłon (28 lat).

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\próba\zestaw Tadeusza.jpg

1935 r.            1942 r.              1949 r.              1960 r.              1970 r.              1975 r.               1980 r.

 

Tadeusz ukończył szkołę powszechną w Komarowie a następnie uczęszczał do Gimnazjum w Międzyrzeczu Podlaskim.

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\tadeusz12.jpg

Poświadczenie ukończenia Gimnazjum w Międzyrzeczu Podlaskim w 1932 roku.

 

W marcu 1936 roku Tadeusz Ćwierz został powołany do służby wojskowej w 44 pułku piechoty w Równem (obecnie Ukraina). Jesienią tego roku został przydzielony do szkoły podoficerskiej, po ukończeniu której awansował na stopień kaprala. W 1937 roku został przeniesiony do 30 pułku piechoty w Warszawie-Cytadeli. Jesienią 1938 roku został wysłany na półroczny kurs podoficerski do Łodzi. Po ukończeniu kursu w marcu 1939 roku powrócił do jednostki w Warszawie jako dowódca drużyny.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1938-Tadeusz-Ćwierz.jpg

Warszawa 1938 r. – Tadeusz Ćwierz (pierwszy z lewej) z kolegami z wojska

 

W sierpniu 1939 roku, po ogłoszeniu w Polsce powszechnej mobilizacji, Tadeusz ze swoją jednostką został skierowany w okolice Wielunia przy zachodniej granicy. W pierwszym dniu II wojny światowej 1 września 1939 roku Niemcy zaatakowali Wieluń i była to pierwsza akcja wojenna, wcześniejsza niż atak na Westerplatte. Tadeusz brał udział w walkach w rejonie Wielunia i po rozbiciu jego kompanii pododdziały zostały wycofane do Warszawy, a Tadeusz został przydzielony do obrony sztabu Armii.

W czasie obrony Warszawy w dniu 20 września Tadeusz Ćwierz został ranny w lewy bok i dostał się do niewoli. Transportem kolejowym został przewieziony do Serocka, potem do Nasielska, a w końcu do jenieckiego obozu pracy Stablack IX A (Stabławki to dzisiejsze Dołgorukowo) pow. Pruska Iławka w Prusach Wschodnich. Jeńcy pracowali w gospodarstwach rolnych i Tadeusz również pracował u bauera. Pewnego dnia Tadeusz poczuł się źle i po nocy ciężkich bólów został przewieziony do szpitala w Piszu (Jansborg). Okazało się, że ma silne zapalenie ropne opłucnej i został operowany. Podczas leczenia nastąpiły komplikacje i musiał być jeszcze dwukrotnie operowany. Po półrocznym pobycie w szpitalu został odesłany do obozu w Stablacku, a w kwietniu 1940 roku został zwolniony jako niezdolny do pracy. Po powrocie do domu na Ruszczyznę Tadeusz w dalszym ciągu musiał być pod opieką lekarską i stan jego zdrowia nie pozwalał na pracę w gospodarstwie ani na udział w ruchu oporu.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Tadeusz służba wojskowa1.jpg

Zaświadczenie Tadeusza o zwolnieniu ze służby wojskowej

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\medal Tadeusza.jpg

Medal Tadeusza Ćwierza za udział w wojnie obronnej 1939 r.

 

W dniu 1 września 1942 roku Tadeusz Ćwierz (28 lat) zawarł związek małżeński z Janiną Nowak (28 lat), zamieszkałą w Zubowicach, córką Jana Nowaka (ur.1887) i Katarzyny Sęk (ur.1892) (Historia rodzin Nowaków i Sęków jest opisana w dalszej części książki). Tadeusz i Janina znali się od dziecka, razem chodzili do szkoły, ich rodziny mieszkały po sąsiedzku na Ruszczyźnie.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\tadeusz9-1942-śl-z-janiną.jpg

Odpis aktu małżeństwa Tadeusza Ćwierz i Janiny Nowak wydany przez USC w Tyszowcach w 1949 r. Ślub odbył się w 1942 r. w kościele w Zubowicach

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1939-Tadeusz-i-Janina.jpg

Tadeusz Ćwierz i Janina Nowak w 1942 r.

 

 

Po ślubie młodzi zamieszkali w domu Tadeusza na Ruszczyźnie, ale już w grudniu 1942 roku dopadła ich tułacza dola wysiedleńców. Wiele razy śmierć zaglądała im w oczy i przez wiele dalszych lat nikt i nic nie zdołało zatrzeć im tych tragicznych przeżyć. Wiele lat później Janina spisała wspomnienia z tamtych ciężkich dni:

 

12 grudnia 1942 roku rozeszła się wiadomość, że lada dzień Niemcy będą wysiedlać gminę komarowską. Dwie moje siostry z jednorocznymi dziećmi i mnie w 4-tym miesiącu ciąży szwagier wywiózł w hrubieszowskie do Małkowa nad Bug, że niby tam nie będą wysiedlać.

Mój ojciec zamieszkały w Zubowicach również wyjechał z rodziną do Małkowa, gdyż tam mieszkała rodzina jego drugiej żony (mojej macochy). W gospodarstwie ojca w Zubowicach pozostał cały dobytek z inwentarzem żywym i Niemcy osadzili tam niemiecką rodzinę. Taki właśnie był cel akcji wysiedleńczej, wygonić polskich gospodarzy i zagarniętą ziemię wraz z budynkami przydzielić niemieckim osadnikom. 31 grudnia 1942 roku gospodarstwo ojca w Zubowicach zostało spalone przez partyzantów z całym dobytkiem i inwentarzem żywym, a nasiedleni Niemcy uciekli. Ktoś usłużny poinformował Niemców dokąd ojciec wyjechał i 1 stycznia 1943 r. o zmierzchu do Małkowa przyjechało gestapo po cywilnemu i zabrali ojca do Zamościa. Trzeba było zawiadomić o aresztowaniu ojca jego braci i synów, którzy przypuszczalnie przebywali u szwagra Krochmala na Przewalu, przecież gestapo będzie go o synów i zięciów wypytywać, o mojego męża też. Zastanawiałyśmy się, która z nas pójdzie w taki duży mróz i zadymkę, że świata nie widać, więcej jak 30 km. Zgłosiłam się, bo obie siostry miały pod opieka 1-roczne dzieci.

Wstałam rano o 6-tej i noga za nogą dostałam się do Tyszowiec na 8 wieczorem. Na tej swojej drodze nie spotkałam ani jednej żywej duszy, ale do dzisiaj widzę te 20-to kilometrowy las, głęboki śnieg, zadymkę i przeciągłe wycie wilków. Potem kilka kilometrów od Lipowca do Tyszowiec pustkowie, przejmujący wiatr. Odbiło się to na moim zdrowiu, od tamtej pory zawsze mnie bolały i bola nogi. Przenocowałam u siostry szwagra Krochmala i rano do Przewala 4 km szosą, gdzie szły kolumny niemieckie jedna za drugą, przyszłam na godzinę ósmą. Zastałam w domu nie tylko swoich, ale kilkunastu młodych ludzi z bronią. Jedli śniadania i kiedy powiedziałam, że gestapo aresztowało ojca wszyscy rozproszyli się w jednej chwili czując, że są przeze mnie uratowanymi.

Ojciec po dwóch tygodniach pobytu w piwnicach gestapo na ulicy Kościuszki w Zamościu za moim staraniem został zwolniony. Za kilka tygodni Małków został wysiedlony i ojciec z żoną i dwojgiem najmłodszych dzieci Stanisławem - 15 lat i Zuzanną – 12 lat znów został aresztowany i umieszczony w obozie przy ulicy Okrzei w Zamościu. Brat Stanisław został wywieziony na roboty do Niemiec skąd wrócił w 1945 roku.”

 

Oto fragment Monografii rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy w Komarowie autorstwa Renaty i Henryka Kulig:

14 grudnia 1942 roku, w okresie okupacji niemieckiej, prawie cała parafia została wysiedlona razem z księdzem proboszczem. Podczas pacyfikacji wykonano publiczną egzekucję 51 osób, w tym 16 kobiet i troje dzieci260  Przez okres około półtora roku parafia nie miała proboszcza (do 12 sierpnia 1944 roku). Parafianie brali udział w mszy św. w kościele w Zamościu. Następnie od września 1943 roku parafianie chodzili na mszę św. do Wólki Łabuńskiej. Msza była odprawiana w mieszkaniu Władysława Wszoły a następnie, w okresie jesiennym, w stodole Stanisława Sęka, na klepisku.

Stanisław Sęk (ur.1900) występujący w powyższym fragmencie, to rodzony brat Katarzyny Sęk, żony Jana Nowaka.

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\z17.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\z16.jpg

Bródek 1943 r. – Janina i Tadeusz z córką Marysią.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1943-Bródek-na-wysiedleniu.jpg

Bródek 1943 r. – Janina i Tadeusz Ćwierz na wysiedleniu

 

Po wyzwoleniu w roku 1945 Tadeusz i Janina Ćwierz z rodziną przeprowadził się do Zamościa do wynajętego mieszkania przy ul. Młyńskiej 30. W 1947 roku Tadeusz rozpoczął starania o otwarcie sklepu i uzyskał do tego wymagane zaświadczenie z Gminy Komarów.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\tadeusz8.jpg

1947 r. – zaświadczenie o narodowości polskiej i o nie szkodzeniu Państwu i Narodowi Polskiemu.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Tadeusz-Cwierz.jpg

Zamość 1947 r. – Tadeusz Ćwierz i jego sklep spożywczy

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Basia-z-mama-i-sasiadami.jpg

Zamość ul. Młyńska 1947 r. – od lewej sąsiadka Morawska, Tadeusz i Janina Ćwierz; dzieci: Marysia Ćwierz, Renia Morawska, Rysiek Ćwierz

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\z25.jpg

Zamość 1947 r. – Janina Ćwierz (z lewej) i jej dwójka dzieci (z lewej Marysia w środku Rysiek). Dziewczynka po prawej Renia, powyżej jej matka Morawska

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1948-Marysia Rysiek.jpg

Zamość 1948 r. – od lewej Renia Morawska, Marysia i Rysiek Ćwierz; Grażyna Radwańska

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Basia-z-mama-w-oknach.jpg

Zamość 1948 r. – Janina Ćwierz i córka Marysia w domu przy ul. Młyńskiej 30

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Basia-u-mamy-na-kolanach.jpg

Zamość 1954 r. – Janina Ćwierz z córką Basią (na kolanach) i synem Januszem oraz siostry Jurkowskie

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s20-zbiorowe-w-sali.jpg

Zamość 1952 r. – Tadeusz Ćwierz ze współpracownikami Spółdzielni „Rozwój”

 

W 1949 roku Tadeusz Ćwierz zrezygnował z prowadzenia sklepu z powodu nękania przez władze i podjął pracę w Spółdzielni Inwalidów „Rozwój” w Zamościu, której był jednym z organizatorów. Po wojnie Tadeuszowi i Janinie urodziło się kolejnych troje dzieci: syn Janusz, córka Barbara i syn Krzysztof.

W 1955 roku Tadeusz z Janiną podjęli decyzję o budowie domu i złożyli wniosek do Miejskiej Rady Narodowej w Zamościu o przydział działki budowlanej. Wniosek uzyskał pozytywną opinię Komisji Kwalifikacyjnej do spraw indywidualnego budownictwa powszechnego przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie i na jej podstawie MRN w Zamościu wydała stosowne orzeczenie:

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Ćwierz\1956 orzeczenie.jpg

Orzeczenie z 1955 r. o odstąpieniu Tadeuszowi Ćwierz działki gruntu o powierzchni 870 m2

na budowę domu jako wieczyste użytkowanie z rocznym czynszem 4,70 zł.

 

Po uzyskaniu działki Tadeusz złożył wniosek do MRN o pożyczkę i przydział materiałów budowlanych. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie, przydzielono najpierw 15 000 zł a potem 40 000 zł oraz materiały budowlane. Pożyczka była rozłożona na 20 lat po 687 zł raty kwartalnej z oprocentowanie 1%. Z materiałów budowlanych przydzielono cement, wapno, papę i niewielką liczbę cegły. We własnym zakresie Tadeusz z synem Ryszardem wytwarzali z żużlu, piasku, wapna i cementu pustaki a z pomocnikami murarskimi budowali z nich ściany wzmocnione jedną warstwą cegły. Wszystkie inne materiały, a było ich potrzeba niezmiernie dużo, były zdobywane w żmudnym wystawaniu w kolejkach. Prace hydrauliczne Tadeusz wykonywał z sąsiadem Kaszycą.

W trakcie budowy Janina opiekowała się dziećmi oraz zajmowała się wszystkimi innymi pracami domowymi.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\dzieci Janiny i Tadeusza.jpg

 

Gdy zbudowano kuchnię i pierwsze dwie izby zamieszkała w nich cała rodzina i kontynuowano budowę dalszych pomieszczeń. Na osiedlu nie było jeszcze prawie żadnych domów, był to wielki ugór bez drzew, na którym pasły się krowy okolicznych rolników, rosły dziewanny i żyły susły. Dom został ukończony w 1958 roku i w tym samym roku Janina prowadziła w nim mały sklep.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\dom.jpg

Dom Tadeusza i Janiny Ćwierz w Zamościu na osiedlu Zamczysko.

 

W latach 1959 – 1961 Janina pracowała w Spółdzielni Inwalidów „Rozwój”, a w roku 1973 podjęła pracę w sklepie zabawkarsko – papierniczym HSI na Nowym Mieście. W 1978 roku przeszła na rentę inwalidzką.

Tadeusz zmarł w 1988 roku, a Janina w 2008.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1959-mieszkancy Walowej.jpg

Zamość 1959 r. - mieszkańcy ulicy Wałowej na osiedlu Zamczysko.

1-Czesław Kopeć, 2-Jadwiga Pałkowska, 3-Teresa Kopeć, 4-Ula Pałkowska, 5-Barbara Ćwierz, 6-Tadeusz Ćwierz, 7-Krzysio Ćwierz, 8-Bronisława Kopeć, 9-Wiesława Kopeć, 10-Helena Kopeć zd.Pańczyk,11-Janina Ćwierz zd.Nowak, 12-Janusz Ćwierz, 13-Boguś Kosz, 14-Małgosia Cios, 15-Stanisław Kopeć, 16-Tadeusz Kopeć, 17-Ewa Kaszyca, 18-Henryk Kaszyca, 19-Jadwiga Nizioł, 20-, 21-Zofia Kopeć zd.Gawłowska, 22-Katarzyna Gawłowska, 23-Ela Kopeć, 24-Ala Skurzyńska, 25-, 26-Jaśka Typkiewicz, 27-, 28-Irka Typkiewicz, 29-Marysia Typkiewicz.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\dzieci-na-Walowej.jpg

Zamość 1960 r. – dzieci z ulicy Wałowej na osiedlu Zamczysko.

W górnym rzędzie od lewej: Barbara Ćwierz, Irena Typkiewicz, Bogusia Klimek, Hanka Kowalska

W dolnym rzędzie: Małgosia Cios, Marysia Typkiewicz, Jaśka Typkiewicz, Anna Cios, Ewa Kaszyca, Heniek Kaszyca, Urszula Dziuba, Krzysio Ćwierz.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Tadeusz-Cwierz-na-samochodzie.jpg

Zamość 1963 r. – ul. Sienkiewicza przed rozlewnią wód SI „Rozwój”, Tadeusz Ćwierz (w płaszczu)

 

Tadeusz do 1970 roku pracował w Spółdzielni „Rozwój” na różnych stanowiskach administracyjnych, był członkiem Zarządu, zastępcą prezesa do spraw produkcji, zastępcą prezesa do spraw handlu. Po podziale Spółdzielni i utworzeniu Handlowej Spółdzielni Inwalidów Tadeusz pracował w niej jako zastępca prezesa, aż do przejścia na emeryturę w 1978 roku.

Tadeusz i Janina to wzór poświęcenia i oddania rodzicielskiego. Janina z wyjątkową troskliwością zajmowała się dziećmi, domem i działką warzywną, Tadeusz zapewniał dochody. Wszystkie dzieci ukończyły studia wyższe: Maria Wyższą Szkołę Ekonomiczną w Krakowie, Ryszard Wyższą Szkołę Planowania i Statystyki w Warszawie, Janusz Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Barbara Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Opolu, Krzysztof Akademię Górniczo – Hutniczą w Krakowie.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Nowak\1914-Janina-Nowak.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1914-Tadeusz Ćwierz 5.jpg

Janina i Tadeusz Ćwierz w 1975 r.

 

Tadeusz i Janina Ćwierzowie za te wybitne zasługi rodzicielskie otrzymali Krzyże Zasługi, a Janina jeszcze Medal Zamojskiej Matki.

 

 Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\krzyż zasługi.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\krzyż zasługi.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\medal Janiny.jpg

 

I.4.4. Wacław Ćwierz 1920 - 1982

 

Wacław Ćwierz urodził się w 1920 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Ćwierza (41 lat) i Rozalii Kapłon (34 lata). W 1944 roku Wacław ożenił się z Jadwigą Olszewską (ur.1921).

Wacław i Jadwiga mieli pięcioro dzieci: Zofię, Krystynę, Stanisława, Jerzego i Henryka.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1920-Wacław-Ćwierz.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa Ćwierz\1922-Jadwiga-Olszewska.jpg

Wacław Ćwierz           Jadwiga Olszewska

 

 

I.5. Drzewa genealogiczne rodziny Ćwierz

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki duże\1799-2012_drzewo_Ćwierz-Now.jpg

Drzewo genealogiczne Tadeusza Ćwierz i Janiny Nowak

Opis: C:\C-WWW-EJ-na-zx81\genealogia\drzewa-genealogiczne\drzewo_CWIRZ-KAPLON.jpg

Drzewo genealogiczne Jana Ćwierz i Rozalii Kapłon

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\rozmieszczenie przodków Ćwierzów i Nowaków copy.jpg

Rozmieszczenie przodków Ćwierzów i Nowaków w latach 1750 – 1850

 

II. Historia rodziny Nowak

 

II.1. Baza osobowa rodziny Nowak

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\baza Nowak.jpg

Baza osobowa rodziny Nowak obejmująca lata 1795 - 1959

 

Protoplastą rodziny Nowak był Wawrzyniec (Laurenty) Nowak urodzony około 1795 roku w powiecie Limanowa. Trwają poszukiwania metryki urodzenia i metryki ślubu Wawrzyńca, ale z dotychczas odnalezionych metryk niektórych jego dzieci wynika, że prawdopodobnie miał 2 żony. Pierwszą była Anna o nieznanym nazwisku panieńskim, z którą miał we wsi Jodłownik w parafii Szczyrzyc pow. Limanowa syna Adama (ur.1823). Drugą żona była Marianna Smyks, z którą ożenił się w Lubomierzu, parafia Niedźwiedź, pow. Limanowa i miał tam z nią syna Sebastiana (ur.1836).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s31-Lubomierz.jpg

Wieś Lubomierz w powiecie Limanowa – kolebka rodziny Nowaków z początku XIX wieku.

 

Lubomierz w XIX wieku należał do parafii Niedźwiedź zaś administracyjnie należał do gminy Poręba Wielka w powiecie Limanowa.

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s31-Lubomierz1.jpg Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\Niedźwiedź.tif

 

II.2. Sebastian Nowak 1836 – 19??

 

Sebastian Nowak urodził się w 1836 roku w Lubomierzu jako syn Wawrzyńca Nowaka i Marianny Smyks. Około 1855 roku ożenił się z Agnieszką Kołodziejczyk, córką Antoniego Kołodziejczyka i Reginy Kozyra. Sebastian i Agnieszka mieszkali w Lubomierzu w domu pod numerem 112 i tam urodziły się ich dzieci: syn Jan (1857), córka Marianna (1859) i syn Andrzej (1864). W 1865 roku urodziła się córka Regina, ale wskutek komplikacji poporodowych zmarła matka Agnieszka.

 

W 1866 roku Sebastian Nowak zawarł w Lubomierzu ponowny związek małżeński z Marianną Surma (ur.1835), córką Wawrzyńca i Marianny Kowalczyk.

 

Metryka ślubu Sebastiana Nowaka i Marianny Surma z 1866 r.

 

W powyższej metryce ślubu Sebastiana podano, że jest wdowcem po Agnieszce Kołodziejczyk (vidua post Agnetem Kołodziejczyk). Sebastian i Marianna mieli dwoje dzieci: Antoni (ur.1869) i Józef (ur.1871).

 

W 1872 roku Sebastian Nowak z żoną Marianną Surmą wraz z dziećmi z pierwszego małżeństwa wyemigrowali z zaboru austriackiego do zaboru rosyjskiego do wsi Krzywystok w parafii Komarów k/Zamościa.

 

W 1881 roku żona Marianna zmarła i Sebastian zawarł trzeci związek małżeński z Marianną Czarny (ur.1856) zamieszkałą w Wolicy Śniatyckiej.

Marianna Czarny była córką Antoniego Czarny (ur.1834) i Marianny Rogóż (ur.???). Rodzina Czarny przybyła w okolice Komarowa z Galicji, ze wsi Borzęcin w powiecie Brzeskim koło Tarnowa. Rodzicami Marianny byli Antoni Czarny i Marianna Rogóż. O Borzęcinie będzie jeszcze mowa, ponieważ syn Sebastiana, Jan, ożenił się z Marianna Urbańską również pochodzącą z Borzęcina.

Sebastian i Marianna Czarny mieszkali w Krzywymstoku i mieli czworo dzieci: Wojciech (ur.1882), Józef (ur.1883), Rozalia (ur.1884) i Anna (ur.1886).

Łącznie Sebastian miał 10 dzieci.

Sebastian Nowak zmarł …………

 

Córka Sebastiana z drugiego małżeństwa Marianna Nowak (ur.1859) w 1880 roku wyszła za mąż za Walentego Waszendę (ur.1852) z Wolicy Śniatyckiej i mieli czworo dzieci: Karol(1881), Antoni (1883), Aniela (1888), Jan (1906).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s32-1881-śl-Sebastian-Nowak-i-M.jpg

Metryka ślubu Sebastiana Nowaka z Marianną Czarny z 1881 r.

 

II.3. Jan Nowak 1857 – 1902

 

Jan Nowak urodził się w 1857 roku w Lubomierzu jako syn Sebastiana Nowaka i Agnieszki Kołodziejczyk. W 1872 roku rodzina Nowaków osiedliła się w Krzywymstoku.

Około 1883 roku Jan ożenił się z Marianną Urbańską (ur.1856) pochodzącą z Galicji, z Borzęcina w pow. Brzesko, córką Kazimierza Urbańskiego i Marianny Kołodziej. Nie udało się odszukać metryki ślubu Jana i Marianny i nie wiadomo, gdzie ten ślub został zawarty.

Jan i Marianna mieszkali w Krzywymstoku i mieli czworo dzieci: Stanisław 1885, Jan 1887, Rozalia 1888 i Aniela 1890. Stanisław zmarł w 1908 roku mając 23 lata. Historia Jana opisana jest poniżej. O Rozalii brak jest jakichkolwiek informacji, natomiast Aniela (Marianna) w 1911 roku wyszła za mąż za Jana Gnypa, syna Józefa Gnypa i Jadwigi Łyś, zamieszkałego we wsi Mokre k/Zamościa. W 1913 roku urodził się im syn Franciszek Gnyp.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1913-Katarzyna-Sęk-Joanna-Nowak-Marianna-Urbańska-Władysława-Nowak.jpg

Komarów 1913 r. – żona Jana Nowaka Marianna z Urbańskich ur.1856 (w środku) z córką Rozalią ur.1888 (po prawej), synową Katarzyną z Sęków ur.1892 (po lewej) i wnuczką Joanną ur.1911

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki duże\P1010022.JPG        Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s34-pomnik napis.jpg

Cmentarz Komarów – nieistniejący grób Jana Nowaka (zm.1902) i Marianny Nowak z Urbańskich (zm.1926)

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s34-nowy nagrobek Nowaków.JPG

Cmentarz Komarów – nowy grób Nowaków do którego przeniesiono Jana i Mariannę.

 

Jan Nowak zmarł w 1902 roku we wsi Ruszczyzna w wieku 45 lat.

 

II.4. Jan Nowak 1887 - 1959

 

Jan Nowak urodził się w 1887 roku we wsi Krzywystok w parafii Komarów jako syn Jana Nowaka (28 lat) i Marianny Urbańskiej (28 lat).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1887-ur-Jan-Nowak.jpg

Metryka urodzenia Jana Nowaka z 1887 r.

 

 

W 1910 roku Jan Nowak założył gospodarstwo we wsi Ruszczyzna i zawarł związek małżeński z Katarzyną Sęk (ur.1892). Katarzyna była córką Józefa Sęka i Anny Wolskiej zamieszkałych w Wólce Łabuńskiej.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\drzewo Sęk.jpg

Przodkowie Katarzyny Sęk.

 

Janowi i Katarzynie Nowak przed I wojną światową urodziły się dwie córki: Joanna (1911) i Stanisława (1913). W tym czasie Jan angażował się w działalność zmierzającą do odzyskania niepodległości i w 1914 roku został aresztowany i deportowany na Syberię. Na Ruszczyźnie została żona Katarzyna w ciąży i po kilku miesiącach urodziła córkę Janinę (1914). Jan przebywał na Syberii do wybuchu Rewolucji Październikowej i kilka miesięcy potem, już w 1918 roku, pieszo powrócił na Ruszczyznę. Wskutek działań wojennych jego gospodarstwo było zniszczone i musiał je odbudowywać.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1875 - 1945 Zamojszczyzna\1925-Jan-Nowak-Katarzyna-Sęk.jpg

Ruszczyzna 1925 r. – Katarzyna i Jan Nowakowie

 

 

 

W latach 1920 – 1930 Janowi i Katarzynie Nowakom urodziło się dalszych sześcioro dzieci i razem z urodzonymi wcześniej mieli ich dziewięcioro:

 

Joanna (1911),

Stanisława (1913),

Janina 1914;

Władysława 1920,

Tadeusz 1922,

Antoni 1924,

Julian 1926,

Stanisław 1928 ,

Zuzanna 1930.

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1925-Katrzyna-Sęk-Jan-Nowak-Marianna-Urbańska.jpg

Ruszczyzna 1925 r. – Jan Nowak z żoną Katarzyną Sęk i matką Marianną Urbańską.

 

 

Na zdjęciu obok Sitno 1934 r. – Anna Urbańska ur.1883, żona Pawła Durasa i bratanica Marianny Urbańskiej żony Jana Nowaka. Z lewej córka Emilia Duras ur.1909 (żona Władysława Dąbrowskiego), z prawej córka Wiktoria Duras ur.1916.

 

 

 

 

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Nowak\1940-Tadeusz-Dąbrowski.jpg

Tadeusz Dąbrowski (ur.1940) syn Emilii Duras i Władysława Dąbrowskiego.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1927-Anna-Urbańska-Duras-z-córkami-Emilią-i-Wiktorią.jpg

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1936_Jan-Nowak-Tomasz-Czernicki-Spół-Mleczarska-Zamość-Rynek-Solny.jpg

Zamość – Rynek Solny 1936 r. – Jan Nowak w grupie członków Spółdzielni Mleczarskiej (siedzi pierwszy od prawej)

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1936-Jan Nowak i inni.jpg

Zamość – Rynek Solny 1936 r. – Zarząd Spółdzielni Mleczarskiej. Stoją od lewej: Antoni Wdowiak z Ruszowa, Bronisław Łopuszyński z Krynic, Karol Pawlasiuk z Wierzby, Jan Dragan z Rachodoszcz, Paweł Bunduga z Majdanu Ruszowskiego, Franciszek Musielak – kierownik, Czesław Soroka – kierownik, Jan Siek z Wólki Łabuńskiej, Franciszek Walas – praktykant, Władysław Hajduk – praktykant, Jan Bencal z Krasnego, Walerian Buryś z Chomęcisk. Siedzą: Jan Błaszczuk z Ruskich Pisków, Piotr Mazurek z Krasnego, Paweł Nizioł ze Starego Zamościa, Tomasz Czernicki z Zamościa, Jan Nowak z Ruszczyzny, Paweł Bakuniak z Udrycz.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1937-Komarów.jpg

Komarów 1936 r.

 

W 1936 roku Jan nabył 17 ha ziemi w Zubowicach i rozpoczął budowę domu i gospodarstwa. W następnym roku cała rodzina przeprowadziła się do Zubowic i tym samym czasie zmarła żona Jana Katarzyna (45 lat). Jan ożenił się ponownie w       roku z ……                          ……. pochodzącą z Małkowa nad Bugiem w gminie Mircze.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1930-Nowak-Jan-z-sąsiadem.jpg

Zubowice 1937 r. – Jan Nowak (z prawej) z sąsiadem (z lewej) i z synami

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1939-Antek-Tadek-Julek-Władka-Zygmunt-macochaAnna-Jan-Janina-Stanisław-siostrzenica-macochy.jpg

Zubowice 1944 r. – rodzina Nowaków. Stoją od lewej: Antoni, Tadeusz, Julek, Władysława, Zygmunt Krochmal mąż Władysławy. Siedzą: Anna druga żona Jana Nowaka, Jan Nowak, Janina. Na dole: Stanisław i siostrzenica Anny.

 

II.5. Dzieci Jana Nowaka i Katarzyny Sęk

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s47-dzieci Jana i Katarzyny 1.jpg

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\wywód przodków Nowaków.jpg

Wywód przodków Joanny, Stanisławy, Janiny, Władysławy, Tadeusza, Antoniego, Juliana, Stanisława i Zuzanny.

 

II.5.1. Joanna Nowak 1911 – 1994

 

Joanna Nowak urodziła się w 1911 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowaka. W chwili urodzenia ojciec Jan miał 24 lata, matka Katarzyna miała 18 lat.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s46-1911-ur-Joanna Nowak.jpg

Metryka urodzenia Joanny Nowak z 1911 r.

 

Joanna Nowak (1-sza z prawej) z koleżankami

 

W 1932 roku Joanna Nowak wyszła za mąż za Stanisława Leżańskiego (ur.1907) syna Stanisława Leżańskiego (ur.1880). Joanna i Stanisław mieli jedno dziecko, córkę Zuzannę.

 

II.5.2. Stanisława Nowak 1913 – 1946

 

Stanisława Nowak urodziła się w 1913 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowaka (26 lat) i Katarzyny Sęk (21 lat).

W 1934 roku Stanisława wyszła za mąż za Aleksandra Białowolskiego (ur.1902), syna Michała Białowolskiego (ur.1864) i Joanny Turzynieckiej (ur.1870).

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1936-Stanisława-Nowak.jpg 

Stanisława Nowak i jej mąż Aleksander Białowolski

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\baza Białowolski.jpg

Drzewo Białowolskich 1775 - 1918

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\Białowolscy ksiązka\Michał Białowolski.jpg

Michał Białowolski (ur.1864)

 

 

Rodzina Białowolskich od ponad 250 lat zamieszkiwała w Komarowie. Protoplastą rodu był Eustachy Białowolski żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku, a jego prawnukiem był Michał Białowolski.

Michał Białowolski z żona Joanną Turzyniecką mieli siedmioro dzieci:

- Hieronim (ur.1898),

- Jan (ur.1900),

- Emilia (ur.1901),

- Aleksander (1902),

- Maria (ur.1906),

- Weronika (ur.1910, zmarła jako niemowlę),

- Stanisław (ur.1911, zmarł jako niemowlę).

 

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s50-dzieci Michała.jpg

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\Białowolscy ksiązka\dom w Komarowie Obszarek.jpg

Komarów 1930 r. - dom Białowolskich na osiedlu Obszarek

 

Stanisława Nowak i Aleksander Białowolski mieli trzy córki: Marię, Katarzynę i Annę.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s51-Białowolscy.jpg

Komarów 1946 r. – Białowolscy przy stogu siana: stoją od prawej Jan Białowolski, Maria Wysłocka, Emilia Białowolska-Wysłocka, Aleksander Białowolski, małżeństwo Bisagów; na dole od prawej Hieronim Białowolski, Anna Białowolska, Bolesław Nawrot

 

Maria (ur.1935), została cenioną artystką specjalizująca się w tkaninie artystycznej.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Maria Białowolska Veraikon 1983 ma.jpg

Maria Białowolska – „Veraikon”, gobelin, 180x130 cm, 1983 r.

Praca ofiarowana Janowi Pawłowi II z Wystawy Środowiska Twórców Wrocławskich z okazji I wizyty papieskiej we Wrocławiu 21 czerwca 1983 r.

 

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Maria Białowolska Ku światłu 2012.jpg  Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Białowolska - Psalm.jpg

Maria Białowolska – Ku światłu 2012

 

II.5.3. Janina Nowak 1914 – 2008

 

Janina Nowak urodziła się w 1914 roku we wsi Ruszczyzna parafia i gmina Komarów, pow. Tomaszów Lubelski, jako córka Jana Nowaka (27 lat) i Katarzyny Sęk (22 lata).

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\próba\Janina zestaw zdjęć.jpg

1937                             1942                           1947                         1975                           2000

W czasie urodzin Janiny ojciec Jan przebywał na zesłaniu na Syberii. Został tam deportowany za działalność na rzecz odzyskania niepodległości. Ojciec powrócił z Rosji w 1918 roku po wybuchu Rewolucji Październikowej i po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, ale jego gospodarstwo było zniszczone w czasie działań I wojny światowej.

Kilka lat później Janina mając 6 lat dokładnie zapamiętała dzień 31 sierpnia 1920 roku. W tym dniu miała miejsce pod Komarowem wielka bitwa polsko–bolszewicka pomiędzy Armią Konną Budionnego a polską Dywizją Jazdy dowodzoną przez gen. Stanisława Hallera.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\dokumenty\dokumenty Nowak\Kossak-Komarow_lewa-cz.jpg

Jerzy Kossak – „Bitwa pod Komarowem 1920” – fragment szarży ułanów na wzgórze 255 m. koło Wolicy Śniatyckiej. Po lewej stronie na horyzoncie widać wzgórza Komarowa z kościołem, po prawej rozległy las wsi Ruszczyzna, w której mieszkały rodziny Nowaków i Ćwierzów.

 

Mieszkańcy Ruszczyzny widzieli i słyszeli jak przebiegała bitwa. Janina wielokrotnie opowiadała dzieciom, a potem wnukom, jakie to było straszne przeżycie. Zgiełk bitewny, odgłosy walczących, rannych i ginących żołnierzy oraz kwik zabijanych koni były przerażające. Na drugi dzień po bitwie Janina widziała samo pobojowisko, nie było już zwłok ludzkich, ale w stosach zabitych koni niektóre jeszcze dawały oznaki życia.

Szczegółowy przebieg kampanii komarowskiej opracowany przez płk dr hab. prof. Juliusza Tyma z Akademii Obrony Narodowej znajduje się na stronie http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/artykul/boj-pod-komarowem-31-sierpnia-1920-roku, a oto fragmenty dotyczące samej bitwy pod Komarowem:

„30 sierpnia 1920 r. gen. Stanisław Haller wydał rozkaz, aby brygady 1. Dywizji Jazdy zajęły rejon Wolica Brzozowa, Komarów. Rejon Komarowa zajęła VII Brygada Jazdy, natomiast w rejonie Wolica Brzozowa miało nastąpić ześrodkowanie oddziałów VI Brygady Jazdy. W tej ostatniej miejscowości miało również zostać rozmieszczone dowództwo i sztab dywizji.

31 sierpnia 1920 r. w godzinach przedpołudniowych VII Brygada Jazdy stoczyła szereg walk w rejonie Wolicy Śniatyckiej z pułkami sowieckiej 11. Dywizji Kawalerii. W ocenie dowódcy brygady płk. Brzezowskiego, terenem kluczowym dla powodzenia działań było wzgórze 255 położone 2 km na północ od Wolicy Śniatyckiej. Był to punkt dominujący, który umożliwiał obserwację aż po Sitno. Posiadanie tego wzgórza zabezpieczało VII Brygadzie Jazdy możliwość skrytego manewru i dawało podstawę do natarcia całością sił dywizji na kierunku Komarów–Cześniki–Sitno.

W drugiej fazie boju główny ciężar walki spoczywał na dwóch pułkach VI Brygady Jazdy – 1. Pułku Ułanów Krechowieckich i 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich. Walki toczyły się na północ od wzgórza 255. Natomiast 12. Pułk Ułanów Podolskich dowodzony przez rtm. Tadeusza Komorowskiego, zgodnie z rozkazem dowódcy 1. Dywizji Jazdy, przeprawił się z wielkimi trudami po zniszczonej grobli przez bagnisty teren na północ od Wolicy Brzozowej i opanował Śniatycze, w momencie gdy sowieckie pułki kawalerii wycofywały się z Wolicy Śniatyckiej.

W tym czasie pułki stanowiącej teraz dywizyjny odwód VII Brygady Jazdy ześrodkowały się w rejonie kolonii Wolica Śniatycka i tam odtwarzały zdolność bojową. Przerwa w działaniach VII Brygady Jazdy trwała do godz. 18.30. Wówczas płk Brzezowski otrzymał rozkaz przejścia na prawe skrzydło dywizji i wykonania natarcia na Koniuchy, położoną 8 km na północny-wschód od Niewirkowa. Pułki brygady przemieszczały się w kierunku wzg. 237,7 na północ od Kadłubisk, gdy okazało się że w rejonie wzg. 255 VI Brygada Jazdy została zaatakowana przez sowiecką 6. Dywizję Kawalerii, która wycofywała się pod naciskiem natarcia polskiej 13. Dywizji Piechoty z rejonu Łabuńki, Cześniki.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s45-1920-bitwa pod Komarowem.jpg

Plan bitwy pod Komarowem w 1920 r.

 

Na wzgórzu 255 znajdowało się wówczas dowództwo 1. Dywizji Jazdy oraz baterie artylerii konnej VI Brygady Jazdy. W związku z ich zagrożeniem dowódca 9. Pułku Ułanów samorzutnie zawrócił swój pułk i wykonał szarżę na prawe skrzydło nacierającego przeciwnika. Pułkownik Brzezowski skierował na lewe skrzydło natarcia sowieckiej dywizji 8. Pułk Ułanów. Równocześnie baterie artylerii konnej zawróciły i odprzodkowały działa.

Baterie artylerii konnej VI Brygady Jazdy na wzgórzu 255 nie myślały o ucieczce. Obróciły działa na zachód i otworzyły ogień na szarżujące szwadrony bolszewickiej kawalerii. Wkrótce ogień otworzyły również baterie VII Brygady Jazdy. Pomimo bardzo szybkiego i celnego ognia artylerii atak sowieckiej kawalerii nie załamał się. Załamała ten atak szarża 8. Pułku Ułanów, do której dołączyło dowództwo 1. Dywizji Jazdy, dowództwo VII Brygady Jazdy oraz część pododdziałów 1. Pułku Ułanów Krechowieckich. Chociaż ugrupowanie bojowe bolszewickiej dywizji zostało przełamane tylko w jednym miejscu, to jednostka ta nie wytrzymała impetu polskiej szarży i zawróciła.”

 

W 1930 roku Janina Nowak ukończyła szkołę podstawową w Komarowie i rozpoczęła naukę w żeńskim Seminarium Nauczycielskim w Zamościu.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1931-Janina-w-seminarium.jpg

Seminarium Nauczycielskie w Zamościu 1931 r. – Janina Nowak druga od lewej w górnym rzędzie

 

Po trzech latach pobytu w Seminarium (w 1933 r.) Janina przerwała naukę ponieważ w domu było sześcioro młodszego rodzeństwa w wieku 3, 5, 7, 9, 11 i 13 lat i musiała pomóc mamie w opiece nad nimi. W wolnych chwilach prowadziła księgowość Kasy Stefczyka do której należał ojciec.

W 1937 roku zmarła mama Janiny Katarzyna i na Janinę spadł ogrom prac gospodarskich i wychowawczych. Ciężką sytuację pogarszała przeprowadzka do Zubowic, gdzie ojciec Jan kupił ziemię z parcelacji dworu i trzeba było od podstaw budować dom i budynki gospodarcze. Wieczorami Janina prowadziła księgowość dla sklepu spółdzielczego w Zubowicach.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1934-Janina-z-ojcem.jpg

Zubowice 1936 r. – Janina Nowak z ojcem Janem w drodze na pole

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki duże\1935-Janina-i-Tadeusz.jpg

Ruszczyzna 1940 r. – Janina Nowak i Tadeusz Ćwierz.

 

W 1942 roku Janina Nowak wyszła za mąż za Tadeusza Ćwierza. Dalsze, wspólne losy Janiny i Tadeusza opisano wcześniej.

 

II.5.4. Władysława Nowak 1920 – 2003

 

Władysława Nowak urodziła się w 1920 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowka (   lat) i Katarzyny Sęk (   lat). W …. roku Władysława wyszła za mąż za Zygmunta Krochmala, syna ……………………. Władysława i Zygmunt zamieszkali w domu Zygmunta w Kolonii Przewale.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Władyslawa-Nowak w 1939 roku.jpg

Władysława Nowak

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s42-1928-Joanna.jpg

Tomaszów Lubelski 1937 r. – Władysława Nowak jako Przodowniczka Pracy Rolniczej wśród uczniów Szkoły Rolniczej

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1928-Janina-z-Joanną.jpg

Tomaszów Lubelski 1937 r. – Zlot Przodowników Pracy Rolniczej.

Władysława Nowak (środkowa dziewczyna), siostra Janina (z lewej), Stanisława Walas (z prawej)

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1938-Janina-Julek-Antek-Wladka-z-Lucynką-Zyg-Krochmal-Stanisław-Tadeusz-i-siostrzenica-macochy.jpg

Zubowice 1938 r. – Janina Nowak, Julek Nowak, Antek Nowak, Władka Nowak z córką Lucynką, Zygmunt Krochmal (mąż Władysławy), Stanisław Nowak, Tadeusz Nowak, siostrzenica drugiej żony Jana Nowaka

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1955-Zosia-Wł.jpg

Przewale 1956 r. – Władysława i Zygmunt Krochmal z dziećmi: od lewej ……………………………………………….

 

Władysława i Zygmunt mieli siedmioro dzieci: Lucynę, Zbigniewa, Zofię, Irenę, Dankę, Henię i Justynę.

 

II.5.5. Tadeusz Nowak 1922 – 2007

 

Tadeusz Nowak urodził się w 1922 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka (35 lat) i Katarzyny Sęk (30 lat).

W czasie wojny Tadeusz należał do Batalionów Chłopskich i w czasie powstania zamojskiego walczył m.in. pod Zaborecznem. Po wojnie, w 1945 – 1946, był więziony przez Urząd Bezpieczeństwa PRL  na zamku lubelskim.

W 1948 roku Tadeusz ożenił się w Kryłowie ze Stanisławą Goch.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\Tadeusz Nowak.jpg Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\Ćwierz-Nowak\1946 - 1967 Zamojszczyzna\1949-Tadeusz-Nowak-z-żoną-Stanisławą-i-Januszem.jpg

Kryłów 1942 r. – Tadeusz Nowak z żoną Stanisławą i synem Januszem.

 

Tadeusz i Stanisława Nowakowie mieli troje dzieci: Janusza, Krzysztofa i Alinę.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1958-Stanisława Nowak z dziećmi - Janem Aliną i Krzysiem.jpg

Kryłów 1962 r. – Stanisława Nowak z dziećmi: Januszem, Krzysztofem i Aliną

 

W 1963 roku Tadeusz z całą rodzina wyjechał do Francji, do Paryża, gdzie przebywała rodzina żony.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do drzewa\zdjęcia do drzewa Nowak\1922-Tadeusz Nowak 1.jpg  Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\żona Tadeusza Nowaka.jpg

Tadeusz Nowak i Stanisława Goch

 

II.5.6. Antoni Nowak 1924 – 2003

 

Antoni Ćwierz urodził się w 1924 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka (37 lat) i Katarzyny Sęk (32 lata). W czasie II wojny Antoni bardzo aktywnie udzielał się w partyzantce.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1944-Antoni Nowak.jpg

Zubowice 1944 r. – Antoni Nowak

 

Po zakończeniu wojny, w 1945 roku, Antoni ożenił się z Sabiną Wokalską (ur.1926), córką Jana Wokalskiego i Józefy Sagan. Po ślubie Antoni z Sabiną zamieszkali we wsi Kaliwy, gdzie prowadzili gospodarstwo rolne.

Antoni i Sabina mieli dwie córki: Stanisławę i Urszulę.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Sabina Antoni Nowakowie.jpg

Kaliwy 1945 r. - Antoni Nowak z żoną Sabiną Wokalską

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\Sabina Antoni Nowakowie z córkami.jpg  

Kaliwy 1952 r. – Antoni i Sabina Nowakowie z córkami – Urszulą (ur.1950) i Stanisławą (ur.1948)

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s68-1970-Nowaki i Krochmale.jpg

Kaliwy 1970 r.

1 - , 2 - , 3 – Krzysztof Nowak, 5 – Elżbieta Nowak, 6 - , 7 - , 8 - , 9 – Stanisława Nowak z domu Goch, 10 - , 11 - , 12 – Władysława Krochmal z domu Nowak, 13 - . 14 – Joanna Leżańska z domu Nowak, Tadeusz Nowak

 

II.5.7. Julian Nowak 1926 – 1944

 

Julian Nowak urodził się w 1926 roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka i Katarzyny Sęk.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1942-Julek-Nowak.jpg

Zubowice 1942 r. – Julian Nowak

 

W czasie wojny w 1944 roku Julian Nowak zginął tragicznie wysadzony przez minę w .

 

II.5.8. Stanisław Nowak 1928 – 2014

 

Stanisław Nowak urodził się w            roku we wsi Ruszczyzna jako syn Jana Nowaka i Katarzyny Sęk. W chwili urodzenia ojciec Jan miał ….. lat, matka Katarzyna     … lat. Stanisław był najmłodszym synem Nowaków.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\s69-Stanisław Nowak w 1938.jpg

Stanisław Nowak w 1938 r.

 

Oto historia Stanisława i jego rodziny spisana przez córkę Barbarę Nowak - Myśliwiec. Dziękujemy Ci Barbaro za te opisy, wspomnienia i pamiątki rodzinne.

 

W 1943 roku w czasie pacyfikacji Małkowa nad Bugiem, gdzie mieszkali Nowakowie po wysiedleniu z Zubowic, Stanisław został aresztowany wraz z ojcem i siostrą Joanną przez Niemców i osadzony w obozie przy ulicy Okrzei w Zamościu. Jako zdrowy i silny młodzieniec został wysłany na roboty przymusowe do Niemiec. Pracował w fabryce broni i amunicji w Berlinie.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1944-Berlin Stanisław Nowak.jpg

Berlin 1944 r. – Stanisław Nowak w czasie pobytu na robotach w Niemczech

 

W czasie pobytu w Niemczech Stanisław nie cierpiał głodu, gdyż zaopiekowała się nim siostra zakonna, która oddawała mu swoje kartki żywnościowe. Szybko nauczył się języka niemieckiego i łatwo porozumiewał się z młodymi Niemcami pracującymi w fabryce. Ojciec niezbyt chętnie opowiadał o innych sprawach niż praca, raz tylko wspomniał o jeździe metrem po Berlinie

Po jakimś czasie Stanisław został skierowany do pracy na wsi pod Berlinem. Pracował w gospodarstwie rolnym u Niemki, której mąż i syn walczyli na froncie. W 1945 roku, przed wkroczeniem Sowietów do Berlina, powrócił do Berlina. W czasie bombardowania miasta przebywał w schronie. Często myślał o rodzinie, nie wiedział jednak co dzieje się z ojcem i rodzeństwem, czy żyją? Oni również nie mieli o nim żadnych informacji.

W 1945 roku Stanisław szczęśliwie wrócił do Zubowic. Radość z powrotu syna i brata była ogromna. Dom rodzinny i budynki gospodarcze były spalone. Nie mieli gdzie mieszkać, więc jakiś czas mieszkali w dawnych czworakach dworskich. Jeszcze w tym samym roku Jan Nowak wraz ze Stanisławem i pozostałymi synami rozpoczęli budowę domu oraz obory.

W 1951 roku Stanisław Nowak ożenił się z Ireną Sobczyńską pochodzącą z Kaliw, sąsiadką stryja Antoniego i jego żony Sabiny.

Jan Nowak życzył sobie, aby w Zubowicach na gospodarce pozostał najmłodszy syn Stanisław z żoną Ireną. Jego życzenie zostało spełnione i Stanisław z żoną wzorowo prowadzili gospodarstwo opiekując się Janem aż do jego śmierci w 1959 roku.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1953-Zubowice-Stanisław Nowak.jpg

Zubowice 1953 r. – Stanisław Nowak na podwórku swojego gospodarstwa

 

Stanisław i Irena mieli dwoje dzieci, córki Barbarę i Elżbietę.

Stanisław z żoną Irena ciężko pracowali. Musieli spłacić siostry i braci, gdyż uprawiali ich ziemię, która po spłacie stała się ich własnością. Wybudowali dom mieszkalny oraz trzy budynki gospodarcze. Stanisław zawsze marzył o założeniu sadu. W 1972 roku wraz z żoną Ireną posadzili drzewa owocowe – jabłonie i wiśnie. Gdy drzewa zaczęły owocować i przynosić dochód mieli ogromną satysfakcję, że osiągnęli swój cel.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1992-Zubowice Stanisław Irena Magdalena Sebastian Rafał.jpg

Zubowice 1992 r. – Stanisław i Irena Nowakowie z wnuczką Magdaleną i wnukami Sebastianem i Rafałem

 

W 2005 roku zmarła Irena. Stanisław bardzo przeżył jej śmierć, gdyż była ona osą bardzo dobrą, pracowitą, dobrą żoną i matką. Stanisław zmarł 10 lat po żonie w 2015 roku. Zostali pochowani na cmentarzu w Zamościu.

 

II.5.9. Zuzanna Nowak ur.1930

 

Zuzanna Nowak urodziła się w 1930 roku we wsi Ruszczyzna jako córka Jana Nowaka i Katarzyny Sęk. W chwili urodzenia ojciec Jan miał 43 lata, matka Katarzyna 38 lat. Zuzanna była ostatnim dzieckiem Jana i Katarzyny i gdy miała 7 lat zmarła jej matka.

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s40-1918-Joanna-z-koleżanką.jpg

Komarów 1942 r. – Zuzanna Nowak z koleżanką

 

 

W 1955 roku Zuzanna wyszła za mąż za Tadeusza Józefko i po ślubie zamieszkali w jego domu w Wolicy Brzozowej. Zuzanna i Tadeusz mieli jedno dziecko, córkę Anię.

 

Opis: C:\Documents and Settings\ADMIN\Moje dokumenty\eksport\1958-Jan Nowak z Zuzanną i Stanisławem.jpg

Zubowice 1958 r. – Jan Nowak z córką Zuzanną i synem Stanisławem

 

 Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\1970-Zuzanna-Nowak-Józefko-z-córką-Anią.jpgOpis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s67-Tadeusz Józefko.jpg

Wolica Brzozowa 1970 r. – Zuzanna z córką Anną mężem Tadeuszem Józefko.

 

II.6. Drzewo genealogiczne rodziny Nowak

 

Opis: C:\C-GENEALOGIA_J_W_Ć-N_T-K_S-K\Genealogia ĆWIERZ i NOWAK\zdjęcia do ksiązki Ćwierz Nowak\s67-drzewo Nowaków gru2017.jpg

Drzewo genealogiczne Jana i Katarzyny Nowaków

 

III. Zakończenie

 

W „Historii Ćwierzów i Nowaków” staraliśmy się zawrzeć jak najwięcej informacji o poszczególnych osobach z obu rodzin. Opisy kończymy na około 1965 roku, gdyż nie chcemy upubliczniać aktualnych informacji o osobach młodych oraz o osobach pracujących jeszcze zawodowo. Dla niektórych osób nie udało się znaleźć większej liczby informacji, ale praca nad książką będzie trwała jeszcze co najmniej rok i mamy nadzieję odnaleźć te osoby lub ich potomków i na podstawie zebranych materiałów opisać szczegółowo ich dzieje.

Dziękujemy wszystkim członkom rodziny Ćwierz i Nowak, którzy dotychczas udostępnili swoje pamiątki i wspomnienia rodzinne. Zachęcamy pozostałych do nadsyłania swoich materiałów archiwalnych, a my postaramy się, aby w tej książce ocalić je od zapomnienia.

 

Opis: C:\C-Archiwum 1869-2008\JAKUBASY współczesne\Jakubas (Ćwierz) Barbara\Basia 1954-2016.jpg

Barbara Ćwierz - Jakubas